Pierwsza Dama Agata Kornhauser–Duda

Szanowni Państwo!

Narodowe Czytanie 2024 „Kordiana” Juliusza Słowackiego tutaj, w Ogrodzie Saskim, dobiegło końca. Usłyszeliśmy wspaniałe interpretacje, które jeszcze bardziej wzmocniły sens i przekaz utworu Słowackiego. A to wszystko za przyczyną znakomitych aktorów, aktorek oraz muzyków, którym należą się jeszcze raz gromkie brawa. Szczególne podziękowania kierujemy w stronę reżysera dzisiejszego wydarzenia, Pana Janusza Kukuły – bardzo serdecznie dziękujemy. Dziękujemy też, że jest Pan z nami już od 2020 roku – serdeczne podziękowania.

Dziękujemy także współorganizatorom naszej akcji: Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Instytutowi Pamięci Narodowej oraz Narodowemu Centrum Kultury. Dziękujemy także wszystkim osobom, które troszczyły się o zabezpieczenie medyczne dzisiejszej imprezy, a także tłumaczom na język migowy.

No cóż, myślę, że śmiało możemy powiedzieć, że 13. edycja Narodowego Czytania była szczęśliwą trzynastką pomimo tego, że po raz pierwszy w historii tej akcji media publiczne nie były jej partnerami. Do tej pory zgłosiło się już prawie 6 tys. organizatorów – a zgłoszenia nadal napływają – ponieważ Narodowe Czytanie będzie odbywało się jeszcze w najbliższych dniach i tygodniach.

Szanowni Państwo!

„Kordian” nie jest utworem łatwym – wymaga skupienia, wymaga refleksji, ale przede wszystkim czytelniczej wrażliwości. Ale wszystkim tym wykazali się organizatorzy Narodowego Czytania, którzy przygotowywali i realizowali własne interpretacje.

I tak na ulicach miast, miasteczek, ale także najmniejszych miejscowości można było spotkać Kordianów ubranych w specjalnie przygotowane stroje z epoki, wykorzystywano naturalną scenerię polskich gór i pagórków, ale także budowano specjalne sceny, najczęściej wyobrażające Alpy i szczyt Mont Blanc. W bardzo wielu miejscach odbywały się przedstawienia teatralne i operowe. I tak na przykład w Krakowie „Kordian” był czytany z balkonu Teatru im. Juliusza Słowackiego dla publiczności, która była zgromadzona na placu św. Ducha.

I uwaga: ja już mówiłam dzisiaj o tym, że Narodowe Czytanie ma ten niezwykły walor międzypokoleniowy. I nawet ten trudny utwór – uwaga – nie odstraszył przedszkolaków. Zgłosiło się do Narodowego Czytania w tym roku aż 200 przedszkoli. Najczęściej wykorzystywano „Bajkę o Janku, który psom szył buty”, którą sługa Grzegorz opowiada Kordianowi. Choć nie mam co do tego wątpliwości, że pewnie nie było to tak brawurowe wykonanie, jakiego my doświadczyliśmy tutaj w interpretacji Pana Marcina Przybylskiego.

W tym roku do Narodowego Czytania zgłosiło się aż 2 tys. szkół z całej Polski, ale także z zagranicy. Bardzo serdecznie dziękujemy wszystkim nauczycielom i uczniom za udział. W tym roku także bardzo wiele kół gospodyń wiejskich zorganizowało Narodowe Czytanie, a także wiele klubów seniora.

Wiemy doskonale, że Narodowe Czytanie odbywa się na całym świecie, i nie inaczej było tym razem. Czytano – oprócz Europy – również w obu Amerykach, w Azji, w Australii i w Afryce. W ponad 60 krajach, tak odległych jak Stany Zjednoczone, Brazylia, Chiny, Tanzania czy Nowa Zelandia. Czytano nie tylko po polsku. I tak na przykład Instytut Polski w Kijowie specjalnie z tej okazji przetłumaczył „Kordiana” na język ukraiński. Natomiast Polonii często towarzyszyli cudzoziemcy i korzystali z angielskiego przekładu „Kordiana”.

