Uczestnicy i Organizatorzy obchodów

                                                                                   80–lecia Kongresu Polonii Amerykańskiej

                                                                                   w Schiller Park w stanie Illinois

Szanowny Panie Prezesie!

Szanowni Członkowie Kongresu Polonii Amerykańskiej!

Drodzy Przyjaciele społeczności polskiej w Ameryce!

Panie i Panowie!

Z okazji jubileuszu 80–lecia Kongresu Polonii Amerykańskiej na ręce Pana Prezesa Franciszka Spuli składamy serdeczne gratulacje dla wszystkich współtworzących tę wyjątkową organizację.
Z wdzięcznością i uznaniem myślimy o owocnej działalności społecznej i publicznej Państwa oraz Państwa poprzedników, o inicjatywach, które pozytywnie wpłynęły na dzieje Polski i Stanów Zjednoczonych. Dziękujemy za niezliczone przedsięwzięcia kulturalne, edukacyjne i dobroczynne, za troskę o polskich imigrantów, kombatantów, uczniów i nauczycieli, za umacnianie polskości
w Ameryce i pielęgnowanie więzi łączących Polonię z rodakami w kraju przodków. Było nam bardzo miło słyszeć o tym wszystkim z ust przedstawicieli Kongresu. Liczne spotkania z Państwem na amerykańskiej i polskiej ziemi zapisały się w naszej pamięci wieloma dobrymi wspomnieniami. Jesteśmy dumni, że naród i kulturę polską reprezentują za oceanem ludzie głęboko oddani sprawie niepodległości, bezpieczeństwa, rozwoju i dobrej sławy naszej Ojczyzny. Były i są wśród nich postaci tej miary, co Karol Rozmarek, pierwszy prezes KPA i wieloletni prezes Związku Narodowego Polskiego, Honorata Wołowska, pierwsza wiceprezes Kongresu i wieloletni prezes Związku Kobiet w Ameryce i Jan Olejniczak, pierwszy skarbnik KPA i długoletni prezes Zjednoczenia Polskiego Rzymsko–Katolickiego w Ameryce – wszyscy troje w roku 2019 pośmiertnie uhonorowani Krzyżami Komandorskimi z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Od początku swojej działalności aż po chwilę obecną Kongres Polonii Amerykańskiej kieruje się przekonaniem, że silne więzy przyjaźni między Polską a Stanami Zjednoczonymi są korzystne dla obu państw i całej wspólnoty euroatlantyckiej. Działacze Kongresu niestrudzenie przypominali, że Rzeczpospolita była zawsze „krajem ludzi wolnych i domem mężnych” bojowników zwalczających śmiertelne zagrożenia dla wolności – takie jak imperializm europejskich monarchii absolutnych oraz XX–wieczne zbrodnicze totalitaryzmy: niemiecki nazizm i sowiecki komunizm. Dlatego już w 1944 roku założyciele KPA postawili sobie za cel zjednoczenie milionów Polaków w Ameryce wokół sprawy zagwarantowania powojennej Polsce wolności i prawdziwej niepodległości poza sowiecką strefą wpływów. I chociaż kolejne lata zdawały się świadczyć, iż jest to sprawa ponad siły, działacze Kongresu nie spoczęli, dopóki ten wielki cel nie został osiągnięty.

Na tej długiej drodze odnieśli Państwo wiele sukcesów. Władze Kongresu orędowały w sprawie Polski na spotkaniu założycielskim Organizacji Narodów Zjednoczonych w San Francisco w 1945 roku i na paryskiej konferencji ministrów spraw zagranicznych w 1946 roku. W 1948 roku KPA skutecznie wsparł starania, by 150 tysięcy polskich uchodźców wojennych i kombatantów, którzy nie mogli wrócić na tereny okupowane przez Sowietów, zostało przyjętych w USA i mogło ubiegać się o obywatelstwo amerykańskie. Kongres poparł utworzenie Radia Wolna Europa i doprowadził do powołania przez Izbę Reprezentantów Kongresu Stanów Zjednoczonych komisji śledczej, która w 1952 roku potwierdziła prawdę o sowieckim sprawstwie zbrodni katyńskiej.

Od lat 60. dzięki inspiracji Kongresu Polonii Amerykańskiej aktywni wyborcy pochodzenia polskiego wywierali istotny wpływ na kierunki polityki międzynarodowej Stanów Zjednoczonych. Lobbing KPA wpłynął też na kształt sygnowanego przez nie Aktu Końcowego Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie z 1975 roku, w którym uznano integralność terytorialną Polski i jej powojenną granicę z Niemcami, a także nałożono na państwa komunistyczne w naszym regionie obowiązek poszanowania praw człowieka oraz wolności politycznej i religijnej.

Piękną kartę swojej historii zapisał Kongres za rządów wielkiego przyjaciela Polski prezydenta Ronalda Reagana oraz prezydenta George’a Busha seniora. Po wprowadzeniu przez reżim gen. Wojciecha Jaruzelskiego stanu wojennego Państwa starania przyczyniły się do tego, że do Polski popłynął szeroki strumień amerykańskich darów: przede wszystkim żywności i lekarstw dla najbardziej potrzebujących oraz środków przeznaczonych na rozwój podziemnych organizacji opozycyjnych. Mocnego głosu Kongresu Polonii Amerykańskiej nie zabrakło również po upadku komunizmu – w sprawie zjednoczenia Niemiec i potwierdzenia nienaruszalności granicy polsko–niemieckiej, a także podczas zwieńczonych powodzeniem starań Polski o dołączenie do NATO, który to akces ułatwił następnie uzyskanie członkostwa w Unii Europejskiej. We wdzięcznej pamięci zachowujemy też zorganizowaną przez działaczy KPA ogromną pomoc materialną dla ofiar powodzi w Polsce w latach 1997 i 2001 oraz wsparcie dla włączenia naszego kraju do amerykańskiego Programu Ruchu Bezwizowego, co nastąpiło w 2019 roku.

Nawet to krótkie przypomnienie zasług Kongresu Polonii Amerykańskiej dobitnie ukazuje, jak intensywnym i pracowitym czasem było dla Państwa minione 80 lat. Jednak historia nie dobiegła końca. Zarówno przed Polską, jak i przed Stanami Zjednoczonymi Ameryki rysują się obecnie trudne wyzwania i nowe dziejowe szanse. Jesteśmy przekonani, że czerpiąc ze swojego chlubnego etosu i dotychczasowych bogatych doświadczeń, trafnie rozpoznają Państwo nowe obszary aktywności – z pożytkiem dla wszystkich, którzy myślą i czują po polsku.

Boże, błogosław Polsce i Ameryce!

Niech żyje Polonia amerykańska!

                                Z wyrazami szacunku,