Prezydent RP Andrzej Duda

Uczestnicy obchodów

36. rocznicy pacyfikacji kopalni „Wujek”

w Katowicach

Szanowni Państwo!

Wspominamy dziś jedną z najtragiczniejszych kart w powojennej historii Polski. 16 grudnia 1981 roku, trzy dni po wprowadzeniu przez komunistyczne władze stanu wojennego, dokonano brutalnej pacyfikacji kopalni „Wujek”, w której strajkujący górnicy domagali się uwolnienia swojego kolegi Jana Ludwiczaka, przewodniczącego zakładowej „Solidarności”. W wyniku pacyfikacji śmierć poniosło dziewięciu górników, a ponad dwudziestu innych odniosło rany. Nazwiska tych, którzy zginęli, zapisały się na trwałe w historii Polski. Wspominamy dziś z wdzięcznością ich męstwo i poświęcenie, ale mamy zarazem świadomość,
że ta tragedia nie miała prawa się wydarzyć.

Stan wojenny był jawnym złamaniem umowy zawartej przez władzę z Polakami. Był zdradą i aktem agresji przeciwko własnemu społeczeństwu. W kopalni „Wujek” atak ten przybrał najbrutalniejszą formę i przyniósł najtragiczniejsze żniwo, ale dramatyczne wydarzenia rozgrywały się w też innych kopalniach. Dzień wcześniej dokonano brutalnej interwencji w kopalni „Manifest Lipcowy”, a w całej Polsce spacyfikowano ogółem czterdzieści zakładów, z czego znaczną część stanowiły kopalnie i zakłady na Śląsku. To tu opór przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego był największy.

Komunistyczna władza uznała, że więzi łączące Polaków są dla niej zagrożeniem, że Polaków można zastraszyć i podzielić. Wiemy dziś, że to niemożliwe, że duch wolności jest tym, co określa naszą narodową tożsamość, że idea solidarności i łączące nas poczucie wspólnoty są silniejsze niż jakiekolwiek formy represji i terroru. Za tę właśnie prawdę Józef Czekalski, Krzysztof Giza, Joachim Gnida, Ryszard Gzik, Bogusław Kopczak, Andrzej Pełka, Jan Stawisiński, Zbigniew Wilk i Zenon Zając zapłacili najwyższą cenę.

5 grudnia posiedzeniem Zgromadzenia Narodowego rozpoczęły się Narodowe Obchody Stulecia Odzyskania Niepodległości. Dziś czcimy pamięć górników poległych w kopalni „Wujek”, oddając im hołd na równi z bohaterami Powstań Śląskich. Ich ofiara to dla nas wielka lekcja solidarności, o której Wojciech Korfanty pisał, że nadaje ona człowiekowi godność i sprawia, że życie człowieka nie ogranicza się do teraźniejszości, ale sięga w przeszłość i w przyszłość. Wierzę, że w tym duchu potrafimy jako naród budować wolną, bezpieczną i nowoczesną Polskę, że potrafimy zjednoczyć się wokół nadrzędnego celu, jakim jest pomyślna przyszłość naszej Ojczyzny.

Tym przesłaniem pragnę podzielić się z Państwem w rocznicę pacyfikacji kopalni „Wujek”. Pozdrawiam serdecznie wszystkich zgromadzonych. Szczególne pozdrowienia kieruję do rodzin górników, których wspominamy dziś w Apelu Poległych. Ofiara ich życia przez lata inspirowała innych do walki o Polskę, do walki zwycięskiej, do walki, która zwróciła nam wolność, która przywróciła Polsce suwerenność, która przywróciła godność Polakom. Cześć ich pamięci!

Prezydent Rrzeczypospolitej Polskiej

Andrzej Duda