Szanowny Panie Marszałku Sejmu,
Szanowna Pani Marszałek Senatu,
Szanowni Państwo Ministrowie,
ale przede wszystkim Wielce Szanowny Panie Profesorze – nasz dostojny gościu,
Wielce Szanowni Państwo!
Ogromnie się cieszę, że mogłem dzisiaj odznaczyć Pana Profesora Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej w dniu, który ma dzisiaj w Rzeczypospolitej swój szczególny wymiar. Dokładnie 30 lat temu w Polsce odbyły się pierwsze półwolne wybory do Sejmu, wolne wybory do Senatu, ale przede wszystkim rozpoczął się – poprzez przełamanie dotychczasowego reżimu komunistycznego – marsz Polaków do wolności.
Mówię o tym, dlatego że w 1979 roku Pan Profesor napisał esej – oczywiście w Wielkiej Brytanii – który nosił tytuł „Czym jest konserwatyzm?”. Pan Profesor – wybitny brytyjski filozof i z całą pewnością jeden z największych na świecie myślicieli – przedstawił tam swoją receptę na to, w jaki sposób powinna być realizowana polityka i do czego dążymy.
Pisał Pan Profesor o konieczności odejścia od ideologii na rzecz idei rozumianej jako coś, co wyrasta z życia i historii narodu, społeczeństwa i państwa. Mówiąc krótko: myślę, że najlepiej można to podsumować tym, co jest także moją wielką ideą, która towarzyszy mi w realizacji mojej służby dla Rzeczypospolitej, dla Polaków – że polityka to rozumna troska o dobro wspólne.
Wtedy właśnie – w 1980 roku, przez całe lata 80. i w efekcie w 1989 roku – Polacy pokazali, że chcą być wolni. Pokazali to jako społeczeństwo, jako naród, przełamując komunistyczną ideologię – przeciw ideologii, na ustach i w czynie z ideą wolności i prawdziwej demokracji.
Nie mam żadnych wątpliwości, że właśnie idee głoszone przez Pana Profesora także przyczyniły się do wzrostu odwagi w polskim społeczeństwie, aby to uczynić. Nie było to zwycięstwo polityków ówczesnej opozycji antykomunistycznej, to było wielkie zwycięstwo polskiego społeczeństwa – ludzi, którzy pokonali komunizm przy pomocy kartki wyborczej.
Dzisiaj żyjemy w zupełnie innej Polsce niż tamta – właśnie dzięki tej odwadze, dzięki temu wielkiemu służeniu idei wolności i demokracji. Dzisiaj, Panie Profesorze, Polska jest inna niż Wielka Brytania tamtego 1979 roku. I z całą pewnością inna jest też istota pojęć, którymi dziś się posługujemy.
Co innego na pewno znaczą dla nas konserwatyzm, liberalizm, solidarność i socjalizm – ale jedno jest z pewnością trwałe: że uczciwa polityka polega na służeniu ludziom, słuchaniu ludzi, polega na tym, by wsłuchiwać się w potrzeby społeczeństwa, bo to jest prawdziwa demokracja. Polega właśnie na rozumnej trosce o dobro wspólne, czyli trosce o ideę, która – jak wcześniej powiedziałem – wyrasta z życia i historii narodu, społeczeństwa i państwa.
I to przesłanie, Panie Profesorze, pozostaje niezmienne – także dla nas, Polaków. I ogromnie za nie dziękujemy.