Szanowny Panie Prezesie Instytutu Pamięci Narodowej,

Ekscelencje, Wielce Szanowni Państwo Ambasadorowie,

Przedstawiciele Korpusu Dyplomatycznego zaprzyjaźnionych państw,

Czcigodni Księża Kapelani,

Drogie Druhny i Druhowie – Harcerze,

Wszyscy Wielce Szanowni Państwo!

Spotykamy się w tym miejscu co roku 13 grudnia, w kolejne rocznice ogłoszenia w Polsce stanu wojennego. Tego czarnego momentu w historii naszego kraju, który przerwał wtedy coś, co nazwano później festiwalem Solidarności: okres radości, okres wiary w to, że PRL, tamtą Polskę Ludową, niesuwerenną, nie w pełni niepodległą, znajdującą się w sowieckiej strefie wpływów, za żelazną kurtyną, biedną, łamiącą prawa człowieka, niezapewniającą godziwych warunków bytu obywatelom, godziwych warunków życia – uda się zmienić na lepsze poprzez jedność, poprzez to, że ludzie będą jeden z drugim, jak mówił potem Ojciec Święty Jan Paweł II.

Władza ludowa, komuniści przestraszyli się. Później przez wiele lat twierdzili, że Moskwa była gotowa interweniować; że wprowadzenie stanu wojennego, wyprowadzenie wojska na ulice było ratunkiem dla Polski, było ratunkiem dla ludzi Solidarności, dla Polaków; że internowanie uchroniło ich być może przed wywózkami na Sybir. Wszystko okazało się nieprawdą. Źródła historyczne jasno to pokazują. To był haniebny czyn, haniebny akt tchórzostwa, zdławienia rzeczywistej woli narodu życia w suwerennym, niepodległym państwie i samodecydowania o sobie, posiadania ustroju, w którym Polacy będą mogli sami decydować o swoich sprawach. Komuniści na czele z gen. Jaruzelskim po prostu postanowili im to odebrać, pozbawić ich tej możliwości, chroniąc tym samym swoje władztwo, swoją władzę, swoje poddaństwo wobec sowieckiego reżimu.

Co roku 13 grudnia spotykamy się po to, by wieczorem oddać hołd tutaj, na placu Marszałka Józefa Piłsudskiego – pod tym Krzyżem Papieskim upamiętniającym to wielkie spotkanie z 1979 roku – by uczcić ofiary stanu wojennego, tych, którzy zginęli. Przede wszystkim tych, którzy zginęli na początku w kopalni Wujek, górników pozabijanych, pomordowanych przez ZOMO, milicję; tych, którzy zginęli później w Lubinie w 1982 roku; Grzegorza Przemyka, Bogdana Włosika i innych, także skrytobójczo zamordowanych przez komunistów; Błogosławionego Księdza Jerzego Popiełuszkę. A więc nie tylko ofiary stanu wojennego w sensie formalnym, ale po prostu komunistycznego reżimu lat 80. Jak dziś wiemy – w ostatniej dekadzie jego istnienia.

Dziękuję wszystkim, którzy tutaj i w wielu innych miejscach w Polsce oddają ten hołd ofiarom stanu wojennego. Dziękuję wszystkim tym, którzy dzisiaj także złożyli swoje podziękowania bohaterom tamtych lat. Tym najbardziej znanym, ale także i tym cichym bohaterom.

Miałem dzisiaj ten wielki zaszczyt i przyjemność, by grupę bohaterów tamtych dni, ludzi niezłomnych, którzy nie poddali się, którzy walczyli o wolną Polskę, ryzykując wtedy życie, zdrowie, swoje kariery zawodowe – by ich odznaczyć Orderami Odrodzenia Polski, jednym z najwyższych polskich odznaczeń. A tym samym symbolicznie po raz kolejny odznaczyć całe pokolenie Solidarności. Tych wszystkich, którzy się nie bali, którzy się nie cofnęli, którzy niezłomnie chcieli wolnej Polski, dzięki którym w końcu ją w 1989 roku odzyskaliśmy drogą pokojową. Nie poprzez walkę z bronią w ręku, nie poprzez przelew krwi – poprzez niezłomną postawę, poprzez wiarę, poprzez modlitwę, poprzez wspólnotę obywatelską, poprzez spokojne trwanie i niezłomną wiarę w końcowe zwycięstwo i sukces. Przyszedł.

Dzięki temu dzisiaj mamy wolne państwo od 34 lat. Dzięki temu wtedy w kolejnych latach – poczynając od 1989 roku – upadły kolejne komunistyczne reżimy w państwach europejskich i narody wydobyły się na wolność. Dzięki temu w końcu padł także i symboliczny słynny mur berliński. Śmiało można powiedzieć, że kopnięcia robotniczych butów ludzi Solidarności przewróciły tę ścianę, która dzieliła Wschód od Zachodu. I dzięki temu dzisiaj mamy jedną Europę, w której możemy żyć razem.

Cześć i chwała bohaterom! Wieczna pamięć poległym i pomordowanym!

Dziękuję także wszystkim tym, którzy badają historię, dziękuję Instytutowi Pamięci Narodowej, jego naukowcom. Składam te podziękowania na ręce Pana Prezesa. Dziękuję także za zorganizowanie tej naszej dzisiejszej, kolejnej uroczystości. Ta pamięć nie może zginąć i dobrze, że nie ginie. Niech ci, którzy wtedy poświęcili swoje życie, poświęcili swoje zdrowie, na zawsze będą w panteonie bohaterów Rzeczypospolitej.

Niech żyje wolna, suwerenna, niepodległa Polska! Na wieki!