Uczestnicy i Organizatorzy
międzynarodowej konferencji
Narodowego Banku Polskiego
„100 lat polskiego banku centralnego
– historia sukcesu”
w Warszawie
Szanowny Panie Prezesie!
Dostojni Goście, Panie i Panowie!
Serdecznie gratuluję Narodowemu Bankowi Polskiemu pięknego jubileuszu. Bardzo się cieszę, że z tej okazji spotykają się Państwo na międzynarodowej konferencji, aby wspólnie podjąć refleksję nad doświadczeniami historii i wyzwaniami przyszłości dotyczącymi naszego kraju, regionu Europy Środkowo–Wschodniej i współczesnego świata. Na ręce Pana Prezesa składam podziękowanie dla organizatorów tej wartościowej debaty. Serdecznie witam dostojnych gości i dziękuję za gotowość dzielenia się wiedzą i opiniami. Gorąco pozdrawiam wszystkich uczestników konferencji.
Utworzenie przed stu laty Banku Polskiego SA wraz z reformą walutową przeprowadzoną przez premiera Władysława Grabskiego – to doniosła cezura w historii naszej Ojczyzny. Wagę tych wydarzeń warto postrzegać nie tylko w wymiarze gospodarczym, lecz także w kontekście całego procesu kształtowania się fundamentów polskiego państwa, odrodzonego do niepodległego bytu w 1918 roku. Jestem również przekonany, że dokonania II Rzeczypospolitej, podobnie jak współczesne sukcesy w odbudowie i rozwoju niezależnej bankowości centralnej po przełomie 1989 roku, mogą stanowić cenną inspirację o uniwersalnym i ponadczasowym znaczeniu.
Niezależny, prowadzący odpowiedzialną politykę bank centralny i stabilny pieniądz, odporny na ekonomiczne wstrząsy, należą do filarów suwerennej państwowości. Polacy dowiedli, że dobrze to rozumieją. Niemal zaraz po odzyskaniu niepodległości stanęliśmy przed wielką dziejową próbą. W zwycięskiej bitwie warszawskiej 1920 roku odparliśmy najazd bolszewików zagrażający istnieniu Polski, a następnie w bitwie nad Niemnem ostatecznie rozgromiliśmy agresorów i wygraliśmy toczoną z nimi wojnę. Jednak równie ważnym sukcesem było uzdrowienie polskich finansów. Nasz kraj, scalony z ziem będących przeszło wiek pod władzą trzech zaborców, doświadczony dramatem I wojny światowej i wojny polsko–bolszewickiej, znajdował się na skraju gospodarczej katastrofy. Szalała hiperinflacja, a wartość marki polskiej spadła do 1/10–milionowej dolara. Głębokiemu kryzysowi zapobiegła naprawa Skarbu Państwa i śmiała reforma walutowa przeprowadzona przez rząd ekspertów, na którego czele stanął wybitny ekonomista i polityk Władysław Grabski.
Nowo utworzony Bank Polski, nawiązujący do dokonań swego XIX–wiecznego poprzednika, został wyposażony w wyłączne prawo emisji banknotów. Do obiegu zamiast marki polskiej wszedł złoty polski, którego tradycje sięgały jeszcze XVII wieku, a wartość dorównywała frankowi szwajcarskiemu. Reformę monetarną oparto głównie na rezerwach krajowych. Akcje Banku Polskiego znalazły 176 tysięcy nabywców, którzy często traktowali tę inwestycję jako wyraz patriotyzmu gospodarczego. Mimo trudności reforma uwieńczona została sukcesem. Do końca okresu międzywojennego złoty pozostał walutą silną i stabilną, dającą mocne oparcie gospodarce narodowej. Tamte historyczne osiągnięcia są dla nas, Polaków, źródłem wielkiej dumy.
Przed podobnym wyzwaniem Polska stanęła 35 lat temu. Wiedzieliśmy, czego chcemy: suwerennie budować pomyślność Ojczyzny, wprowadzić gospodarkę wolnorynkową i wydobyć kraj z ciężkiej ekonomicznej zapaści, w którą wtrącił go reżim komunistyczny. Choć z początku wydawało się to zadaniem tytanicznie trudnym, efekt naszych wysiłków okazał się spektakularny. Od trzech dekad polska gospodarka rozwija się najszybciej w Europie. Żaden kraj startujący z podobnego punktu nie osiągnął takiego tempa wzrostu. Narodowy Bank Polski, przywrócony do statusu niezależnego banku centralnego odpowiedzialnego za wartość polskiego pieniądza i zaliczony przez nową ustawę zasadniczą do konstytucyjnych organów państwa, odegrał fundamentalną rolę na drodze do tego sukcesu. Jest on mocnym zwornikiem polskiego systemu finansowego, któremu system ten zawdzięcza dużą odporność na kryzysy i twórczą dynamikę. Jako „bank banków”, swoisty regulator i moderator, NBP ma też pośrednio udział w znaczącej transformacji polskiego sektora bankowego. Z satysfakcją chcę podkreślić, że dzięki długoletniemu, ambitnemu procesowi modernizacji polska bankowość należy dzisiaj do najnowocześniejszych i najbardziej innowacyjnych w skali europejskiej, a nawet światowej.
Z perspektywy jubileuszu stulecia Narodowego Banku Polskiego widać przebytą drogę, ale też czekające nowe wyzwania. Żyjemy w niespokojnych czasach, pełnych zagrożeń dla bezpieczeństwa międzynarodowego. Wstrząsy przeżywa ekonomia światowa. Globalny ład gospodarczy ulega poważnym przekształceniom na skutek zaostrzającej się rywalizacji mocarstw, niedawnej pandemii, wojny toczącej się od dwóch i pół roku na Ukrainie w wyniku brutalnej rosyjskiej napaści. Nowy kształt przybierają globalne łańcuchy dostaw. Polska dostrzega związane z tym ryzyka, lecz także obiecujące szanse. Może to być nowy silny impuls rozwojowy dla naszego kraju. Jednocześnie jesteśmy świadomi, że najprawdopodobniej nadchodzą czasy znacznie większego protekcjonizmu i interwencjonizmu państwowego w celu pobudzenia konkurencyjności zachodnich gospodarek. Stawia to trudne wyzwania również przed bankami centralnymi, w tym przed NBP. Fundamentalne pytanie brzmi: jak godzić odpowiedzialność z elastycznością, stanie na straży stabilności systemu finansowego ze skutecznym generowaniem nowych źródeł wzrostu? Liczę, że Państwa dzisiejsza debata przyniesie w tych kwestiach inspirujące analizy i diagnozy.
Panu Prezesowi i Zarządowi Narodowego Banku Polskiego, członkom Rady Polityki Pieniężnej oraz pracownikom polskiego banku centralnego raz jeszcze składam gratulacje, wyrazy uznania i wdzięczności. Życzę Państwu kolejnych znakomitych dokonań, umacniających siłę gospodarki narodowej i dobrobyt Polaków. Wszystkim zgromadzonym na rozpoczynającej się konferencji składam życzenia owocnych obrad.
Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej
Andrzej Duda
________________________________________________________
W imieniu Prezydenta RP list odczytał Minister Andrzej Dera.
Najnowsze
