Uczestnicy i Organizatorzy

uroczystości z okazji 42. rocznicy

strajku lubelskich kolejarzy

w ramach obchodów wydarzeń

Lubelskiego Lipca 1980 roku

Wielce Szanowni Uczestnicy kolejarskiego strajku w okresie Lubelskiego Lipca 1980 roku!

Szanowni Przedstawiciele Władz Państwowych i Lokalnych!

Szanowni Pracownicy Kolei i członkowie kolejarskiej „Solidarności”!

Szanowni Lublinianie!

W życiu każdego z nas, ale też w życiu całego narodu zdarzają się sytuacje, które można porównać do przełożenia kolejowej zwrotnicy. To decyzje, które pociągają za sobą szereg ważnych konsekwencji, nieodwracalnie wpływają na los nas samych oraz innych osób. Takim przełomem był Lubelski Lipiec 1980 roku. Odmienił on życie uczestników tamtych protestów oraz skierował na nowe tory dzieje Polski, Europy i świata. 

Dyktatorskie, niepochodzące z wolnych wyborów władze PRL wbrew swoim deklaracjom nie kierowały się dobrem ludzi pracy. Ich celem było mnożenie własnych przywilejów i korzyści, utrzymywanie Polski w upokarzającej zależności od sowieckiego imperium oraz wprowadzanie w życie absurdów tzw. realnego socjalizmu. W efekcie Polacy – pracujący często ponad miarę i w skandalicznych warunkach – co pewien czas dowiadywali się o skokowych podwyżkach ustalanych urzędowo cen. Szczególnie dotkliwe były ogromne wzrosty wydatków na żywność.

W lipcu 1980 roku wywołały one kolejną falę protestów. Przełomowy okazał się strajk w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego „PZL–Świdnik”. Po raz pierwszy w powojennej Polsce zakończył się on pisemnym porozumieniem dyrekcji z protestującą załogą. Zainspirowani tym sukcesem, do strajków przystąpili zatrudnieni w ponad 150 zakładach pracy na Lubelszczyźnie.

Wśród nich znaleźli się również pracownicy Polskich Kolei Państwowych. Kolejarska dola  – symbolizowana przez pomnik, pod którym zostaną dziś złożone kwiaty – szczególnie wtedy była nie do pozazdroszczenia. Wykonujący niełatwą, ogromnie odpowiedzialną pracę kolejarze brali na swoje barki coraz większe trudy. Jeden z maszynistów wspominał niedawno: Mieliśmy sklepik przyzakładowy, ale nie było [w nim] co kupić. (...) Jeździliśmy wtedy po 350 godzin miesięcznie, spanie było w obcych lokomotywowniach, gościem było się w domu, ludzie nie wytrzymywali nerwowo. Nie baliśmy się strajkować, wierzyliśmy, że nasz zryw przyniesie skutek. Unieruchomienie lubelskiego, niezwykle ważnego węzła kolejowego okazało się jednym z najbardziej znaczących i dobitnych protestów, które współtworzyły pokojowy zryw robotniczy z lipca 1980 roku. Również dzięki niemu utorowana została droga do strajków i porozumień sierpniowych, do utworzenia NSZZ „Solidarność”
oraz do obalenia komunizmu w Polsce i pozostałych krajach za żelazną kurtyną.

Z okazji 42. rocznicy Lubelskiego Lipca 1980 roku składam hołd kolejarzom, którzy w chwili dziejowej próby odważnie upomnieli się o prawa człowieka, obywatela i pracownika – swoje własne oraz milionów uciemiężonych rodaków. W imieniu demokratycznej Rzeczypospolitej i jej obywateli dziękuję, że stanęli Państwo po stronie wolności i sprawiedliwości, po stronie Polski niepodległej.

Proszę także o przyjęcie wyrazów szacunku i wdzięczności za to, że również dzisiaj osobiście i jako całe środowisko zawodowe dają Państwo dowody przywiązania do ideałów wolności i solidarności. Pomoc, jakiej Polska i inne kraje udzielają walczącej z rosyjską agresją Ukrainie, nie byłaby możliwa bez profesjonalnej, pełnej zaangażowania pracy polskich kolejarzy – bez pracy, która była, jest i będzie szczególnie ważną i potrzebną służbą dobru wspólnemu.

Uczestnikom i Organizatorom dzisiejszych uroczystości dziękuję za pielęgnowanie pamięci o wydarzeniach, które napawają dumą nie tylko kolejarzy i mieszkańców Lubelszczyzny, lecz także całą naszą wspólnotę narodową. Najserdeczniej wszystkich Państwa pozdrawiam.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

Andrzej Duda