Organizatorzy i Uczestnicy uroczystości
wręczenia orderów i odznaczeń państwowych
w siedzibie Senatu RP w Warszawie
z okazji obchodów jubileuszu
150-lecia Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”
Serdecznie pozdrawiam wszystkich przybyłych do siedziby Senatu RP na uroczystość z okazji 150-lecia Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Składam gratulacje i wyrazy szacunku osobom, które otrzymują dzisiaj wysokie odznaczenia państwowe. Słowa uznania kieruję do zgromadzonych przedstawicieli gniazd sokolich w kraju i za granicą. Dziękuję za udział w obecnych obchodach jubileuszu, a nade wszystko za Państwa wkład w odrodzenie i współczesny rozwój sokolstwa polskiego.
Ruchowi sokolemu od półtora wieku przyświeca klasyczna, piękna i mądra zasada, zawarta w sentencji: Mens sana in corpore sano – „W zdrowym ciele zdrowy duch”. Już w początkach epoki popowstaniowej, kiedy zgasły nadzieje na szybkie odzyskanie niepodległej Ojczyzny, twórcy Towarzystwa Gimnastycznego jasno wytyczyli cel organizacji. Był nim harmonijny rozwój młodzieży polskiej, łączący sprawność i aktywność fizyczną z wychowaniem patriotycznym i formowaniem silnego charakteru. Taki model całościowej – dzisiaj powiedzielibyśmy: holistycznej – pedagogiki, oparty na dziedzictwie kultury antyku i tradycji narodowej, okazał się prekursorski wobec wielu późniejszych koncepcji i zjawisk, na czele z ogólnoeuropejskim skautingiem.
Sokolstwo wyprzedziło swój czas i dzięki temu przygotowało tysiące młodych Polaków na wielkie wyzwania, które przyniósł wiek XX. Nowe pokolenie, mimo że wyrosło w warunkach zaborów, doskonale wiedziało, czego pragnie najmocniej, i było zdeterminowane wywalczyć swoje cele. Dlatego sokoli byli obecni wszędzie tam, gdzie tylko podnoszono wysoko sztandar sprawy polskiej. Prowadzili działalność samokształceniową i oświatową, przyczyniając się do rozszerzenia i umocnienia świadomości narodowej i dążeń niepodległościowych.
Budowali zręby polskiej niezależności, od podstaw wypracowując struktury i zasady narodowego życia gospodarczego i społecznego. Wreszcie zaś, gdy nadszedł czas po temu, walczyli zbrojnie o odzyskanie i zachowanie suwerennej Rzeczypospolitej.
Bez wątpienia działalność gniazd sokolich, obejmująca wszystkie ziemie polskie, a nawet skupiska polonijne rozsiane po świecie, była jednym z ważnych źródeł tego wielkiego sukcesu, który przyniósł naszemu narodowi rok 1918. Również w następnych dekadach sokolstwo kontynuowało służbę Ojczyźnie, przygotowując doskonałe kadry państwowe i formując kolejne generacje w duchu poświęcenia dla Rzeczypospolitej. Sokoli zapisali wiele pięknych, heroicznych i tragicznych kart w dziejach Polski Podziemnej – zarówno pierwszej, jak i drugiej konspiracji. Naturalnie też ruch stał się jednym z głównych wrogów władzy komunistycznej, która dążyła nie tylko do likwidacji gniazd, ale i próbowała zatrzeć wszelką pamięć o zasługach Towarzystwa Gimnastycznego dla narodu i Ojczyzny.
Wolna Polska przywróciła swobodę działania sokolstwu, które od 28 lat znów jest obecne i aktywne w całym kraju. Bardzo się cieszę, że ta wspaniała idea znajduje również teraz licznych zwolenników i kontynuatorów. Jestem bowiem przekonany, że wartości, które legły u podstaw ruchu przed 150 laty, są nadal aktualne i pozostaną takimi w przyszłości. Dlatego chcę dzisiaj gorąco podziękować za Państwa wkład w kształtowanie postaw młodzieży polskiej.
Życzę całemu sokolstwu, aby trwało i rozwijało się przez kolejne dekady. Niechaj dzięki Państwa pracy kolejne pokolenia Polaków wzrastają w dobrym zdrowiu i tężyźnie fizycznej, a zarazem ćwiczą się w praktycznej miłości Ojczyzny, narodu i bliźnich.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda