Dzień dobry Państwu!
Bardzo serdecznie witam na konferencji w Davos – Światowym Forum Ekonomicznym – chyba można śmiało powiedzieć, że po latach przerwy, która była spowodowana pandemią koronawirusa. Konferencja, która po raz pierwszy po tej przerwie wystartowała w maju zeszłego roku, ale w takiej okrojonej formie, w tym roku nabiera już na powrót swojego pełnego kształtu. To widać.
W tym roku tak się zdarzyło, że śmiało mogę powiedzieć o sobie, że właściwie otwieram tę konferencję, bo jestem już po panelu z udziałem jeszcze dwóch Prezydentów. Więc rozmawialiśmy o bezpieczeństwie Europy, o obronie Europy – oczywiście w kontekście rosyjskiej agresji na Ukrainę. A więc Ukraina zdominowała zasadniczo tę dyskusję.
Ale nie jest to miejsce, gdzie będzie się rozmawiało tylko o Ukrainie, choć na pewno będzie bardzo, bardzo dużo Ukrainy i dyskusji na temat tego, jak Ukrainę obronić, a potem jak ją odbudować – bo to też jest niezwykle ważne. Wszyscy zdają sobie sprawę, że jest to wielkie zadanie nie tylko Europy i nie tylko nas jako sąsiadów Ukrainy – wspierać Ukrainę w procesie odbudowy. Ale jest to po prostu zadanie świata, by Ukraina – potężne państwo, terytorialnie dwukrotnie większe od Polski – jak najszybciej wróciła na normalną drogę rozwoju. Żeby jak najszybciej po tej rosyjskiej agresji, po tych straszliwych zniszczeniach, które Rosjanie powodują na Ukrainie swoimi bestialskimi bombardowaniami, Ukraina mogła wrócić na normalną drogę rozwoju.
Ale oczywiście jest to forum ekonomiczne i na pewno przez te najbliższe dni będzie się tutaj bardzo dużo dyskutowało również na temat problemów gospodarczych Europy i świata. Będzie się również dyskutowało o tym w aspekcie ochrony klimatu. Będą też tutaj bardzo ważne tematy dla Polski, bo między innymi będą właśnie dyskusje o nowoczesnych rozwiązaniach energetycznych, a więc także o udziale w tym wszystkim energii pochodzącej z atomu – czyli o elektrowniach atomowych – o tych nowoczesnych technologiach, które także w Polsce chcemy wdrażać.
Bo przypominam, że w tej kwestii mamy podpisane umowy na poziomie państwowym ze Stanami Zjednoczonymi, z amerykańskimi firmami – na budowę elektrowni atomowych w Polsce. Ale mamy w tym zakresie także prywatne inicjatywy, oczywiście wspierane przez polskie władze. Myślę tutaj o porozumieniach z firmami z Korei Południowej i współpracą z Koreą w tym zakresie. Więc także w tym aspekcie tych interesujących nas tematów będzie bardzo dużo.
A więc bezpieczeństwo, ekonomia i energetyka z całą pewnością zdominują forum – to będą te tematy, o których będzie się rozmawiało. Dywersyfikacja źródeł dostaw, także w aspekcie rosyjskiego gazu. W jaki sposób zrealizować sankcje wobec Rosji? W jaki sposób doprowadzić do tego, aby móc nie korzystać z rosyjskich źródeł energetycznych?
Choć – oczywiście – trzeba powiedzieć sobie jasno: jeżeli Rosja na powrót stanie się normalnym państwem, nie agresorem, tylko normalnym państwem, będzie to możliwe. Ale to, co zawsze powtarzaliśmy: trzeba mieć dywersyfikację, trzeba zapewnić sobie możliwość korzystania z różnych źródeł dostaw. Myśmy to mówili, myśmy to zrealizowali i o tym na pewno będziemy też mówili tutaj, w Davos.
Panie Prezydencie, w odniesieniu do wspomnianego panelu: w jego trakcie mówił Pan Prezydent o przekazywaniu czołgów Leopard Ukrainie. Ten temat – jak myślę – będzie w agendzie Pana innych spotkań, także tych nieformalnych. Kogo by Pan Prezydent widział w gronie tych sojuszników w ramach tej międzynarodowej koalicji wsparcia, o której mówił Pan we Lwowie?
Wielka Brytania nie dysponuje wprawdzie czołgami Leopard, ma czołgi Challenger, ale jest już zdecydowana decyzja władz brytyjskich w tym zakresie, że to wsparcie dla Ukrainy z brytyjskiej strony pójdzie. To także są bardzo nowoczesne czołgi, na pewno będą dla Ukrainy dużym wsparciem. Więc wielkie podziękowania i wielki ukłon dla władz brytyjskich, dla Pana Premiera Sunaka za tę decyzję. To po pierwsze.