Prezydent RP Andrzej Duda

Szanowni Państwo!

Przez te 10 edycji Narodowego Czytania – jak policzyli eksperci – odbyło się około 40 tys. różnych wydarzeń. Mieliśmy ponad 300 bohaterów tych naszych lektur, tych ważnych narodowych przykładów naszej literatury, które były przedmiotem tych naszych narodowych zmagań – można powiedzieć – z czytelnictwem. Mieliśmy, proszę Państwa, także przyjemność przeczytać podobno ponad 2 mln słów w czasie tych wszystkich edycji Narodowego Czytania.

Chcieliśmy z Agatą z tego miejsca podziękować – tak jak powiedziała przed chwilą – Panu Reżyserowi, Państwu Artystom, którzy dzisiaj w tak piękny sposób zaprezentowali nam „Kordiana”. Ale chcieliśmy z tego miejsca podziękować też wszystkim tym, którzy przygotowali i przeprowadzili te Narodowe Czytania z Parą Prezydencką przez te 10 edycji. Dziękujemy Państwu z całego serca, to był bardzo ważny czas. To był czas, który myślę, że przyniósł pożytek nie tylko nam, którzy byliśmy tutaj, mogliśmy się cieszyć, podziwiając wspaniałych artystów, słuchając tych wspaniałych utworów, często śmiejąc się i bawiąc się przy niezwykłych interpretacjach.

Ale przede wszystkim służył popularyzacji czytelnictwa w naszym kraju. Bo rzeczywiście czytano wszędzie i czytano w coraz większej liczbie miejsc nie tylko tutaj, w Polsce, ale także poza granicami. Być może, że kiedy słyszy się te dane statystyczne, z których wynika, że w 2023 roku 43 proc. naszych rodaków przeczytało choć jedną książkę i że jest to ogromny wzrost na przestrzeni ostatnich lat…

Pierwsza Dama Agata Kornhauser–Duda

O 9 proc.

Prezydent RP Andrzej Duda

Na przestrzeni ostatnich lat ja mówię. Bo 9 proc. podawali, że rok do roku. To powiem, proszę Państwa, tak: mam nadzieję, że także i to Narodowe Czytanie przyczyniło się do tego, że czytelnictwo, że książki stały się bardziej popularne i że więcej naszych rodaków nad książkami się pochyla, książki kupuje. A także to, że powstaje coraz więcej lokalnych publicznych bibliotek – to także może właśnie jest efekt tego, że po prostu jest zapotrzebowanie na książkę, że ludzie chcą czytać. I to nas cieszy ogromnie.

Proszę Państwa, muszę powiedzieć, że uważam ten pomysł Państwa Komorowskich, Pary Prezydenckiej, za znakomity. Uważam to w ogóle w historii naszej prezydentury od 1990 roku za jeden z najlepszych pomysłów takich właśnie kulturotwórczych, budujących też nas jako wspólnotę narodową. Dlatego z wielką przyjemnością razem z żoną kontynuowaliśmy to przez poszczególne edycje.

I mamy nadzieję – wielką nadzieję – że kolejna Para Prezydencka, która przyjdzie po nas i która będzie we wrześniu za rok, przeprowadzi Narodowe Czytanie, zaprosi wszystkich Państwa, zaprosi słuchaczy, zaprosi czytelników, zaprosi też Polaków na całym świecie i wszystkich w ogóle chętnych do czytania kolejnych naszych ważnych narodowych lektur. My wtedy, te 10 edycji temu, przyjęliśmy lekturę, która została wcześniej wybrana pod auspicjami Państwa Komorowskich – wtedy była to „Lalka” Bolesława Prusa. I to była – jak Państwo może pamiętacie – właśnie pierwsza lektura Narodowego Czytania już z naszym udziałem.

