Ekscelencjo, Panie Prezydencie,
Wielce Szanowni Państwo!

Przede wszystkim chcę bardzo podziękować Panu Prezydentowi – po pierwsze – za zaproszenie tu, do Bukaresztu, w celu odbycia wizyty dwustronnej, bardzo ważnej w dalszej perspektywie współpracy między naszymi dwoma krajami, Polską a Rumunią; w tym czasie, który, choć bardzo dla nas trudny, ale mam nadzieję, że dobiega już końca – myślę o pandemii – a który zarazem w moim, naszym głębokim przekonaniu przechodzi w ten czas, gdy należy w bardzo dynamiczny sposób starać się zintensyfikować zarówno współpracę polityczną, jak i gospodarczą.

Tym bardziej chcę podziękować Panu Prezydentowi za zaproszenie, za możliwość dzisiejszego spotkania i prowadzenia rozmów. Ale przede wszystkim za zorganizowanie spotkania Bukaresztańskiej Dziewiątki, a więc szczytu państw Europy Środkowej należących do Sojuszu Północnoatlantyckiego, tutaj, dziś, w Bukareszcie, w przeddzień szczytu NATO w Brukseli.

Cieszę się ogromnie, że stało się to pewną bardzo dobrą i – śmiało już można powiedzieć – sprawdzoną tradycją, że nasza część Europy, mająca w ramach NATO swoje uwarunkowania i potrzeby, a także swoje spojrzenie na kwestie związane z bezpieczeństwem, spotyka się razem i dyskutuje przed spotkaniami całego Sojuszu Północnoatlantyckiego, by móc jednym głosem, w sposób spójny, a zarazem także – nie mam żadnych wątpliwości – skuteczniejszy, na forum całego Sojuszu przedstawić swoje spojrzenie na naszą sytuację, a także w związku z tym przedstawić nasz punkt widzenia i nasze potrzeby.

Tak się stało w przededniu szczytu NATO w Warszawie w 2016 roku. Szczytu, który – pamiętamy – był dla nas trudny, z którym wiązaliśmy ogromne nadzieje, do którego przygotowywaliśmy się niezwykle pieczołowicie, bo było to tuż po agresji Rosji na Ukrainę w 2014 roku.

My spotkaliśmy się w 2015 roku. Właśnie wtedy Pan Prezydent organizował spotkanie Bukaresztańskiej Dziewiątki po raz pierwszy. Zaczęliśmy współpracę w tym formacie, która rzeczywiście okazała się niezwykle – śmiało można powiedzieć – skuteczna. Później spotykaliśmy się przed kolejnym szczytem NATO, w 2018 roku. Za każdym razem przynosiło nam to pożytek.

Dzisiaj mamy wysuniętą obecność NATO w naszej części Europy, mamy Enhanced Forward Presence, mamy Tailored Forward Presence, mamy obecność amerykańską w naszych krajach, mamy na naszych terytoriach wojska sojusznicze, które w ogromnym stopniu gwarantują nam bezpieczeństwo. Możemy spokojnie realizować modernizację i rozwój naszych własnych sił zbrojnych, mając świadomość, że bezpieczeństwo naszych obywateli – zarówno w Polsce, Rumunii, jak i innych krajach naszej części Europy – jest dodatkowo wzmocnione poprzez obecność sojuszniczą, tak ważną w dzisiejszych trudnych czasach.

Że są one trudne, mówiliśmy dziś właśnie o tym przed chwilą z Panem Prezydentem. Pan Prezydent też przed momentem o tym mówił dość szeroko. Problem – oczywiście patrząc z polskiego punktu widzenia – [jest] przede wszystkim na Białorusi; trwający, dotykający także obywateli Białorusi narodowości polskiej, choćby tych, którzy stoją na czele polskiej mniejszości na Białorusi. Niestety, liderzy polskiej mniejszości zostali aresztowani. Sytuacja pod tym względem jest bardzo trudna.

Ale to również niepewność przyszłych losów zarówno samej Białorusi, jak i przede wszystkim tych, którzy mieszkają na jej terenie. Chcielibyśmy bardzo, aby kraj ten szedł w kierunku demokracji, aby stawał się krajem rzeczywiście w pełni suwerennym i niepodległym, aby ambicje i aspiracje narodu białoruskiego i wszystkich, którzy zamieszkują Białoruś – obywateli Białorusi – były realizowane.

