Organizatorzy i Uczestnicy uroczystej inauguracji

                                                                       ekspozycji głównej

Muzeum Pana Tadeusza

                                                                       we Wrocławiu

Szanowny Panie Dyrektorze!

Szanowni Państwo!

Serdecznie pozdrawiam wszystkich zgromadzonych na uroczystej inauguracji ekspozycji głównej Muzeum Pana Tadeusza. Bardzo się cieszę, że właśnie teraz, w roku 2016, kiedy Wrocław pełni zaszczytną funkcję Europejskiej Stolicy Kultury, w pięknej kamienicy Pod Złotym Słońcem na tutejszym rynku powstała ta nowoczesna placówka. Uważam za ogromnie ważne, byśmy potrafili w sposób atrakcyjny dla dzisiejszych odbiorców prezentować polskie dziedzictwo historii i kultury. One bowiem stanowią o szczególnym, indywidualnym charakterze naszej wspólnoty narodowej. Ideały, które przed dwoma stuleciami przyświecały naszym przodkom, również dziś zachowują pełną aktualność. Wolność, niepodległość, swobody obywatelskie, prawo do twórczości, nieskrępowanego rozwoju osobistego i społecznego – wciąż są dla nas wartościami najważniejszymi. Fundują polską tożsamość i kierują naszymi dążeniami.

Wiek XIX przyniósł Polakom doświadczenia zupełnie różne od tych, które były udziałem innych wielkich narodów Europy. Pozbawieni własnego suwerennego państwa, podzieleni między trzy mocarstwa zaborcze, mieliśmy dalece mniejsze możliwości kształtowania
życia gospodarczego i społecznego kraju. Podczas gdy narody Zachodu, z którymi łączy nas jedność cywilizacyjna, przechodziły okres intensywnego wzrostu i rozwoju, my byliśmy zmuszeni poszukiwać własnych dróg do nowoczesności. Wielokrotnie też podejmowaliśmy próby zrzucenia tak mocno ciążących nam ograniczeń, wzniecaliśmy powstania i stawaliśmy zbrojnie przeciwko obcej władzy, za co płaciliśmy bardzo wysoką cenę krwi i dalszych represji. I w jednej tylko dziedzinie ten wyjątkowy polski los zaowocował dokonaniami, które przewyższyły dzieła innych: w kulturze.

Romantyzm polski, zrodzony właśnie w tej sytuacji, już ówczesne elity intelektualne Europy niemal zgodnie uznały za najwyższe osiągnięcie w dziedzinie literatury na całym Starym Kontynencie. Specyfika polskiego doświadczenia pozornie skazywała nas na izolację i niezrozumienie ze strony cudzoziemców. A jednak poezja naszych narodowych wieszczów i wielki dramat romantyczny, zwłaszcza zaś twórczość Adama Mickiewicza, była dobrze znana oraz z uwagą i zainteresowaniem śledzona na europejskich salonach. W stuleciu niewoli to pisarze stali się przywódcami duchowymi Polaków i najskuteczniejszymi emisariuszami naszej sprawy narodowej na arenie Europy. Swoim kunsztem słowa podtrzymywali w rodakach wierność Ojczyźnie i nadzieję na odrodzenie Rzeczypospolitej. Swoim geniuszem zachwycali też innych, sprawiając, że naszą irredentę czynnie wspierało wielu Francuzów i Włochów.

Także liczne rodziny niemieckie, austriackie i rosyjskie, osadzane tutaj przez obce władze dla lepszej kontroli nad naszym krajem, szybko asymilowały się do polskości, przyjmując za swoje tradycję, patriotyzm i tożsamość Polaków.

Wszystko to uczyniło romantyzm najważniejszą formacją kulturalną w historii kultury polskiej. Poezja Mickiewicza / sto lat nas karmi / ten sam chleb / siłą uczucia / rozmnożony – pisał równo wiek po śmierci wieszcza Tadeusz Różewicz. I podobnie też obecnie zagadnienia i toposy związane z epoką romantyczną wciąż należą do tych, które w całej polskiej kulturze najbardziej inspirują inne nacje. Dziękując zatem wszystkim osobom i instytucjom, które przyczyniły się do powstania Muzeum Pana Tadeusza, życzę, aby dla wszystkich gości, którzy będą je odwiedzać, także zagranicznych, stało się ważnym miejscem spotkania z samą esencją polskości, naszej narodowej tożsamości i losu, których literacki pomnik wystawili romantycy.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

Andrzej Duda