Aby uczynić zadość tej tradycji i jakby dać też i sygnał do tego dalszego prowadzenia Narodowego Czytania, zapowiem dzisiaj, że tymi lekturami, które będą czytane w przyszłym roku w czasie Narodowego Czytania, będzie coś, co jest w zasadzie absolutnym kanonem naszej literatury. W istocie można powiedzieć – jej fundamentem w jakimś sensie. Albowiem będzie to twórczość, będzie to poezja Jana Kochanowskiego – ojca polszczyzny, ojca naszej literatury. A więc będą to jego pieśni, jego fraszki, jego treny.

I mam nadzieję, że one również zgromadzą tutaj wraz z Parą Prezydencką – i na miejscu tutaj, w Ogrodzie Saskim, i przed różnego rodzaju odbiornikami, i w różnych miejscach – szeroką rzeszę tych, którzy w Narodowym Czytaniu, w analizowaniu i zachwycaniu się najpiękniejszymi pozycjami naszej literatury chcą wspólnie uczestniczyć.

Pierwsza Dama Agata Kornhauser–Duda

Szanowni Państwo!

Ponieważ jest to nasze ostatnie spotkanie w ramach Narodowego Czytania w Ogrodzie Saskim, więc jeszcze raz bardzo wszystkim dziękujemy. Dziękujemy tysiącom organizatorów w całej Polsce i na świecie. Dziękujemy uczestnikom. Dziękujemy wszystkim tym, którzy pomagali nam też promować tę akcję.

Ale ja z serca chciałabym przede wszystkim podziękować naszym wspaniałym współpracownikom z Kancelarii Prezydenta, którzy przygotowywali wszystkie te edycje z ogromnym zaangażowaniem i poświęceniem. I za tę 10–letnią już prawie pracę bardzo, bardzo Państwu dziękuję.

Prezydent RP Andrzej Duda

Proszę Państwa, chcemy też podziękować Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a przede wszystkim byłemu Ministrowi, Panu Premierowi Piotrowi Glińskiemu, bo przez wszystkie te lata on uczestniczył prawie we wszystkich edycjach, w których braliśmy udział. Brał w nich udział osobiście. Dziękuję też bardzo jego współpracownikom, bo pamiętam, że był także Pan Minister Jarosław Sellin. Dziękuję wszystkim osobom z Ministerstwa Kultury, które współpracowały przy kolejnych edycjach Narodowego Czytania.

Dziękuję Narodowemu Centrum Kultury. Dziękuję Instytutowi Pamięci Narodowej. Dziękuję wszystkim tym, którzy przyczyniali się do tego, że mogliśmy te Narodowe Czytania przeprowadzić i popularyzować je wśród naszych rodaków, wśród czytelników. Dziękuję też wszystkim tym, którzy przygotowali pozycje, te wybory z pozycji literatury, które czytaliśmy.

Pierwsza Dama Agata Kornhauser–Duda

Dziękujemy też za wszystkie zaproszenia, które otrzymaliśmy w ramach Narodowego Czytania i w których uczestniczyliśmy. Było ich bardzo wiele. To między innymi Narodowe Czytanie, które razem odbyliśmy w Laskach w Ośrodku dla Niewidomych, czy w Polskim Związku Niewidomych, czy w Instytucie Głuchoniemych, czy w Domu Aktora w Skolimowie, czy wreszcie w Szkole Pożarniczej tutaj, w Warszawie.

Ale ja miałam okazję i niezwykłą przyjemność brać udział w Narodowym Czytaniu także w wielu szkołach – i to zarówno w kraju, jak i poza granicami. A także w naszych placówkach dyplomatycznych na całym świecie. Bardzo się cieszę – nie ukrywam – że już po raz ostatni wprawdzie, ale już za dwa tygodnie w Nowym Jorku, w Konsulacie Polskim, wraz z uczniami i nauczycielami polskich szkół z tego okręgu będę miała okazję jeszcze raz czytać „Kordiana”.

Wszystkim jeszcze raz serdeczne, serdeczne podziękowania.