Organizatorzy i Uczestnicy
uroczystego odsłonięcia tablic upamiętniających
Mieszkańców Gminy Sadowne oraz Rodzinę Lubkiewiczów
za ich pomoc okazaną Żydom w czasie okupacji niemieckiej
w Sadownem
Szanowni Państwo!
Może Cię zainteresować Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką W tym roku mija osiemdziesiąta rocznica wybuchu drugiej wojny światowej. Hitlerowskie Niemcy napadły na Polskę, zajmując nasze terytorium i siejąc terror na niespotykaną skalę, a jedną z najczarniejszych kart tej historii był los, jaki Niemcy zgotowali milionom polskich i europejskich Żydów. Zamykani w gettach i wywożeni do obozów, odzierani z godności, byli oni w sposób bezwzględny i planowy eksterminowani. Holokaust stał się nie tylko wielką tragedią dla Polski i całej Europy, ale także jedną z najstraszniejszych zbrodni w dziejach ludzkości.
W tych mrocznych czasach zajaśniała jednak wielkim blaskiem gwiazda tych, którzy stanęli po stronie swoich żydowskich współobywateli, także tu, w Sadownem. Niedaleko stąd, w Treblince, Niemcy urządzili obóz zagłady, w którym bestialsko zamordowali kilkaset tysięcy Żydów z Polski i z innych okupowanych krajów. Ci, którym udało się uciec z transportów, oraz dawni żydowscy mieszkańcy Sadownego ukrywali się wspomagani przez miejscowych Polaków. Jednym z ratujących był Leon Lubkiewicz, piekarz, który za przekazywanie chleba Żydom został rozstrzelany wraz ze swoją żoną Marianną i synem Leonem. Dobro, jakie wyświadczył, spotkało się z brutalną reakcją niemieckich żandarmów, którzy po wielogodzinnych torturach i znęcaniu się wykonali krwawy wyrok i pozostawili niepogrzebane ciała ofiar, aby zastraszyć pozostałych mieszkańców Sadownego.
Rodzina Lubkiewiczów była jedną z wielu, które pomagały Żydom ukrywającym się w pobliżu Treblinki. Na liście Sprawiedliwych wśród Narodów Świata widnieje ponad trzysta nazwisk mieszkańców tych okolic. Są oni przykładem i świadectwem postawy tych – jakże wielu – naszych rodaków, którzy w imię człowieczeństwa i miłości bliźniego zdobywali się na taką odwagę, jakiej trudno wymagać od kogokolwiek.
Dla uczczenia ich bohaterstwa i poświęcenia obchodzimy już po raz drugi Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. To hołd złożony tym, którzy w nieludzkich czasach, choć groziła za to natychmiastowa kara śmierci, starali się przeciwdziałać Zagładzie, dając wyraz wierności najwyższym wartościom. Są oni bohaterami naszego narodu i całej ludzkości.
Dziękuję władzom Gminy Sadowne i powiatu węgrowskiego, a przede wszystkim mieszkańcom, którzy zachowują pamięć o Rodzinie Lubkiewiczów, o mieszkańcach Sadownego ratujących Żydów i o wydarzeniach sprzed niemal osiemdziesięciu lat. Niech upamiętnienie ich bohaterstwa będzie znakiem, że wspólna historia Polaków i Żydów, której bolesnym rozdziałem była niemiecka okupacja i Holocaust, wciąż jest dla nas przejmującą lekcją braterstwa i solidarności.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda
List odczytał reprezentujący Prezydenta podczas uroczystości minister Andrzej Dera.