Warszawa, 1 września 2019 roku

Organizatorzy i Uczestnicy obchodów

80. rocznicy szarży kawaleryjskiej

18. Pułku Ułanów Pomorskich pod Krojantami

Czcigodni Kombatanci i Weterani Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej!

Szanowne Rodziny Kombatanckie!

Szanowni Przedstawiciele Władz Państwowych i Samorządowych!

Drodzy Miłośnicy tradycji kawalerii i jazdy polskiej!

Droga Młodzieży! Druhny i Druhowie!

Szanowni Mieszkańcy ziemi chojnickiej i wszyscy Goście uroczystości!

Przesyłam serdeczne pozdrowienia wszystkim Państwu, zgromadzonym z okazji 80. rocznicy szarży pod Krojantami. Tu, na ziemi chojnickiej, na tle brzozowego lasku, wznosi się pięć symbolicznych lanc z pułkowymi proporczykami. Przywołują one na myśl wydarzenia, które rozegrały się w dniu wybuchu II wojny światowej, i bohaterstwo polskich ułanów. Ten pierwszy polski atak kawaleryjski na siły nieprzyjaciela był jednym z najważniejszych manewrów podczas
bitwy granicznej na Pomorzu i stał się jednym z symboli całej wojny obronnej 1939 roku.

Składam dzisiaj hołd kawalerzystom 18. Pułku Ułanów Pomorskich ze składu Pomorskiej Brygady Kawalerii, podkomendnym pułkownika Kazimierza Mastalerza. Otrzymawszy rozkaz oderwania się od nieprzyjaciela częścią swoich sił, przejścia na tyły nacierających wojsk niemieckich i przeprowadzenia przeciwuderzenia, dowódca Pułku wraz z 1. i 2. szwadronem wykonali to „niemożliwe do wykonania” zadanie w rejonie Krojant.

Nierówna walka z niemiecką 20. Dywizją Zmechanizowaną została jednak okupiona ciężkimi stratami. Ponad dwudziestu ułanów straciło życie, wielu zostało rannych. Zginął dowódca Pułku, Kazimierz Mastalerz oraz dowódca I Szwadronu rotmistrz Eugeniusz Świeściak. Na wieść o szarży generał Grzmot-Skotnicki, przekazując ułanom swój Krzyż Virtuti Militari, wypowiedział pamiętne słowa: „18. Pułk Ułanów Pomorskich okrył się nieśmiertelną chwałą. Zapisał się w dziejach kawalerii złotymi głoskami”.

Choć dziś wiemy, że opór 18. Pułku Ułanów Pomorskich nie zmienił biegu wydarzeń II wojny światowej, to dla nas, Polaków, szarża pod Krojantami pozostaje wielką lekcją patriotyzmu i gotowości do najwyższego poświęcenia w imię dobra Ojczyzny. A że przez lata najpierw niemiecka, a potem komunistyczna propaganda celowo rozpowszechniała wypaczony obraz o potyczce krojanckiej, chcąc zdezawuować prawdę o wartości bojowej polskich żołnierzy i umiejętnościach dowódców, to dziś jest naszą, potomnych, powinnością zabiegać o pamięć i sprawiedliwą ocenę tamtych wydarzeń.

Polska, my wszyscy, mamy prawo czuć dumę z postawy naszego wojska, które przez pięć tygodni wojny obronnej 1939 roku do końca dawało przykłady wielkiego męstwa i wojennego kunsztu. I z równym szacunkiem wspominamy zasługi żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych, walczących u boku aliantów na wszystkich wojennych frontach. Niech więc przypomnienie bohaterów spod Krojant i ich czynienie nawet „niemożliwego” będzie dla nas inspiracją do pracy i służby
dla dobra Rzeczypospolitej i pomyślności rodaków.

Dzisiaj, pochylając głowy przed bohaterami bitwy wrześniowej – żołnierzami 18. Pułku Ułanów Pomorskich, wyrażamy naszą wdzięczność za ich odwagę, męstwo i ofiarność.

Cześć i chwała Bohaterom! Wieczna pamięć Poległym! Niech żyje wolna, niepodległa Polska!

Z wyrazami szacunku,

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

Andrzej Duda