ENGLISH VERSION>>

Panie Prezydencie Litwy – Mój Drogi Kolego, a zarazem Gospodarzu Spotkania,

Koleżanki i Koledzy Prezydenci,

Ekscelencje,

Panie i Panowie Ministrowie,

Dostojni Goście,

Szanowni Państwo! 

Po raz drugi w przeciągu ostatnich kilku miesięcy spotykamy się tu na Litwie, by świętować zamknięcie kolejnego etapu na drodze do zapewnienia naszemu regionowi większego bezpieczeństwa, większej odporności i wyższej integracji.

To, czego jesteśmy dziś świadkami, jest ukoronowaniem prawie osiemnastu lat wielkich wysiłków podejmowanych w co najmniej trzech wymiarach: politycznym, technicznym i finansowym.

Istnieje jednak jeszcze jeden dodatkowy kontekst tego wydarzenia, który warto podkreślić – symboliczny charakter tego, co zostało osiągnięte. Jest to ostateczne wyzwolenie się z postsowieckiej sfery zależności, w tym przypadku w sektorze energetycznym.

Panie i Panowie,

Dla każdego narodu w Europie Środkowej, zwłaszcza w świetle pojawienia się moskiewskiego neoimperializmu, odcięcie wszelkich strategicznych powiązań z Rosją staje się zarówno moralnym imperatywem, jak i polityczną koniecznością.

To ogromne wyzwanie geopolityczne z kierunku wschodniego, któremu musimy obecnie stawić czoła, jest dla nas zagrożeniem, ale także okazją do dokonania przeglądu od podstaw naszej polityki energetycznej.

Otwiera się przed nami wyjątkowa szansa, by upewnić się, że nasze ambicje, oczekiwania i działania mają solidne podstawy, a nasze ramy regulacyjne pomagają zwiększyć nasze bezpieczeństwo, odporność i dobrobyt.

Cieszę się, że integracja krajów bałtyckich z siecią elektroenergetyczną UE, wraz z takimi projektami jak pływająca jednostka LNG „Independence”, interkonektor gazowy Polska–Litwa, Baltic Pipe, terminal LNG w Świnoujściu i wiele innych projektów, znacząco przyczyniają się do naszej wspólnej odpowiedzi na dzisiejsze wyzwania i zastraszanie przez Rosję.

Nasze wspólne działania mające na celu zmniejszenie naszej zależności i zwiększenie naszej odporności i bezpieczeństwa gospodarczego, w znacznym stopniu przyczyniają się do realizacji planów Komisji Europejskiej, o których na początku tego roku wspomniała Przewodnicząca Von der Leyen mówiąc w swoim oświadczeniu na temat Kompasu Konkurencyjności UE.

Kolejne Wieloletnie Ramy Finansowe będą okazją do podjęcia dalszych kroków w postaci ponownego przemyślenia struktury i alokacji budżetu UE w dążeniu do wsparcia priorytetów konkurencyjności. Doskonale zdajemy sobie sprawę z tego, że finansowanie publiczne nie jest wystarczające i że we wszystkich obszarach priorytetowych, w tym w energetyce i obronności, należy również wykorzystać kapitał prywatny.

Pani Przewodnicząca, Szanowne Koleżanki i Koledzy Prezydenci!

To, co znajduję w tych oświadczeniach, jest odzwierciedleniem tego, co przyświecało dwunastce, a obecnie trzynastce państw członkowskich UE, kiedy tworzyły Inicjatywę Trójmorza – format współpracy regionalnej założony przez Polskę i Chorwację dziesięć lat temu.

Regionalna łączność w sferze energetycznej, transportowej i cyfrowej ma kluczowe znaczenie dla Inicjatywy Trójmorza. Z wielką satysfakcją odnotowuję, że kraje bałtyckie są najbardziej entuzjastycznymi państwami Inicjatywy, a projekty takie jak desynchronizacja BRELL czy Rail Baltica odgrywają kluczową rolę w budowaniu odporności gospodarczej i spójności tego regionu.

Tak ambitne projekty wymagają odważnych decyzji i ogromnych budżetów. Musimy jednak podjąć wszelkie niezbędne kroki w celu ich wdrożenia, aby zmniejszyć przepaść między naszym regionem a resztą Europy. Są one kluczowe nie tylko dla Polski i krajów bałtyckich, ale także dla całej UE.

Szanowni Państwo, 

Na zakończenie chciałbym wystosować apel: nie zapominajmy o brutalnych realiach geopolityki, które zmuszają nas do nadania tym nowym projektom charakteru projektów podwójnego przeznaczenia, które będą służyć ludności cywilnej, ale także – gdy  zajdzie potrzeba – celom wojskowym.  

Wiele z aspektów, które dziś poruszyłem, będzie przedmiotem debaty w trakcie 10–tego Spotkania na Szczycie Inicjatywy Trójmorza oraz towarzyszącego mu Forum Biznesu  w dniach 28–29 kwietnia w Polsce, na które serdecznie wszystkich Państwa zapraszam. 

Dziękuję.