Uczestnicy i Organizatorzy obchodów
76. rocznicy Pacyfikacji Wsi Michniów
oraz
Dnia Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej
w Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich
w Michniowie
Szanowni Państwo!
Drodzy Mieszkańcy Michniowa!
W tym roku po raz drugi obchodzimy Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej, ustanowiony w hołdzie mieszkańcom polskiej wsi za ich patriotyczną postawę, odwagę i ofiarność w służbie Ojczyźnie. Skłaniamy dzisiaj głowy przed ich zasługami dla naszej wolności. Niezmiennie warto przywoływać i honorować to, jak w latach II wojny światowej, której 80. rocznicę wybuchu będziemy obchodzić 1 września – w mundurach polskiej armii, w partyzantce i w podziemnej konspiracji – ludzie wsi walczyli o najważniejsze narodowe wartości. To, jak we wrześniu 1939 roku wielu z nich stanęło do obrony Rzeczypospolitej w szeregach Wojska Polskiego, jak wielu wstąpiło do Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej, jak wielu pomagało partyzantom. Wszyscy kierowali się patriotyzmem i wiernością Ojczyźnie, człowieczeństwem wyrosłym z chrześcijańskich wartości i poczucia odpowiedzialności.
Oddajemy dziś cześć tym, którzy walczyli z bronią w ręku – ale to również dzień pamięci o wszystkich mieszkańcach polskich wsi, którzy w latach wojny zaznali cierpienia, bestialskich represji, którzy byli wywożeni do obozów, łagrów i na przymusowych roboty, którzy zginęli z rąk niemieckich i sowieckich okupantów. Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej obchodzimy w rocznicę brutalnej pacyfikacji Michniowa w lipcu 1943 roku, podczas której Niemcy w ciągu dwóch dni zamordowali ponad dwieście osób oraz spalili doszczętnie wieś, skazując ją na zapomnienie i wymazanie z mapy okupowanej Polski. Okrutnie doświadczony Michniów stał się wymownym symbolem tragicznych losów wszystkich 817 eksterminowanych w latach 1939–1945 polskich wsi. Dziś jest nie tylko na powrót miejscem życia, lecz także miejscem pamięci o tych, którzy zginęli tu przed siedemdziesięciu sześciu laty i o wszystkich mieszkańcach polskich wsi, którzy padli ofiarą brunatnego i czerwonego terroru.
To bardzo ważna, dramatyczna część naszej historii – pełna patriotyzmu, determinacji i cierpienia. Dziękuję wszystkim, którzy włączają się w jej upamiętnienie. Jestem wdzięczny, że nie tylko w Michniowie, ale i w wielu innych miejscowościach powstają miejsca pamięci, przypomina się nazwiska ofiar, a także prowadzi badania i ujawnia tożsamość sprawców. Pamięć i prawda są konieczne, aby mądrze budować przyszłość, są też niezbędnym warunkiem pojednania. Dziękuję władzom samorządowym, działaczom, społecznikom i nauczycielom, badaczom, historykom i wszystkim, którzy przypominają o tym, co wydarzyło się na okupowanych ziemiach polskich. Szczególne podziękowania kieruję do gospodarzy uroczystości – dyrekcji i pracowników Muzeum Wsi Kieleckiej i afiliowanego przy nim Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie. Łączę się dzisiaj z Państwem w modlitwie za poległych i pomordowanych.
Niech ich ofiara przypomina nam, jak cenna jest nasza wolność i jak wielką wartością jest niepodległa i suwerenna Polska.
Z wyrazami szacunku,
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda
List został odczytany podczas obchodów w Michniowie przez ministra Wojciecha Kolarskiego.