Ekscelencje,
Szanowna Pani Prezydent, Szanowni Panowie Prezydenci,
Wszyscy dostojni goście,

Z wielką radością witam Państwa w Polsce na Mierzei Helskiej, w Rezydencji Prezydenta Rzeczypospolitej. Nietypowo, nie w Warszawie, ale też w zupełnie niezwykłej aurze zimowej, która tutaj jest wielką rzadkością. Jak mi mówiono, ostatni raz podobne zjawisko meteorologiczne, jeżeli chodzi o śnieg i mróz, było dziesięć lat temu. Więc jest to wielka rzadkość, ale mam nadzieję, że przede wszystkim miło spędzicie Państwo tutaj czas.

Cieszę się ogromnie, że widzę tutaj Panią Prezydent, Panów Prezydentów, drodzy przyjaciele, w tych trudnych czasach. Cieszę się, że widzę Was w dobrym zdrowiu, bo to najważniejsze. Mam nadzieję, że wkrótce uda nam się przełamać pandemię koronawirusa i wrócimy na drogę normalnego rozwoju.

ENGLISH VERSION >>

Chcę podziękować, że mimo obiektywnie trudnych okoliczności i warunków związanych z pandemią udało nam się spotkać i wspólnie rozpocząć obchody jubileusz 30-lecia Grupy Wyszehradzkiej. To dla mnie wielki zaszczyt, że mogę być gospodarzem tego spotkania. Tym bardziej, że przypada ono podczas szóstego przewodnictwa Polski w tym formacie.

Scenariusz ostatnich kilkunastu miesięcy pisany jest w dużej mierze przez pandemię COVID-19. Nie jest to dla nas czas łatwy. Wielu naszych rodaków zmagało się z chorobą. Wielu z nich niestety tę walkę przegrało. Niedawno obchodzone Święta Bożego Narodzenia, tak przecież utożsamiane z radością, nadzieją i rodzinnym ciepłem, były okresem bardzo trudnym. Tak jak i poprzednie Święta Wielkanocne w 2020 roku.

Głęboko wierzę, że poprzez wdrażanie narodowych systemów szczepień przyniesiemy wkrótce ulgę naszym społeczeństwom i odciążymy nasze służby zdrowia. Mam nadzieję, że w efekcie w niedługim czasie będziemy mogli powoli wracać pod tym względem do normalności – do życia podobnego do tego, jakie prowadziliśmy przed atakiem niewidzialnego przeciwnika.

Ekscelencje,

Obchodzimy w tym roku 30-lecie współpracy wyszehradzkiej. Jeśli popatrzymy na te ostatnie trzy dekady, które minęły od upadku komunizmu w naszych krajach – upadku zapoczątkowanego przez polską „Solidarność” – zobaczymy, że są one wypełnione nie tylko wielkim sukcesem gospodarczo-politycznym, ale także skokowym awansem społeczno-cywilizacyjnym. Możemy śmiało stwierdzić, że nieczęsto na świecie obserwuje się tak ogromną przemianę dokonującą się w tak krótkim czasie.

Począwszy od spotkania prezydentów Polski, Czechosłowacji i premiera Węgier prawie dokładnie trzydzieści lat temu – 15 lutego 1991 roku na zamku w węgierskim Wyszehradzie – nasze państwa i narody w sensie historycznym, politycznym, gospodarczym i społecznym przeszły fundamentalną, generacyjną zmianę. Stanowiliśmy i stanowimy wspólny krąg kulturowo-ideowy i wspólny krąg pamięci m.in. dramatycznych wydarzeń XX wieku i zła dwóch totalitaryzmów.

Dlatego zainicjowana w 1991 roku współpraca dążyła do stworzenia platformy dialogu politycznego, której naczelnym celem była koordynacja działań naszych państw na rzecz członkostwa w Sojuszu Północnoatlantyckim i Unii Europejskiej. Cel ten osiągnęliśmy, włączając się w proces zjednoczenia Europy i świata zachodniego.

Udowodniliśmy także swoją przydatność w szerszym kontekście europejskim i transatlantyckim. Grupa jest bowiem istotnym, o ile nie najistotniejszym, czynnikiem katalizującym współpracę regionalną w całej Europie Środkowej, ale także wnoszącym znaczący wkład we współpracę i procesy dotyczące polityki unijnej i NATO-wskiej. Niejednokrotnie pokazaliśmy, że jako państwa Grupy Wyszehradzkiej, potrafimy skutecznie współpracować. Dzieje się to z korzyścią dla promocji naszych państw i całego regionu.

Konsekwentnie wyrażamy swoje poparcie dla idei europejskiej jedności i solidarności, a także opowiadamy się za Europą równych państw i wolnych narodów. Grupa Wyszehradzka może również stanowić atrakcyjny model zarówno dla państw Partnerstwa Wschodniego, jak i Bałkanów Zachodnich.  W tym kontekście cieszy, że od kilku lat Grupa systematycznie wzmacnia swoje wsparcie i współpracę z oboma regionami, również za pośrednictwem Międzynarodowego Funduszu Wyszehradzkiego.

