Ekscelencjo, Panie Prezydencie,

Ekscelencje, Panie Prezydent,

Szanowni Państwo!

Przede wszystkim chcę bardzo podziękować Panu Prezydentowi Petrowi Pavlowi za zaproszenie mnie – nas – tutaj, do Pragi, na to kolejne spotkanie Czwórki Wyszehradzkiej, za zorganizowanie tego spotkania. A także za znakomitą atmosferę, w jakiej się spotkaliśmy, i rzeczywiście mogliśmy dzisiaj prowadzić bardzo ciekawe dyskusje na wszystkie te tematy, które w tej chwili są dla nas ważne.

Tak, faktycznie, nasze obrady plenarne przebiegły pod kątem dosłownie zgodnym z założeniami czeskiej prezydencji w Grupie Wyszehradzkiej, to znaczy rozmawialiśmy o tym: co dla naszych obywateli? Dlatego tymi głównymi elementami, tymi głównymi tematami naszych dzisiejszych rozmów, dyskusji i wypowiedzi był właśnie Fundusz Wyszehradzki, jego funkcjonowanie, jego wpływ na rozwój naszego regionu, jego wpływ na rozwój naszych społeczeństw i także na to, jak jesteśmy postrzegani na zewnątrz.

A w drugiej części obrad plenarnych dyskutowaliśmy na temat innowacyjności, na temat kreatywności i stwarzania pól zwłaszcza dla młodych ludzi do tego, żeby mogli się w naszych krajach rozwijać. Mówiliśmy też o rozwoju infrastruktury i o rozwoju gospodarczym naszych krajów, a także – rzecz jasna – o rozwoju tego wszystkiego, co służy szeroko pojętemu bezpieczeństwu, tak ważnemu dla wszystkich naszych obywateli. To były te tematy główne.

Jeżeli chodzi o Fundusz Wyszehradzki, podziękowaliśmy Panu Dyrektorowi za pracę w Funduszu przez ostatnie lata, za to, że ten Fundusz działa dobrze, że Fundusz realizuje bardzo ważne zadania, co było tak mocno widoczne zwłaszcza w ostatnim czasie, kiedy także Fundusz wspierał uchodźców z Ukrainy i kiedy tak wielu młodych ludzi w naszych krajach także właśnie z tego Funduszu, z różnego rodzaju programów przez niego oferowanych korzystało. Pani Prezydent Katalin Novák zaproponowała, żeby może zwiększyć nasze donacje do Funduszu. Z całą pewnością to rozważymy i zaproponujemy to naszym premierom.

Natomiast w drugiej części obrad rozmawialiśmy o rozwoju gospodarczym, rozwoju infrastrukturalnym i o stwarzaniu szans dla naszych obywateli w naszych krajach i w naszym regionie. I tu rzeczywiście mówiliśmy bardzo szeroko o rozwoju infrastrukturalnym. Akcentowałem wielkie znaczenie, jakie ma nasza Wyszehradzka Czwórka tutaj, w sercu Europy Środkowej, także dla rozwoju inicjatywy Trójmorza. Mówiłem, że to są takie jak gdyby dwa formaty nakładające się na siebie. W tym znaczeniu, że wszyscy należymy także do współpracy w ramach Trójmorza i że stanowimy w istocie – jako Czwórka Wyszehradzka – serce tego Trójmorza.

Więc ten rozwój infrastruktury, który realizujemy tutaj wzajemnie w porozumieniu, przekłada się także szerzej na rozwój całej naszej części Europy – od Północy aż do dalekiego Południa – dlatego że te rozwiązania komunikacyjne, które my realizujemy, te drogi, te szybkie koleje wysokich prędkości, które realizujemy w naszych krajach, wielkie zamierzenia infrastrukturalne one później dalej prowadzone powodują rozwój tej konektywności, tych połączeń pomiędzy naszymi krajami w całym europejskim spektrum Północ–Południe, w tej części Europy, w Europie Środkowej – i to ma rzeczywiście ogromne znaczenie rozwojowe.

