Uczestnicy i Organizatorzy
uroczystych obchodów
82. rocznicy wybuchu II wojny światowej
w Malborku, Szymankowie i Tczewie

Szanowni Państwo!

Tragedia II wojny światowej zapisała się straszliwie w historii naszej Ojczyzny oraz całej ludzkości. Dzień 1 września 1939 roku otworzył bezmiar cierpienia, zniszczenia i śmierci.

Polska stała się pierwszą ofiarą militarnej agresji ze strony hitlerowskich Niemiec. W zmaganiach zbrojnych, wskutek działań wojennych, ale przede wszystkim z powodu terroru i okrucieństwa najeźdźców i okupantów, zginęło sześć milionów polskich obywateli. Żaden inny kraj nie poniósł tak ogromnych strat w relacji do liczby swej ludności.

Data 1 września już na zawsze pozostanie dla Polaków złowrogim symbolem. Jednak obok bólu, tkwiącego w narodowej pamięci, odczuwamy jednocześnie głęboką dumę. Byliśmy pierwszymi, którzy stanowczo i bohatersko stawili zbrojny opór niemieckiej III Rzeszy, rzucającej wyzwanie wolnemu światu. Nie ugięliśmy się przed przemocą, podjęliśmy walkę w obronie niepodległości. Przez wszystkie lata wojny, od samego początku aż do ostatecznego zwycięstwa, Polacy toczyli bój na wielu frontach w kraju i na obczyźnie „za wolność naszą i waszą”. Polska dała całemu światu wspaniały przykład nieustępliwości przed złem. Pokazaliśmy, że fundamentalne ludzkie wartości, wszystko, co jest ważne i co kochamy, można ocalić tylko walcząc, a nie korząc się przed zbrodniczą napaścią. To wielka prawda historii i wielkie przesłanie na przyszłość.

Tę lekcję bohaterstwa i niezłomności obrazują dramatyczne wydarzenia na przedmieściach Malborka, w Szymankowie i w Tczewie – pierwsze akordy II wojny światowej. Obrona mostów tczewskich to niezwykle chlubna karta wrześniowych zmagań. Dzięki czujności, poświęceniu i męstwu obrońców nie powiódł się podstęp Niemców, którzy za wszelką cenę chcieli zdobyć strategiczną przeprawę przez Wisłę. Wydarzenia, które się tutaj rozegrały 1 września, są świadectwem, jak bardzo polski naród był zjednoczony i zdeterminowany w walce z wrogiem. Nie tylko żołnierze regularnej polskiej armii, ale również kolejarze i celnicy z najwyższą ofiarnością stanęli na straży ogromnie ważnej przeprawy. Niemcy nic nie osiągnęli – obrońcy nie dali się zaskoczyć i stawili zacięty opór, a wysadzenie mostów w Tczewie zapobiegło przejęciu ich przez wroga. W odwecie za tę porażkę niemieccy agresorzy wymordowali polskich kolejarzy z Szymankowa i ich rodziny. Ta wstrząsająca zbrodnia wojenna była zapowiedzią całego ogromu męczeństwa, jakiego doświadczyli Polacy od najeźdźców.

Razem z Państwem oddaję hołd mężnym obrońcom mostów tczewskich i Tczewa, pochylam głowę przed ofiarami zbrodni. Dziękuję za wierne pielęgnowanie pamięci o bohaterach naszej historii, o bohaterach tej ziemi, pochodzących z tej społeczności. Cała nasza narodowa wspólnota otacza najwyższą czcią wszystkich, którzy w wojnie obronnej 1939 roku i w kolejnych wojennych latach oddali życie za Polskę, ginąc na polu bitwy lub tracąc życie z rąk okupantów. Wolna, niepodległa Rzeczpospolita jest dziedzictwem złożonej przez nich ofiary.

Wieczna pamięć niezłomnym patriotom! Chwała bohaterom!

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda

List odczytał Doradca Piotr Karczewski.