Po drugie, zbieramy tę koalicję, tę wspólnotę państw, które – mam nadzieję – przekażą czołgi Leopard Ukrainie. Liczymy tutaj na naszych fińskich partnerów, którzy też dysponują tymi czołgami. Jest cały szereg państw europejskich, które te czołgi mają w swoich zasobach. I liczę na to, że sojusznicy po prostu oddadzą po kilka, kilkanaście swoich czołgów. Dzięki temu – wierzę w to – uda się sformować dla Ukrainy przynajmniej brygadę pancerną.
Oczywiście liczymy w tym również na udział Republiki Federalnej Niemiec. Ten proces na pewno chwilę potrwa. Niemcy też muszą – oczywiście – wyrazić zgodę, bo tak są z reguły sformułowane kontrakty na zakup czołgów produkowanych przez Niemcy. Więc tych elementów jest tutaj cały szereg. Ale proces się toczy.
A będą jakieś spotkania właśnie przy okazji forum w Davos, żeby namawiać partnerów?
Rozmawiamy o tym cały czas. Także tutaj, w trakcie tego panelu, który właśnie przed momentem się skończył, były pytania w tej kwestii. Byli obecni także goście z Niemiec, niemieccy dziennikarze, eksperci – zadawali pytania. Więc ten proces cały czas się toczy, to wszystko po prostu się dzieje.
Panie Prezydencie, wczoraj na Białorusi rozpoczął się – myślę, można powiedzieć – tak zwany proces Andrzeja Poczobuta. Czy właśnie ten fakt świadczy o tym, że istnieje niebezpieczeństwo, że trudniej będzie Polsce starać się o uwolnienie red. Poczobuta? I co Polska robi właśnie w tym celu?
Domagamy się tego uwolnienia od samego początku cały czas. Oczywiście sprawa jest bardzo trudna. To była taka demonstracja siły ze strony reżimu Łukaszenki – to aresztowanie, uwięzienie Pana Andrzeja Poczobuta. Wiadomo, jest obywatelem białoruskim – bo to trzeba sobie jasno powiedzieć. Tak, on jest po prostu obywatelem białoruskim. Natomiast z pochodzenia jest – oczywiście – Polakiem i działaczem polskim na Białorusi. Walczymy o to, ale niestety – jak widać – reżim traktuje go jako swoisty element przetargowy w całej tej sytuacji.
Reżim stoi po stronie Rosji w wojnie z Ukrainą, od samego początku, od pierwszych momentów rosyjskiej agresji na Ukrainę. My stoimy za to twardo przy Ukrainie i wspieramy ją, więc w jakimś sensie jesteśmy tutaj dodatkowo jeszcze przeciwnikami. No i to na pewno nie poprawia tej sytuacji. Ale domagamy się uwolnienia Pana Andrzeja Poczobuta cały czas. Jest – oczywiście – absolutnie bezprawnie aresztowany. To jest przykład autorytaryzmu i terroru ze strony reżimu białoruskiego.
Jaki kraj może nam pomóc w tej sprawie? Jakie kraje? Jacy sojusznicy? Czy mogą też wywierać nacisk na reżim Łukaszenki?
Wszyscy powinni wywierać nacisk na reżim Łukaszenki. Mam nadzieję, że ten reżim w końcu pęknie. Przed chwilą tutaj, w trakcie panelu, widziałem się też z Panią Swiatłaną Cichanouską, która jest główną przedstawicielką białoruskiej opozycji. Wierzę, że prędzej czy później tamtejsza opozycja zwycięży, że zwycięży Wolna Białoruś.
Panie Prezydencie, w maju przyjechał Pan tutaj, do Davos, niemalże wprost z Kijowa. Tym razem niemalże wprost ze Lwowa. Czy Prezydent Ukrainy przed tymi spotkaniami tutaj, w Davos, miał jakieś szczególne nadzieje? Miał jakieś szczególne prośby? Prosił Pana Prezydenta o wsparcie w jakichś konkretnych – oczywiście poza kwestią dotyczącą leopardów – sprawach?
No już właśnie pytali Państwo o to. Jest to cały czas niekończąca się prośba – od samego początku, od kiedy Rosja zaatakowała Ukrainę w lutym poprzedniego, 2022 roku: broń, broń i jeszcze raz broń, wszelkiego rodzaju wsparcie. Ukraina mówi: „Karabinów już nie potrzebujemy, karabiny są”. Natomiast potrzebują dzisiaj sprzętu bardziej zaawansowanego. Właśnie tych nowoczesnych technologii, sprzętu bardzo nowoczesnego.