Jak wiemy, sytuacja jest taka, jaka jest, i dzisiaj musimy być bardzo czujni, obserwując – po pierwsze – sytuację, a po drugie – będąc w stanie gotowości na wypadek jakiegokolwiek zagrożenia z tamtej strony. Ale także na forum międzynarodowym generalnie stawać w obronie Białorusi, tak aby jej suwerenność pozostała.

Druga bardzo ważna kwestia to Ukraina i problem, który w tej chwili jest już mniejszy, ale który jeszcze dwa tygodnie temu był rzeczywiście ogromny: relokacja rosyjskich wojsk w kierunku granicy ukraińskiej, niebezpieczeństwo potencjalnej kolejnej inwazji na Ukrainę, które dzisiaj – wiemy – można mówić, że oddaliło się na skutek tego, że rosyjskie jednostki wracają do swoich macierzystych baz.

Natomiast nie ma żadnej wątpliwości, że sytuacja jest tam bardzo trudna, że tereny Ukrainy są dziś okupowane – myślę o Krymie, o okręgu donieckim, okręgu ługańskim. Ani Europa, ani świat nie mogą spuszczać wzroku z tej części naszego kontynentu. Absolutnie wszyscy musimy stać za Ukrainą – z jednej strony, ale z drugiej – musimy stać także na straży naszego bezpieczeństwa, bo jest to nasza wschodnia flanka zarówno dla Rumunii, jak i dla Polski.

W związku z powyższym na pewno będzie to istotny element rozmów na zbliżającym się szczycie NATO w Brukseli i na pewno będzie to istotny element naszych rozmów dziś, w czasie szczytu Bukaresztańskiej Dziewiątki, który tuż przed nami – za kilka godzin.

Bardzo się cieszę, że w tym szczycie – jak słyszeliśmy – weźmie udział Prezydent Stanów Zjednoczonych, pan Joe Biden; cieszę się, oczywiście, że udział weźmie też Sekretarz Generalny NATO, pan Jens Stoltenberg.

To pokazuje, że nasze spotkanie jest rzeczywiście ważne, że postrzegane jest pozytywnie przez Sojusz Północnoatlantycki. To pokazuje także spójność euroatlantycką, co jest ogromnie istotnym elementem.

Ale my – oczywiście – z Panem Prezydentem rozmawialiśmy też o trzecim bardzo ważnym problemie, szczególnie ważnym dla Rumunii, a mianowicie o problemie Mołdawii: relacji między Mołdawią a Unią Europejską, generalnie o sytuacji w Mołdawii. Relacjonowałem Panu Prezydentowi moje ostatnie rozmowy z Panią Prezydent Maią Sandu.

Zapraszałem Panią Prezydent do Warszawy, byliśmy umówieni na wizytę, miał to być początek maja. Sytuacja wewnętrzna spowodowała, że Pani Prezydent przełożyła wizytę na czas późniejszy, ale obydwoje mamy nadzieję, że będzie ona możliwa do zrealizowania jeszcze w czerwcu, a więc przed sezonem letnim. Niedługo, w perspektywie kilku tygodni, mam nadzieję, że ta wizyta będzie możliwa.

Przemiany, które w tej chwili dzieją się w Mołdawii, wspieramy – chcę to z całą mocą podkreślić. Wspieramy zbliżanie się Mołdawii w kierunku Unii Europejskiej. Aspiracje narodu mołdawskiego, wszystkich obywateli Mołdawii, by stać się częścią Unii Europejskiej, by zbliżać się w kierunku Zachodu – są dla nas bardzo istotne. Oczywiście zarówno Mołdawia, jak i wszystkie działania, które w tym zakresie prowadzone są przez Rumunię, mają nasze polskie wsparcie.

Rozmawialiśmy z Panem Prezydentem także na temat współpracy gospodarczej. Chcielibyśmy, żeby się intensyfikowała, stąd tak rzeczywiście ważne znaczenie spotkania międzyrządowego, które jest w tej chwili planowane na październik. Mam nadzieję, że ten czas, który pozostaje do tego spotkania, pozwoli je bardzo dobrze przygotować – wierzę w to głęboko – wobec zanikającej pandemii koronawirusa, co będzie dawało możliwość intensyfikacji wzajemnych relacji, zwłaszcza gospodarczych.

