Uczestnicy i Organizatorzy
uroczystych obchodów
76. rocznicy Zbrodni Wołyńskiej
Janowa Dolina – obecnie: Bazaltowe, Ukraina
Szanowni Państwo!
Gromadzą się Państwo w miejscu strasznej zbrodni sprzed 76 lat. Tragedia, jaka spotkała tutaj naszych Rodaków, nieustannie pozostaje w pamięci. Łączę się z Państwem we wspólnocie modlitwy i bolesnej zadumy. Składam hołd Ofiarom zbrodni w Janowej Dolinie oraz wszystkim Ofiarom rzezi wołyńskiej.
„Janowa Dolina. Ilekroć wspomnę tę nazwę, widzę oślepiającą jasność, potworny huk, trzask ognia, słyszę krzyk i jęki palonych żywcem ludzi oraz wrzaski w języku ukraińskim (…) Mimo że minęło już tyle lat, zawsze w tym dniu same płyną mi z oczu łzy”. Tak dokonana tutaj zbrodnia zapisała się w pamięci jednej z mieszkanek, wówczas dziesięcioletniej dziewczynki. Janowa Dolina była pięknym miasteczkiem, świetnie zorganizowanym ośrodkiem, gdzie harmonijnie żyły rodziny pracowników zbudowanej tu w latach 20. kopalni bazaltu. Ich świat zawalił się we wrześniu 1939 roku, wraz z agresją niemieckiej Trzeciej Rzeszy i Związku Sowieckiego na Polskę. Ciężko dotknęły ich represje najpierw jednego, a potem drugiego okupanta. Ale najgorsze wydarzyło się w nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku. W wyniku napaści oddziałów UPA zostało okrutnie zamordowanych ponad sześciuset mieszkających tu Polaków. Dzisiaj po kwitnącej, tętniącej życiem Janowej Dolinie pozostały tylko nieliczne fragmenty fundamentów dawnych zabudowań.
Może Cię zainteresować Upamiętnienie ofiar rzezi wołyńskiejRazem z Państwem pochylam głowę przed krzyżem upamiętniającym męczeństwo Ofiar. Myślimy zarazem o całej wstrząsającej tragedii, jaką stanowiła eksterminacja ludności polskiej na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej w latach 1943–1945. Zbrodnia wołyńska pochłonęła życie ponad stu tysięcy Polaków. Ta ludobójcza czystka etniczna dokonana przez siły OUN-UPA jest jedną z najstraszliwszych kart w dziejach naszego narodu w XX wieku.
To, że gromadzimy się nad historycznymi, a często z konieczności również tylko symbolicznymi grobami Ofiar, jest zwycięstwem wiernej pamięci. W imieniu Rzeczypospolitej pragnę złożyć wyrazy najgłębszej wdzięczności wszystkim osobom, zwłaszcza ze środowisk kresowych, które tę pamięć ofiarnie pielęgnowały i jej broniły. Dziękuję za przekazanie patriotycznego testamentu kolejnym polskim pokoleniom. W tym bolesnym czasie związanym z rocznicą Krwawej Niedzieli – apogeum zbrodni wołyńskiej – zwracam się ze słowami serdecznych podziękowań do wszystkich Ukraińców, którzy idąc za głosem sumienia i serca, ratowali zagrożonych śmiercią Polaków. Te wspaniałe akty chrześcijańskiej miłości bliźniego, nieugiętej odwagi i międzyludzkiej solidarności na zawsze pozostaną zapisane w świadomości naszego narodu.
Zbrodnia wołyńska jest niezwykle tragicznym doświadczeniem. Nie może być ono przemilczane, zafałszowane ani relatywizowane. Prawda o zbrodni i o jej sprawcach – choć jest prawdą wstrząsającą, trudną – ma w sobie wielką siłę: umacnia zaufanie między naszymi narodami. Prawda prowadzi do zaleczenia ran przeszłości i stanowi także klucz do przyszłości. Głęboko wierzę, że w takim przekonaniu możemy wyciągnąć do siebie ręce, aby jeszcze skuteczniej podejmować wspólne wyzwania.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda
List odczytał minister Andrzej Dera.