Menu rozwijane

14 kwietnia 2025

W 40. rocznicę powstania Ruchu Wolność i Pokój na fasadzie Pałacu Prezydenckiego w Warszawie wyświetlona została okolicznościowa iluminacja.

Wolność i Pokój to działające w latach 1985-1992 niezależne ugrupowanie społeczno–polityczne z nurtu „solidarnościowego”, opozycyjne wobec władz komunistycznych. Większość uczestników Ruchu WiP stanowili studenci i przedstawiciele środowisk młodzieżowych (od anarchistów po aktywistów kościelnych).

Członkowie Ruchu organizowali różnego rodzaju akcje protestacyjne, których celem było rozszerzenie swobód obywatelskich, ochrona praw mniejszości czy też zniesienie kary śmierci. W ramach nieposłuszeństwa obywatelskiego odsyłali książeczki wojskowe, żądając wprowadzenia zastępczej służby wojskowej, zmiany tekstu przysięgi składanej przez żołnierzy oraz zwolnienia osób więzionych z powodu odmowy służby w wojsku. Występowali również w obronie środowiska naturalnego, protestując m.in. przeciwko budowie elektrowni atomowej w Żarnowcu i zapory wodnej w Czorsztynie. Podnosili kwestię wycofania z Polski Armii Radzieckiej i rozwiązania Układu Warszawskiego.

Za swoją działalność byli represjonowani przez władze PRL i wielokrotnie skazywani na kary więzienia. O znaczeniu Ruchu „Wolność i Pokój” tak pisał amerykański historyk Padraic Kenney w książce „Rewolucyjny karnawał. Europa Środkowa 1989”: „Największą zasługą >Wolności i Pokoju< było kształtowanie charakteru opozycji antykomunistycznej w ostatnich latach trwania bloku sowieckiego. Istniały ruchy bardziej radykalne i posiadające wszechstronniejsze propozycje, ale żaden nie był równie czynny”. (PAP)