Ale ja akcentowałem to znaczenie rozwojowe również z punktu widzenia bezpieczeństwa, o czym my – w Polsce – przekonaliśmy się na przestrzeni ostatnich lat, choćby budując kolejne odcinki Via Carpatii, które dzisiaj tak bardzo ułatwiają naszym funkcjonariuszom i żołnierzom poruszanie się wzdłuż wschodniej granicy: od granicy z Ukrainą aż po granicę z Białorusią i wyżej, na północ z Litwą, zapewniając możliwości lepszego strzeżenia tej granicy, a tym samym i zapewnienia większego bezpieczeństwa zwłaszcza wobec działań hybrydowych przeciwko Polsce i Unii Europejskiej, jakie prowadzi dzisiaj reżim białoruski, pchając nielegalnych migrantów na naszą granicę.

Ale oczywiście także wtedy, kiedy generalnie trzeba wspierać Ukrainę. Umożliwia to także przemieszczanie się pomocy na Ukrainę przez Polskę – choćby z północy właśnie, od portów bałtyckich, w kierunku granicy polsko–ukraińskiej i przejść granicznych, które są w tej części naszych granic ulokowane. Więc akcentowałem ogromne znaczenie tej infrastruktury także dla rozwoju Polski jako takiej, to znaczy dla możliwości rozwojowych, jakie są stwarzane dzięki temu młodym ludziom również w naszym kraju. Mówiliśmy o tym dzisiaj szeroko.

Mówiliśmy też o współpracy energetycznej, o interkonektorach, które w coraz większym stopniu łączą nasze kraje – a więc o bezpieczeństwie gazowym. Mówiliśmy także o bezpieczeństwie w zakresie energii elektrycznej. Również rozmawialiśmy o kwestiach związanych z ochroną klimatu. Przed nami konferencja COP w Dubaju, więc mówiliśmy także i o tych bardzo dzisiaj ważnych zagadnieniach: jak powinna wyglądać przyszłość, jak powinien wyglądać miks energetyczny w naszych krajach, jak bardzo potrzebujemy – z jednej strony – energii odnawialnej, ale z drugiej strony – przeprowadzenia tej niezwykle trudnej, a ważnej transformacji w tym kierunku, abyśmy byli w stanie spełnić wymagania europejskie odnośnie do ograniczania emisji i ochrony klimatu.

Więc mówiliśmy dzisiaj o tych wszystkich zagadnieniach rzeczywiście bardzo ważnych dla naszych obywateli. I bardzo się cieszę, i dziękuję jeszcze raz Panu Prezydentowi, że tak dobrze dobrał te tematy dyskusji.

Rzecz jasna rozmawialiśmy również o dalszym wsparciu dla Ukrainy, o sytuacji bezpieczeństwa i sytuacji politycznej w związku z rosyjską agresją na Ukrainę. Wszyscy jesteśmy zgodni, że Ukraina cały czas potrzebuje wsparcia i trzeba wspierać Ukrainę. Wszyscy jesteśmy zgodni co do tego, że ten kierunek musi być nadal realizowany w dwóch aspektach. Po pierwsze – pomocy wysyłanej na Ukrainę, co nie tylko sami powinniśmy realizować, ale także mobilizować do tego naszych sojuszników. Jak również pomocy koniecznej dla uchodźców z Ukrainy, którą wszystkie nasze kraje jako – no, właściwie można śmiało powiedzieć – sąsiadujące z Ukrainą po prostu od samego początku rosyjskiej agresji na Ukrainę realizują.

Szanowni Państwo!

Bardzo się cieszę z tego, że odbyliśmy to ważne spotkanie. Cieszę się, że przedyskutowaliśmy te wszystkie ważne tematy, zwłaszcza właśnie jeżeli chodzi o politykę bezpieczeństwa. Oczywiście nie ominęliśmy także trwającej w tej chwili kolejnej odsłony ogromnego kryzysu na Bliskim Wschodzie – myślę o sytuacji, która ma miejsce w Izraelu, także w Strefie Gazy. Więc to był – rzecz jasna – także ważny element naszego spotkania.

Ale w przeważającej mierze mówiliśmy o tym, co tu, teraz, dzisiaj, w naszych krajach, w naszym regionie i w przyszłości, czyli o tym, co jest zasadniczym zadaniem Grupy Wyszehradzkiej.

Jeszcze raz bardzo dziękuję Panu Prezydentowi i Paniom Prezydent za to spotkanie. I ponieważ Polska obejmie teraz przewodnictwo w Grupie Wyszehradzkiej, więc… Rok temu spotkaliśmy się w Bratysławie, w tym roku mamy spotkanie w Pradze, za rok pewnie spotkamy się w Polsce. Jeszcze zdecydujemy gdzie, ale z góry już na to spotkanie Prezydentów zapraszam.