Bardzo bym chciał, by pogłębiła się współpraca na różnych poziomach gospodarczych między naszymi krajami i naszymi sferami ekonomicznymi, przedsiębiorcami. Chciałbym także, by poprawiła się współpraca gospodarcza militarna, jeśli chodzi właśnie o modernizację naszych sił zbrojnych. Są ku temu szanse i będziemy starali się z polskiej strony czynić wszystko, by te procesy się realizowały.

Bardzo dziękuję Panu Prezydentowi za aktywny udział we współpracy w ramach Trójmorza. Chcę bardzo mocno podkreślić te zasługi Pana Prezydenta, bo są one niezwykle istotne. To właśnie m.in. dzięki zaangażowaniu Pana Prezydenta udało nam się stworzyć Fundusz Trójmorza – [rumuński] EximBank i Bank Gospodarstwa Krajowego z Polski to był początek. Dzisiaj w ramach Funduszu Trójmorza jest już zrzeszonych dziewięć państw. Pierwsze działania inwestycyjne już są prowadzone w ramach tego funduszu.

Mam nadzieję, że zgodnie z zapowiedziami włączą się do tego funduszu także Stany Zjednoczone. Z tej perspektywy jest również nadzieja na współpracę z innymi krajami, które są bardzo liczącymi się partnerami gospodarczymi w przestrzeni światowej. Ostatnio prowadziłem na ten temat w Warszawie rozmowy z ministrem spraw zagranicznych Japonii, więc być może również będzie jakieś zainteresowanie ze strony japońskiej. Aczkolwiek na razie trudno jeszcze powiedzieć coś konkretnego na ten temat. Ale chciałbym, żeby ta współpraca się rozwijała.

Bardzo Panu Prezydentowi dziękuję też właśnie za wspomnienie o rozwoju infrastruktury kolejowej, drogowej, Via Carpatii. Ma to dwa niezwykle istotne aspekty. Z jednej strony: aspekt czysto infrastrukturalny, który ma nam służyć na co dzień w sensie gospodarczym, ludzkim, czyli turystycznym, wymiany międzyludzkiej – elementy bardzo ważne, budujące nasz potencjał ekonomiczny.

A z drugiej strony: jest to także wzmocnienie naszego bezpieczeństwa, to możliwość relokacji wojsk w szybszym tempie, nie tylko drogą powietrzną, lecz także lądową – nikomu nie trzeba tłumaczyć szczegółów, to oczywiste, że ten rozwój jest bardzo ważny. Są to wielodziesięcioletnie zaniedbania, będące dla nas spadkiem – w sensie negatywnym – jeszcze po poprzednim ustroju. Wierzę, że w nowej rzeczywistości, którą w tej chwili budujemy w naszej części Europy, uda się wszystkie te zaległości z sukcesem zlikwidować, że współpraca będzie się rozwijała.

Bardzo bym chciał, by rozwijała się również współpraca energetyczna między Polską a Rumunią – na płaszczyźnie politycznej, ale przede wszystkim gospodarczej. Mam nadzieję, że w najbliższym czasie również zajdą tu pewne polityczne zmiany, działania. Przygotowujemy się – jak powiedziałem na wstępie – do szczytu NATO, który ma być w Brukseli, będziemy dziś rozmawiali na najbardziej bieżące tematy.

Ale przede wszystkim, kończąc już swoje wystąpienie, chciałem jeszcze raz podziękować Panu Prezydentowi za wielką aktywność, tak bardzo potrzebną w obecnym czasie, gdy – jak podkreślam – wierzę w to, że wychodzimy już z pandemii koronawirusa, że realizowane w naszych krajach programy szczepień pozwolą nam wkrótce wrócić do normalnego życia.

Chciałbym, abyśmy właśnie ze zdwojoną siłą i energią realizowali nasze zadania, które na barkach Pana Prezydenta złożyło społeczeństwo Rumunii, a na moich – polscy wyborcy. Abyśmy te nasze zadania – właśnie współpracy międzynarodowej – realizowali jak najsprawniej.

Dziękuję Panu Prezydentowi za tę energię, za szybkość działania, za to, że właśnie dziś tu, w Bukareszcie, możemy się spotkać, rozmawiać; że będziemy się dzisiaj widzieli i będziemy rozmawiali z naszymi sojusznikami. To bardzo dobry znak tego, że ta najbardziej pozytywnie postrzegana polityka wraca na właściwe tory. Mam nadzieję, że jest to jaskółka normalności, która właśnie wznosi się i wzlatuje w tej chwili nad nami.

Dziękuję, Panie Prezydencie!