Organizatorzy i Uczestnicy
XIX Sympozjum Tarnogórskiego
Demokracja autentyczna czy totalitarna?
w Tarnowskich Górach

Czcigodni Księża!
Szanowni Państwo!

Serdecznie pozdrawiam wszystkich przybyłych na XIX Sympozjum Tarnogórskie.  Mija już 20 lat odkąd gromadzą się Państwo, aby razem podejmować refleksję i dyskusję nad zagadnieniami i wyzwaniami istotnymi dla współczesnego życia społecznego i politycznego. Z tej okazji chcę złożyć wyrazy uznania i gratulacje inicjatorom oraz współtwórcom tego niezwykle cennego i interesującego cyklu spotkań. Życzę, by jubileusz przyniósł Państwu radość i satysfakcję, a przede wszystkim inspirację do poruszenia kolejnych ważnych tematów w następnych latach.

Tegoroczna edycja Sympozjum Tarnogórskiego odbywa się w szczególnym czasie, kiedy nasz kraj wraz z całym kręgiem cywilizacji euroatlantyckiej angażuje się w walkę z epidemią koronawirusa. Ten wielki problem, o żywotnym znaczeniu dla całych narodów i społeczeństw, łączy się również z przyświecającym Państwa obradom pytaniem: Demokracja autentyczna czy totalitarna?

Sprawne i skuteczne działanie dla wspólnego dobra wymaga właściwej organizacji i koordynacji działań struktur i władz różnych szczebli i rodzajów. W sytuacjach wyjątkowych to na instytucjach publicznych spoczywa przecież obowiązek ochrony zdrowia i życia obywateli, energicznego przeciwdziałania zagrożeniu i wdrażania odpowiednich środków. Wszystko to wymaga adekwatnej woli i śmiałości, wiedzy i umiejętności.

Panuje konsensus co do tego, że właśnie z taką sytuacją mamy obecnie do czynienia. A jednak z perspektywy filozoficznej mogą pojawić się pytania o kryteria słuszności i granice, których nawet mimo powszechnego lęku przed chorobą rządzący z uwagi na demokratyczny charakter ustroju państwa nie powinni przekraczać. Jak pisał nasz umiłowany rodak Ojciec Święty Jan Paweł II w encyklice Centessimus annus, „Historia uczy, że demokracja bez wartości łatwo się przemienia w jawny lub zakamuflowany totalitaryzm”. Niektóre tego przykłady z dawnych dziejów będą tu omawiane. Być może warto, zdobywając się na odrobinę dystansu do wydarzeń, w których bierzemy aktywny udział, w analogiczny sposób spojrzeć także na nasze czasy. Nie należy to, rzecz jasna, do tych, którzy znajdują się na pierwszej linii walki ze śmiertelną chorobą i jej rozprzestrzenianiem się. Ale chyba może dać asumpt do ciekawej dyskusji zebranym tu, w Tarnowskich Górach, uczonym.

Jestem przekonany, że dzięki Państwa namysłowi możemy wyjść z bieżących doświadczeń nie tylko obronną ręką, ale też wzmocnieni o nową praktyczną mądrość z dziedziny życia zbiorowego. Życzę, aby przyczyniło się do tego również rozpoczynające się Sympozjum.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda