Ekscelencjo, Wielce Szanowny Panie Prezydencie,
Szanowni Panie i Panowie Ministrowie,
Szanowna Pani Ambasador,
Szanowny Panie Ambasadorze,
Szanowni Państwo!

Przede wszystkim chcę wyrazić wielką radość, że Pan Prezydent Edgars Rinkēvičs wybrał właśnie Polskę i Warszawę jako cel swojej trzeciej zagranicznej wizyty po objęciu urzędu Prezydenta Łotwy, czego bardzo serdecznie jeszcze raz Panu Prezydentowi gratulujemy. Ja chcę też wyrazić satysfakcję – taką osobistą – że tak doświadczony polityk i dyplomata, jakim jest Pan Prezydent, objął ten urząd w tych czasach, w których żyjemy dzisiaj, i wobec tej sytuacji, z którą mamy do czynienia: wojny wywołanej przez Rosję przeciwko Ukrainie, co jest naszym wspólnym problemem.

Bo należymy do tej specyficznej grupy czterech państw na całym świecie, które graniczą z tymi dwoma krajami, a mianowicie i z Rosją, i z Białorusią. To jesteśmy właśnie my, Polska, oraz Łotwa, Litwa i Ukraina. To tylko my mamy taki specyficzny układ granic, że mamy granicę z tymi dwoma państwami – każde z naszych państw. Więc rzeczywiście ten problem bezpieczeństwa związany z wojną toczącą się na Ukrainie jest dla nas teraz szczególnie ważny. I cieszę się, że tak doświadczony polityk i dyplomata – a Pan Prezydent zajmuje się polityką zagraniczną nieprzerwanie od ponad 10 lat – ten urząd objął. To jest dla współpracy bardzo ważne i niezwykle korzystne. Więc jeszcze raz bardzo serdecznie Panu Prezydentowi gratuluję.

Proszę Państwa, mieliśmy teraz z Panem Prezydentem spotkanie w formule w cztery oczy, jak również i bilateralne spotkanie z delegacjami. Omówiliśmy wszystkie najistotniejsze kwestie. Oczywiście tą najistotniejszą jest ta, o której przed momentem już powiedziałem: problem bezpieczeństwa – i to zarówno w aspekcie wojny toczonej przez Rosję przeciwko Ukrainie i agresji rosyjskiej na Ukrainę, jak również hybrydowego zagrożenia ze strony białoruskiej. Mówimy tutaj o atakach na nasze granice – ten problem ma zarówno Polska, jak i Łotwa, że granica jest atakowana hybrydowo przez tak naprawdę władze Białorusi. Oczywiście nie mamy żadnych wątpliwości, że we współpracy z Rosją.

Mówiliśmy z Panem Prezydentem o tym, jak wygląda kwestia strzeżenia granicy, jakie środki podejmujemy w kierunku ochrony granicy, jak wygląda problem tych codziennych ataków na granicę. Ja mówiłem Panu Prezydentowi, jakie myśmy działania podjęli w Polsce, że skierowaliśmy ostatnio dodatkowe oddziały wojska w kierunku właśnie granicy w celu wsparcia już obecnych tam sił wojskowych i wsparcia – oczywiście – w efekcie funkcjonariuszy Straży Granicznej, którzy normalnie na tej granicy pełnili służbę. Więc takie działania w tej chwili podejmujemy. Na Łotwie te działania są też w tej chwili wzmożone.

Oprócz tego rozmawialiśmy – oczywiście – również o naszej współpracy i wsparciu, jakiego udzielamy Ukrainie. Mówiliśmy także o wynikach ostatniego szczytu NATO, o naszej współpracy wojskowej. Jak wszyscy wiedzą, nasz kontyngent wojskowy operuje na Łotwie – jest obecny na Łotwie w ramach natowskiego Enhanced Forward Presence ustanowionego podczas szczytu tutaj, w Warszawie, w 2016 roku. De facto od tamtego momentu polscy żołnierze są na Łotwie, więc współdziałamy ze sobą bardzo ściśle. Realizujemy też misję Air Policing wtedy, kiedy przychodzi na to nasza kolej. Więc ta nasza współpraca jest bieżąca – śmiało można tak powiedzieć – w tym zakresie militarnym.

Mówiłem też Panu Prezydentowi, jak wygląda kwestia naszych działań, jeżeli chodzi o modernizację polskiej armii, zakupy, których dokonujemy w ciągu ostatniego czasu, właśnie wzmacniając nasze bezpieczeństwo, nasz potencjał militarny. Mówiłem to – oczywiście – w kontekście tego, że to wzmocnienie naszego bezpieczeństwa jako państwa prawie sąsiedniego wobec Łotwy, obecnego militarnie na Łotwie w ramach sojuszniczego wsparcia, ale także jako sojusznika w ramach NATO ma także ten oczywisty efekt, że tym samym wzrasta również bezpieczeństwo Łotwy, naszego sojusznika. Bo – oczywiście – zapewniamy nasze wsparcie militarne dla Łotwy, gdyby zaistniała jakakolwiek potrzeba. W związku z powyższym to są te kwestie, o których rozmawialiśmy.

Mówiliśmy też z Panem Prezydentem o sprawach gospodarczych. Mamy stworzoną od zeszłego roku wspólną gospodarczą Polsko–Łotewską Izbę Przemysłowo–Handlową. Ale realizujemy cały szereg ważnych projektów gospodarczych, infrastrukturalnych pomiędzy naszymi krajami. Mówiliśmy o budowie linii kolejowej Rail Baltica. Mówiliśmy o budowie drogi Via Baltica – bardzo ważnej dla naszych krajów. Ja mówiłem Panu Prezydentowi, jaki jest w tej chwili stopień zaawansowania tych inwestycji będących w naszej, polskiej odpowiedzialności, czyli realizowanych na terytorium Polski. Mamy nadzieję ukończenia w niedługim czasie obu tych inwestycji.

Mówiliśmy także o kwestii współpracy energetycznej – zarówno jeżeli chodzi o sektor energii elektrycznej, jak również i sektor gazowy. Rozmawialiśmy z Panem Prezydentem również o rozwoju naszej współpracy w ramach Trójmorza. To temat, który jest niezwykle istotny. Wartość tej trójmorskiej współpracy stała się szczególnie jaskrawo widoczna właśnie w związku z rosyjską agresją na Ukrainę. Jak bardzo są nam w tym kontekście także potrzebne dobre drogi i dobre połączenia kolejowe – choćby właśnie po to, żeby móc dokonywać relokacji wyposażenia dla naszych wojsk – stało się to absolutnie chyba jasne dla wszystkich.

To są te najważniejsze kwestie, o których rozmawialiśmy z Panem Prezydentem. Bo – rzecz jasna – współpraca w zakresie infrastruktury przekłada się także i na kwestie gospodarcze, rozwijania współpracy gospodarczej, wzajemnych możliwości inwestycyjnych, wymiany handlowej – tego wszystkiego, co tak bardzo istotne. To były te najważniejsze kwestie, o których rozmawialiśmy z Panem Prezydentem.

Mówiliśmy także, że potrzebny nam jest taki bieżący, codzienny kontakt – tak właśnie będziemy z Panem Prezydentem współpracowali przez te najbliższe lata, które zostały mi jeszcze do dokończenia mojej drugiej kadencji prezydenckiej. Cieszę się bardzo, że przez te dwa lata, które przede mną, będę miał sposobność i przyjemność z Panem Prezydentem – jako prawie że sąsiadem Rzeczypospolitej – współpracować.

Panie Prezydencie, bardzo się cieszymy. Jeszcze raz bardzo serdecznie Pana Prezydenta witamy w Warszawie i gratulujemy objęcia urzędu.

Pytania dziennikarzy: 

Karol Darmoros, Polskie Radio: Dzień dobry, ja mam prośbę o komentarz, odniesienie się do niedawnych słów białoruskiego dyktatora, Aleksandra Łukaszenki, który sugeruje chęć jakiegoś otwarcia się na kontakty z Polską. Pytanie: jak Panowie to czytają? Bo mamy – oczywiście – sytuację kryzysową na granicy, mamy obecność najemników z Grupy Wagnera na Białorusi. Słowem: czy to nie jest jakaś kolejna zasłona dymna ze strony białoruskiego reżimu? Dziękuję.

Szanowni Państwo, trudno powiedzieć, jakie są rzeczywiste zamiary Pana Łukaszenki. My byśmy przede wszystkim życzyli sobie, żeby zaprzestano hybrydowych ataków na naszą granicę. To jest dla nas jakby ten element pierwszy i taki najbardziej fundamentalny. Bo nie jest żadną tajemnicą – jako że mamy na to dowody także w postaci materiałów wideo – że niebezpodstawne jest nazywanie tego hybrydowym atakiem.

Albowiem nie kto inny, tylko przedstawiciele właśnie białoruskich służb, białoruscy funkcjonariusze uczestniczyli de facto we wpychaniu grup migrantów na linię graniczną w celu jakby wymuszenia na nich, na tych ludziach, nielegalnego przekroczenia naszej granicy, która – co bardzo mocno chcę podkreślić – jest nie tylko po prostu polską granicą. Jest granicą także i Unii Europejskiej, i strefy Schengen. Również z tego punktu widzenia mamy obowiązek jej strzeżenia. Więc pilnujemy nie tylko swojej granicy, naszego państwa, ale także i Wspólnoty Europejskiej, za co ponosimy odpowiedzialność.

Jeżeli strona białoruska, jeżeli reżim białoruski chciałby tutaj dokonywać jakiejś normalizacji relacji – oczywiście my byśmy bardzo chcieli mieć normalne relacje z Białorusią – to niech te normalne relacje zaczną się od tego, że skończą się ataki hybrydowe na naszą granicę. Ja bym tak to widział przede wszystkim.

Żaklina Skowrońska, TVP Info: Dzień dobry. Pana Prezydenta Andrzeja Dudę chciałabym zapytać o ustawę – o Pana Prezydenta inicjatywę ustawodawczą dotyczącą planowania obronnego, o której mówił Pan Prezydent w przededniu Święta Wojska Polskiego. Kiedy możemy spodziewać się, że trafi ona do Sejmu? Bardzo dziękuję.

Dziś, Pani Redaktor. Dziś rano, zanim przyjechałem na spotkanie z Panem Prezydentem tutaj, do Belwederu, rano podpisałem pismo przewodnie do Pani Marszałek Elżbiety Witek w sprawie wniesienia tego projektu ustawy pod obrady Sejmu.