Menu rozwijane

28 czerwca 2025

                                                                                   Uczestnicy i Organizatorzy obchodów

                                                                                Narodowego Dnia Pamięci

                                                                                 Poznańskiego Czerwca 1956

 

Szanowni Państwo!

Wielki protest społeczny, który wybuchł 69 lat temu w Poznaniu, to wydarzenie ogromnie ważne dla polskich dziejów najnowszych. Czerwiec 1956 roku miał rangę przełomu. Właśnie tutaj, w stolicy Wielkopolski – skąd wyrastają korzenie polskiej państwowości i naszej tożsamości narodowej – zapłonął ogień masowego zrywu, który rozświetlił mroki stalinowskiej nocy. Pierwszy raz w okresie powojennym tak wyraziście, na tak wielką skalę i z tak ogromną siłą społeczeństwo, dławione dotąd komunistycznym terrorem, zbuntowało się przeciwko czerwonej władzy.

Protest poznaniaków był krzykiem gniewu, upomnieniem się o ludzką godność i fundamentalne wartości. Ludzie ciężkiej pracy, stanowiący sól tej ziemi, pokazali, że nie pozwolą się krzywdzić, okłamywać i upokarzać komunistycznym aparatczykom. W dniu, który przeszedł do historii jako „czarny czwartek”, 28 czerwca 1956 roku, robotnicy z Zakładów Hipolita Cegielskiego, oficjalnie noszących wówczas imię Stalina, ruszyli ulicami miasta. Dołączyli do nich pracownicy innych zakładów i mieszkańcy Poznania. Płomień buntu ogarnął miasto, demonstranci skierowali się ku znienawidzonym siedzibom władz komunistycznych i aparatu terroru. Ze zdobytego budynku więzienia wypuszczono przetrzymywanych tam więźniów. Reżim rzucił do walki z protestującymi potężne siły. Efektem była największa masakra w historii PRL. Zginęło ponad 50 osób, a około 600 zostało rannych. Czerwiec ’56 już na zawsze zapisał się w pamięci czerwienią wylanej polskiej krwi.

W imieniu Rzeczypospolitej oddaję cześć poległym bohaterom: demonstrantom, uczestnikom walk i wszystkim niewinnym ofiarom tragedii. Zbrojny opór, jaki manifestanci stawili komunistycznym siepaczom, sprawia, że Poznański Czerwiec uznajemy nie tylko za masowy protest społeczny, ale wręcz za wolnościowy zryw – ostatni w długim łańcuchu polskich powstań przeciwko ciemiężcom i zaborcom. Dwa z nich, zakończone zwycięstwami, rozegrały się tu, w Wielkopolsce. Bohaterowie 1956 roku kontynuowali tę tradycję i wielki patriotyczny wysiłek – i zwieńczyli go swoją ofiarą.

A jednocześnie otworzyli nowy ciąg zmagań – z komunistycznym reżimem narzuconym Polsce za pomocą sowieckich bagnetów. Nigdy nie zapomnimy czynu poznańskich robotników, którzy żądając „chleba, wolności i sprawiedliwości”, wyrazili dążenia całego narodu. Dlatego w rocznicę tych wydarzeń obchodzimy święto państwowe: Narodowy Dzień Pamięci Poznańskiego Czerwca 1956. Tamten Czerwiec stał się bowiem pierwszym spośród polskich miesięcy, poprzez które wiodła nasza droga do odzyskania wolności i własnego suwerennego państwa.

Dziękuję za to, że dziedzictwo dramatycznej i chlubnej historii sprzed 69 lat pozostaje w stolicy Wielkopolski żywe, trwale wpisane w topografię miasta i jego tożsamość. Świadectwem tego są też doroczne obchody, pełne przedsięwzięć upowszechniających wiedzę o Poznańskim Czerwcu oraz uświadamiających młodym mieszkańcom wagę jego przesłania. Serdecznie dziękuję organizatorom i uczestnikom rocznicowych uroczystości i inicjatyw za piękne świadectwo pamięci i kontynuacji wolnościowych i patriotycznych tradycji, którymi Wielkopolska szczyci się od pokoleń.

Ufam, że także współczesne i przyszłe pokolenia będą kierować się tymi wartościami, podejmując wyzwania współczesności. Łączę się z Państwem w hołdzie dla bohaterów Poznańskiego Czerwca. Cześć Ich pamięci!

Z wyrazami szacunku

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

Andrzej Duda

________________________________________________________

W imieniu Prezydenta RP list odczytał podczas uroczystości Sekretarz Stanu w KPRP Andrzej Dera.