Bardzo dziękuję.

Pytania dziennikarzy:

Grzegorz Urbanek, Telewizja Polsat: Mam pytanie do Pań i Panów Prezydentów – takie wspólne. To jest pytanie, które dotyczy analizy Niemieckiej Rady Stosunków Zagranicznych. Z tej analizy wynika, że NATO ma od sześciu do dziesięciu lat, aby przygotować się na potencjalny atak ze strony Rosji. To jest ten czas, którego Rosja potrzebuje do odbudowania swojego potencjału sprzed pełnoskalowej agresji na Ukrainę. Moje pytanie jest takie: czy jest wśród Państwa i Waszych partnerów europejskich taka determinacja, by na taki scenariusz się przygotować? I czy jest szansa, że w najbliższym czasie powstanie taki wspólny plan odpowiedzenia na takie potencjalne zagrożenie ze strony Rosji? Dziękuję.

Szanowni Państwo, tak jak powiedział przed momentem Pan Prezydent Petr Pavel, który – jak Państwo wiecie – jest ekspertem w dziedzinie szeroko pojętego przygotowania militarnego, ja mogę powiedzieć tylko tak, z polskiego punktu widzenia: przede wszystkim realizujemy w tej chwili – jak być może Państwo słyszeliście – bardzo szeroko zakrojony program modernizacji i wzmocnienia polskiej armii. No, nie ma się co czarować – jest to efekt naszych wniosków wynikających z rosyjskiej agresji na Ukrainę, jak również i z przebiegu tej wojny, którą Rosja wywołała na Ukrainie. Te zakupy są w tej chwili w toku.

Polska podpisała umowy na dostawy uzbrojenia ze Stanów Zjednoczonych i także z Korei Południowej. Kupujemy w tej chwili, kupowaliśmy zresztą już na przestrzeni ostatnich lat, jeszcze zanim doszło do tej agresji 24 lutego 2022 roku. Już wtedy zamówiliśmy w Stanach Zjednoczonych dwie eskadry samolotów F–35 – jak wiemy, najnowocześniejszych w tej chwili myśliwców na świecie. Zamówiliśmy także czołgi ze Stanów Zjednoczonych – myślę o czołgach Abrams najnowszej generacji. Zamówiliśmy również czołgi nieco mniejsze z Korei Południowej – czołgi K2. Podobnie jak wyrzutnie rakiet Chunmoo, które są podobne do wyrzutni Himars. Także ze Stanów Zjednoczonych – wyrzutnie Himars. Zamówiliśmy również samoloty FA–50 z Korei Południowej, których realizacja jest w tej chwili już w toku. Pierwsze samoloty przyszły do Polski.

Zwiększamy liczebność naszej armii. Jej stan osiągnął w tej chwili już prawie 200 tys. żołnierzy. Ale chcemy, żeby ten potencjał był jeszcze większy. Więc realizujemy te wszystkie zamówienia. Jako zwierzchnik sił zbrojnych będę czynił wszystko, aby te programy zostały zrealizowane do końca, czyli żeby wszystkie te zamówienia do Polski przyszły i żeby polscy żołnierze otrzymali całe to wyposażenie.

Zamawiamy w tej chwili także śmigłowce Apache ze Stanów Zjednoczonych – śmigłowce szturmowe; 96 takich śmigłowców. Więc to też jest bardzo znacząca liczba. I to jest nasze przygotowanie sojusznicze – podkreślam – do ewentualnego niebezpieczeństwa rosyjskiej agresji.

O co chodzi w naszym rozumieniu? Bo to przede wszystkim chcę podkreślić. W naszym rozumieniu chodzi o to, abyśmy byli tak przygotowani na potencjalnego agresora, żeby się nikomu nie opłacało nas zaatakować. Zbroimy się po to, żeby nikt nie odważył się napaść na Polskę ani na żadne z państw sąsiednich NATO, przede wszystkim – a więc również na państwa bałtyckie, naszych sojuszników.

Traktujemy odpowiedzialnie zobowiązania sojusznicze z art. 5 – przede wszystkim kolektywnej obrony. Z całą odpowiedzialnością. I zakładamy, że jeżeli nasi sojusznicy będą także odpowiedzialnie realizowali swoje zobowiązania wynikające z treści traktatu północnoatlantyckiego, to żadne niebezpieczeństwo nam nie grozi. Ponieważ wtedy NATO – jako wspólnota obrony, jako wspólnota bezpieczeństwa – z całą pewnością będzie w stanie obronić się przed każdym napastnikiem.

Nie mam co do tego absolutnie żadnej wątpliwości, że ten największy obronny sojusz militarny na świecie… Jeżeli państwa będą realizowały swoje zobowiązania członkowskie w Sojuszu, to żadnego w istocie poważnego zagrożenia dla państw Sojuszu nie ma. Więc dla mnie to jest gwarancja bezpieczeństwa i wierzę w to głęboko, że wspólnie dzięki temu zabezpieczymy naszych obywateli przed jakąkolwiek ewentualną napaścią.

Radio i Telewizja Słowackie: Dzień dobry, wojna na Ukrainie zagroziła bezpieczeństwu energetycznemu. W jaki sposób kraje Grupy Wyszehradzkiej potrafią się wzajemnie wspierać, gdyby wydarzyło się coś bardzo poważnego? Mówią Państwo, że V4 ma być dla obywateli Waszych krajów… Ceny energii u nas rosną, by uniezależnić się od dostaw i źródeł energii z Rosji. Tak że chciałem zapytać, jak to wygląda. Dziękuję.

Ja dodam tylko do tego, co powiedziała Pani Prezydent Zuzana Čaputová, że rzeczywiście dzisiaj też sporo mówiłem na ten temat w drugiej części naszego posiedzenia plenarnego. I właśnie w zakresie bezpieczeństwa energetycznego wskazywałem na ten przykład sytuacji, którą myśmy przeżyli w Polsce w zeszłym roku, kiedy łamiąc zawartą przed laty umowę i wciąż obowiązującą jako kontrakt, Gazprom po prostu przerwał dostawy Gazociągiem Jamalskim do Polski. To się stało jesienią zeszłego roku.

Wcześniej udało nam się w sposób zdecydowany przeprowadzić politykę dywersyfikacji, to znaczy zbudowaliśmy gazoport w Świnoujściu, skończyliśmy budowę gazociągu z szelfu norweskiego poprzez Danię i później Baltic Pipe do Polski, ukończyliśmy interkonektor pomiędzy Polską a Litwą. Tak jak Pani Prezydent mówiła przed momentem – zbudowaliśmy także połączenie pomiędzy Polską a Słowacją. Mamy połączenie z Niemcami – też interkonektor – i również połączenie Stork 1 z Czechami.

Dzięki temu – mimo że Rosjanie całkowicie zablokowali dostawy, łamiąc umowę – daliśmy radę zapewnić gaz dla naszego przemysłu, jak również dla gospodarstw domowych, i w żadnym stopniu nie doszło do ograniczeń. Więc już w tej chwili można powiedzieć, że w istotnym stopniu udało nam się to bezpieczeństwo energetyczne tutaj, w naszej części Europy, zbudować.

My cały czas te sprawy analizujemy. Mamy w planach w tej chwili – już takich postanowionych – jeszcze jeden gazoport, tym razem pływający, w Gdańsku. Być może będzie jeszcze drugi. To zależy od naszych sąsiedzkich, wzajemnych zapotrzebowań. Ale tę politykę realizujemy. To w zakresie energii gazowej.

Natomiast w zakresie energii elektrycznej – po pierwsze: odnawialne źródła energii, wszystkie inwestycje, które w tym zakresie realizujemy w naszych krajach. My mamy tę dodatkową możliwość, że mamy Morze Bałtyckie i na Morzu Bałtyckim jesteśmy w tej chwili już w trakcie procesu budowy farm wiatrowych.

No, ale oprócz tego nie mamy w Polsce do tej pory energii nuklearnej, a jest to konieczne, jeżeli mają być zrealizowane zobowiązania europejskie związane z ograniczaniem emisji i ochroną klimatu. Rozpoczynamy realizację polskiego programu energetyki nuklearnej i będziemy to realizowali.

Więc to jest cały, szeroko zakrojony proces, który ma zmienić nasz miks energetyczny, doprowadzić do transformacji i w efekcie – po pierwsze – właśnie zapewnić bezpieczeństwo energetyczne w miarę możliwości jak najtańszą energią. To raz. A dwa: no, także i zrealizować obowiązki wynikające z porozumień europejskich dotyczących ochrony klimatu, no i generalnie zapewnienia lepszych warunków życia obywatelom.