I myśmy taki sprzęt już Ukrainie przekazali. Pamiętajmy, że nasze armatohaubice Krab dzisiaj pomagają Ukrainie odpierać rosyjskie ataki i są przez Ukraińców bardzo chwalone. Wielokrotnie z ust i Pana Prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, i jego doradców, także ukraińskich wojskowych, słyszałem superlatywy na temat tego naszego sprzętu. Nie wspomnę o naszych piorunach, które zrobiły furorę na Ukrainie, pomagając ukraińskim wojskom w zwalczaniu rosyjskich samolotów i helikopterów.
Natomiast dzisiaj tą podstawową prośbą, którą zgłaszają, jest rzeczywiście – po pierwsze – amunicja, której bardzo potrzebują. A po drugie – właśnie czołgi. Ale mówią: „Nie potrzebujemy tyle czołgów postsowieckich, bo do tych czołgów w ogóle kończą się zapasy amunicji. Potrzebujemy dzisiaj broni, która jest na wyposażeniu Sojuszu Północnoatlantyckiego”. Stąd prośba właśnie o czołgi Leopard, bardzo silna i wielokrotnie powtarzana ze strony ukraińskiej, na którą odpowiedzieliśmy naszą deklaracją i mamy nadzieję, że uda się ten proces zbierania czołgów dla Ukrainy – tych leopardów plus challengery – zrealizować.
No i ogromne wsparcie amerykańskie, które cały czas płynie do Ukrainy. Także właśnie jeżeli chodzi o pojazdy opancerzone. Polska zresztą też wiele tej pomocy już do Ukrainy wysłała. Ale prawda jest następująca: to właśnie ta pomoc pozwala ukraińskim wojskom zatrzymywać rosyjską inwazję.
Panie Prezydencie, to jeszcze na koniec powiedzmy o polskim miejscu tutaj, w Davos. To jest Dom Polski, który przed laty powstał z Pańskiej inicjatywy. Jakie Pan widzi dla niego wyzwania na tegoroczny szczyt?
Bardzo dziękuję wszystkim, którzy są organizatorami Domu Polskiego. Rzeczywiście była przed laty moja prośba, żeby ten Dom powstał. Kiedy po raz pierwszy zobaczyłem konferencję tutaj, w Davos, i zobaczyłem, że inne państwa mają właśnie takie swoje miejsca, swoje siedziby, gdzie się promują, pokazują, gdzie toczą się dyskusje, które dla tych państw są ważne, gdzie zapraszani są przywódcy, gdzie spotyka się biznes – poprosiłem o utworzenie takiego Domu.
I ten Dom już czwarty rok z rzędu, czwarty raz jest tutaj, w Davos – piękny, bardzo ładnie się prezentuje. Będę tam wielokrotnie w czasie tegorocznego forum ekonomicznego. Będzie tam wiele ciekawych spotkań, wiele ciekawych dyskusji – to bardzo dobrze. Będziemy tam dyskutowali właśnie o energetyce, o polskim atomie w przyszłości. Będą tam też nasi zagraniczni goście, będą się tam spotykali także przedstawiciele państw Trójmorza, będziemy rozmawiali o naszych sprawach.
Mam nadzieję, że tutaj, w trakcie forum, wieczorami, kiedy dzieje się też dużo pozakonferencyjnych elementów takiego życia już luźniejszego, spokojniejszego, bardziej wypoczynkowego, kiedy chodzą tutaj ulicami uczestnicy konferencji, odwiedzają te różne miejsca – że także Dom Polski będzie właśnie tym miejscem, gdzie będzie można wpaść i chwilę odpocząć, porozmawiać. O to właśnie tutaj chodzi.
Dziękuję, dobrego dnia, do zobaczenia.
Więcej o pobycie Prezydenta RP w Davos:
- Andrzej Duda na Światowym Forum Ekonomicznym
- Davos. Prezydent RP o niezależności energetycznej
- Davos. Udział Prezydenta RP w sesji poświęconej bezpieczeństwu
- Prezydent: Polska liderem poważnego podejścia do bezpieczeństwa
- Davos. Dyskusja o przyszłości NATO
- Davos. Wystawa na temat rosyjskich zbrodni na Ukrainie
- Davos. Spotkanie z Prezydentami Litwy i Łotwy
- Davos. Spotkanie z Prezydentem Szwajcarii
- Davos. Rozmowa z Kanclerzem Niemiec
- Davos. Spotkanie z Prezydent Zjednoczonej Republiki Tanzanii
- Davos. Rozmowa z Prezes IBM na Europę, Bliski Wschód i Afrykę
- Davos. Wypowiedź dla mediów w Domu Polskim
- Wywiad dla CNBC