Sekretarz Stanu w KPRP minister Andrzej Dera reprezentował Prezydenta podczas obchodów 38. rocznicy podpisania Porozumienia Jastrzębskiego.
Może Cię zainteresować List Prezydenta z okazji 38. rocznicy podpisania Porozumienia Jastrzębskiego oraz 30. rocznicy górniczych strajków 1988 roku „Śląsk to jedno z najważniejszych miejsc, gdzie wzrastała polska wolność. Z dumą pielęgnują Państwo pamięć o dokonaniach wielkiego społecznego protestu roku 1980 i historycznej roli NSZZ „Solidarność”. To wspaniałe dziedzictwo głęboko zapisało się w śląskiej tradycji i tożsamości. Rzeczpospolita nigdy nie zapomni, jak wiele zawdzięcza mieszkańcom tej ziemi” – napisał Prezydent w liście skierowanym do uczestników wydarzenia.
Uroczystości rozpoczęły się mszą świętą w kościele pw. Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła, której przewodniczył biskup pomocniczy Archidiecezji Katowickiej Marek Szkudło.
Po mszy nieopodal kościoła posadzono „Dąb Wolności” - jeden ze stu dębów poświęconych przez papieża Franciszka z okazji obchodzonego w tym roku 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości.
Strajkujący w 1980 r. Jastrzębiu górnicy - oprócz potwierdzenia wcześniejszych ustaleń z Gdańska i Szczecina - wywalczyli m.in. zniesienie czterobrygadowego systemu pracy w kopalniach, wolne soboty dla całej Polski oraz podnoszenie zarobków w ślad za wzrostem kosztów utrzymania. Przyjęto też zasadę bezwarunkowego przestrzegania dobrowolności pracy w dni ustawowo wolne.
Podczas poniedziałkowych obchodów wspominana była również 30. rocznica strajków górniczych w 1988 roku, które utorowały drogę do przemian ustrojowych w Polsce.
Główne rocznicowe obchody odbyły się przed Pomnikiem Porozumienia Jastrzębskiego przy kopalni Zofiówka, gdzie 38 lat temu podpisano porozumienie. Wówczas zakład nosił nazwę Manifest Lipcowy.
Jednym z punktów obchodów było nadanie placowi przed kopalnią imienia zmarłego ponad rok temu Tadeusza Jedynaka, jednego z liderów tamtego strajku i sygnatariusza Porozumienia Jastrzębskiego. Z inicjatywy śląsko-dąbrowskiej Solidarności odsłonięta została także tablica upamiętniająca Jedynaka.
„Skłaniam głowę przed zasługami wszystkich osób, które swoją odwagą i niezłomnym trwaniem przy etosie „Solidarności” przyczyniły się do historycznego zwycięstwa. Takich jak śp. Tadeusz Jedynak – legendarny solidarnościowy działacz, jeden z przywódców strajku w kopalni „Manifest Lipcowy” oraz sygnatariusz Porozumienia Jastrzębskiego, oddany Polsce patriota i człowiek społecznej służby. Pamiętamy, jak śpieszył do Ojczyzny z dalekiego australijskiego kontynentu na wieść o protestach podjętych w sierpniu 1988 roku i nowym zewie polskiej nadziei. Jego biografia pozostaje świadectwem wspaniałej obywatelskiej postawy. Cieszę się, że pragną Państwo uczcić tę wybitną postać, nadając Jego imię placowi przed jastrzębską kopalnią” – podkreślił Andrzej Duda w liście.
Porozumienie Jastrzębskie 3 września 1980 roku było trzecim, po gdańskim i szczecińskim, dokumentem podpisanym latem 1980 roku między władzą a robotnikami. Zdaniem wielu historyków, masowe strajki na Śląsku, których efektem były ustalenia zawarte w Jastrzębiu, wpłynęły na tempo i skuteczność negocjacji prowadzonych w Gdańsku i Szczecinie, a podpisanie Porozumienia Jastrzębskiego przypieczętowało wcześniejsze umowy. Potwierdzono w nim ustalenia gdańskie oraz m.in. zniesiono czterobrygadowy system pracy w górnictwie, oznaczający konieczność pracy siedem dni w tygodniu. Kluczowym ustaleniem była też zapowiedź wprowadzenia wszystkich sobót wolnych i niedziel. (WP, PAP)