Ekscelencjo, Wielce Szanowna Pani Prezydent,

Szanowni Członkowie Mołdawskiej Delegacji,

Szanowni Państwo Ministrowie!

Przede wszystkim chcę wyrazić ogromną radość, że mogę dzisiaj powitać Panią Prezydent Maię Sandu w Warszawie i mamy – można powiedzieć – podwójną okoliczność do tego, żeby się razem cieszyć.

Pierwsza jest taka, że w tym roku przypada 30. rocznica ustanowienia stosunków dyplomatycznych pomiędzy Republiką Mołdawii a Rzecząpospolitą Polską. Miało to miejsce w 1992 roku. I to jest radosna informacja, że mija 30 lat i w tym czasie oba nasze państwa rozwijały się, w obydwu naszych państwach budowaliśmy demokrację, budowaliśmy społeczeństwa obywatelskie.

I to, że dzisiaj Pani Prezydent po zdecydowanym najpierw swoim zwycięstwie w wyborach prezydenckich, a następnie jej ugrupowanie po zdecydowanym zwycięstwie w wyborach parlamentarnych sprawują władzę w Mołdawii, jest także bardzo wymownym znakiem tego, że również demokratyzacja Mołdawii i właśnie to dojrzewanie społeczeństwa obywatelskiego jest w tym kraju faktem. I to jest jeden element niezwykle istotny.

A drugi do tego się dołącza i poniekąd stanowi jego efekt, a mianowicie gratulowałem właśnie przed momentem Pani Prezydent, że nie tak dawno – niecały miesiąc temu – w wyniku decyzji Rady Europejskiej Mołdawia uzyskała status kandydata do Unii Europejskiej. I to jest rzeczywiście bardzo ważna i dla nas ogromnie radosna wiadomość.

Od szeregu miesięcy – od ponad roku – rozmawialiśmy z Panią Prezydent na temat tego, w jaki sposób prowadzić reformy w Mołdawii. Staraliśmy się i staramy pomagać władzom Mołdawii – zarówno Pani Prezydent, jak i rządowi – także wysyłając ekspertów, ale również oferując różnego rodzaju pomoc, także tę finansową, materialną, w tym, żeby reformy, bardzo trudny proces reform, które my dobrze znamy z czasów, kiedy ubiegaliśmy się o przyjęcie do Unii Europejskiej i wiemy, że trzeba je realizować konsekwentnie, nie są one łatwe – aby ten trudny proces reform mógł spokojnie przebiegać.

To, że Mołdawia otrzymała – wraz z Ukrainą – status krajów kandydujących do Unii Europejskiej, także wśród krajów Partnerstwa Wschodniego, jest aktem bardzo doniosłym, niezwykle ważnym. Chociaż – co podkreślamy – stanowi dopiero wstępny krok. Bo najbardziej będziemy cieszyli się wtedy, gdy razem z Panią Prezydent będziemy mogli się radować tym, że Mołdawia będzie pełnym członkiem Unii Europejskiej, pełnym członkiem europejskiej wspólnoty, co – chcę podkreślić – wierzę w to głęboko, że nastąpi.

Dzisiaj oba nasze państwa są w trudnej sytuacji. Mołdawia w szczególnie trudnej. Jak wiemy doskonale, Mołdawia nie tylko graniczy z Ukrainą, która dzisiaj jest w straszliwej opresji, poddana rosyjskiej agresji militarnej – krótko mówiąc, trwa wojna wywołana przez Rosję na Ukrainie, a więc w kraju bezpośrednio z Mołdawią sąsiadującym – ale także Mołdawia ma część terytorium Naddniestrza, które śmiało można powiedzieć, że jest zbuntowaną rosyjską enklawą. I jest to rzeczywiście ogromny polityczny problem, z którym Mołdawia, a przede wszystkim właśnie władze mołdawskie – zwłaszcza te demokratycznie wybrane, które chcą reformowania kraju – na co dzień się borykają.

Jest też problem dziedzictwa czasów jeszcze sowieckich, kiedy cały przemysł Mołdawii w ogromnym stopniu, właściwie całkowicie został uzależniony od dostaw z terenów Rosji – chodzi tutaj przede wszystkim o gaz. I dzisiaj Mołdawia rzeczywiście boryka się z całym szeregiem problemów. Staramy się tutaj wspierać, ale mamy świadomość, że sytuacja jest bardzo trudna. I o tym właśnie przed momentem też rozmawialiśmy z Panią Prezydent.

To wpływa w jeszcze większym stopniu niż u nas na ogromną presję inflacyjną. To wpływa w tej chwili także – niestety – na ubożenie społeczeństwa. To są te wszystkie problemy, z którymi dzisiaj Pani Prezydent i rząd Mołdawii się zmagają.

W związku z powyższym jest absolutnie zasadne, aby cała europejska wspólnota, widząc właśnie w Mołdawii ten kraj, którego społeczeństwo absolutnie w zasłużony sposób aspiruje do Unii Europejskiej – aby ten kraj otrzymał wsparcie od nas, od państw Unii Europejskiej, od państw, które są dzisiaj przede wszystkim w lepszej sytuacji materialnej niż społeczeństwo i państwo Mołdawii; żeby w tych trudnych sytuacjach, które są dzisiaj, to wsparcie było. Także i Polska jest oferentem tego wsparcia. O tych sprawach także rozmawiamy z Panią Prezydent.

Ale chcę powtórzyć jeszcze raz: jest to dla nas – mimo tej bardzo trudnej sytuacji międzynarodowej – radosna wizyta, 30–lecie stosunków dyplomatycznych, radość z uzyskania przez Mołdawię statusu kandydata. Jest to w pewnym sensie także jakieś ukoronowanie naszych relacji z Panią Prezydent i współpracy z mołdawskim rządem wybranym w 2021 roku w wyborach parlamentarnych.

Zatem śmiało można mówić, że jest to czas bardzo dobrej współpracy pomiędzy Polską a Mołdawią. I mamy nadzieję, że będziemy ją kontynuowali – nie tylko aż do szczęśliwego przyjęcia Mołdawii do Unii Europejskiej, ale także i oczywiście później, kiedy już będziemy w Unii razem.

Pani Prezydent, jeszcze raz bardzo serdecznie witam i dziękuję za tę wizytę.