Warto również odnotować, że nasze wyszehradzkie współdziałanie ma swoje wymierne przełożenie na inne płaszczyzny regionalnej współpracy.

Pierwszą z nich jest współpraca w formacie Bukaresztańskiej Dziewiątki, na którą składają się państwa NATO znajdujące się na jego wschodniej flance. Format ten stworzyliśmy w odpowiedzi na agresywną politykę Rosji, wobec której nie mogliśmy pozostać pasywni, podkreślając jednocześnie nasze przywiązanie do bliskiej i silnej współpracy transatlantyckiej. Tym bardziej cieszy fakt, że nasza aktywność zaowocowała, podczas Szczytu NATO w Warszawie w 2016 roku, zwiększeniem obecności wojsk na jego wschodniej granicy. W tym kontekście pozytywnie przyjmujemy deklaracje administracji prezydenta Stanów Zjednoczonych Joe Bidena dotyczące dalszego wzmacniania więzi transatlantyckich i ożywienia relacji w ramach NATO. Bliska, strategiczna współpraca z USA odgrywa bowiem kluczową rolę dla bezpieczeństwa Europy.

Drugim łączącym nas dzisiaj formatem regionalnym jest Inicjatywa Trójmorza, zainicjowana w 2015 roku. Jej głównym założeniem jest poprawa stanu infrastruktury transportowej, energetycznej i nowych technologii w naszym regionie, na osi Północ-Południe, a przez to pobudzenie rozwoju w naszych państwach i poprawę spójności Unii Europejskiej.

Cieszę się, że w tym formacie udało nam się stworzyć realne instrumenty wdrażające nasza politykę. Jednym z nich jest Fundusz Inwestycyjny Trójmorza, do którego przystąpiło już 9 z 12 państw Inicjatywy. Współpraca rozkwita, organizujemy kolejne szczyty Trójmorza, a pierwsze priorytetowe projekty infrastrukturalno-energetyczne zostały już wybrane. Pozwoli to na większe zaangażowanie inwestorów z sektora prywatnego. Odnotowujemy również fakt, że Inicjatywa Trójmorza postrzegana jest przez wielu partnerów z Azji, Stanów Zjednoczonych i Europy jako inwestycyjnie perspektywiczna i stabilna.

Naszym niewątpliwym sukcesem jest to, że stworzone przez nas formaty i narzędzia cieszą się poparciem zarówno instytucji unijnych – Komisji Europejskiej – ale także partnerów strategicznych – Stanów Zjednoczonych i Niemiec. Pokazuje to, że jeśli działamy razem w oparciu o solidarność regionalną i wspólnotę celów, potrafimy w sposób znaczący wpływać na europejski i transatlantycki konsensus.

Ekscelencje, Drodzy Przyjaciele,

Za kilka dni, w Krakowie spotkają się szefowie rządów naszych państw, by wspólnie wraz z przedstawicielami instytucji Unii Europejskiej również uczcić jubileusz współpracy wyszehradzkiej oraz pochylić się nad najważniejszymi elementami bieżącej agendy UE – współpracy w zakresie walki z COVID-19, kwestii klimatycznych, migracji czy stosunków z państwami Partnerstwa Wschodniego i Rosją. W tych i wielu innych kwestiach mamy wiele wspólnego, mamy potencjał budowy koalicji wspólnych interesów, tak by głos Europy Środkowej mógł coraz mocniej rezonować w dyskusjach na forum UE.

Tak samo jak otwiera się przed nami nowa dekada XXI wieku, zaczynamy również nową dekadę naszej wyszehradzkiej współpracy. Z uwagi na pandemię SARS-CoV-2 i jej społeczno-gospodarcze reperkusje, jest to w równym stopniu czas niepewności i braku stabilizacji, ale także okres szans i nadziei. To moment, w którym my – polityczni przywódcy – musimy wziąć jeszcze większą odpowiedzialność za podejmowane w imieniu naszych narodów decyzje.

Kiedy skończy się pandemia – a skończy się z pewnością – staniemy przed zadaniem cywilizacyjno-gospodarczej odbudowy naszych państw, naszego regionu i w końcu naszego świata. Powinniśmy zrobić wszystko, aby był to świat oparty o sprawiedliwe zasady współistnienia wolnych, niepodległych państw i równych narodów; świat dbający o przestrzeganie zasad zrównoważonego rozwoju; oraz gwarantujący wszystkim bezpieczną i zdrową przyszłość.

Dziękuję!

Przeczytaj o zasadach pobierania zdjęć.
Pobierz zdjęcie

Mierzeja Helska | Pierwsza sesja plenarna „30-lecie Grupy Wyszehradzkiej – współpraca europejska i transatlantycka” (1)