Do Uczestników i Organizatorów konferencji

„Ochrona zdrowia psychicznego –

wyzwania systemowe w perspektywie

współczesnych doświadczeń polskich i ukraińskich”

Czcigodny Księże Dyrektorze,

Szanowni Państwo,

Cieszę się, że mogę zabrać głos w Państwa ważnej debacie poświęconej ochronie zdrowia psychicznego w perspektywie doświadczeń polskich i ukraińskich.

Działania wojenne prowadzone w Ukrainie zwiększyły wyzwania w obszarze zdrowia psychicznego. W wyniku wojny wiele osób doświadczyło straty bliskich, utraty zdrowia, majątku, domu, poczucia bezpieczeństwa. Konsekwencje tych zdarzeń będą odczuwane w ich psychice przez wiele lat. Pomoc psychologiczna jest potrzebna nie tylko osobom pozostającym w ogarniętym wojną kraju, ale i przebywającym w Polsce uchodźcom. Ogromną cenę płacą nie tylko żołnierze walczący w obronie ojczyzny, lecz także dotknięci wojenną gehenną cywile. Według niedawnego raportu WHO, ponad 90% Ukraińców wykazuje co najmniej jeden z objawów zaburzeń lękowych, a ponad połowa ukraińskiego społeczeństwa jest zagrożona wystąpieniem problemów ze zdrowiem psychicznym, takich jak depresja czy zespół stresu pourazowego. Leczenie traum psychicznych ofiar wojny to wyzwanie równie wielkie jak militarne odparcie agresji i odbudowa Ukrainy ze zniszczeń. Potrzebne jest stworzenie całego, znacząco zmodyfikowanego systemu ochrony zdrowia psychicznego – od pierwszej pomocy po kompleksową opiekę specjalistyczną.

Chcę serdecznie podziękować i wyrazić najwyższe uznanie wszystkim zaangażowanym w bardzo wartościowy projekt realizowany wspólnie przez Caritas Diecezji Warszawsko–Praskiej, Stowarzyszenie Psychologów w Mikołajewie i Radę Miasta Żytomierz. Celem tego przedsięwzięcia jest zwiększenie dostępności systemu ochrony zdrowia, a zwłaszcza poprawa jakości opieki medycznej i społecznej w sferze zdrowia psychicznego. Cieszę się, że w szkoleniach organizowanych w ramach tego projektu wzięło udział 40 psychologów, psychiatrów, terapeutów i pracowników społecznych z Ukrainy. Było mi niezwykle miło spotkać się z uczestnikami tego przedsięwzięcia podczas wizyty w ośrodku Caritas w Urlach w listopadzie 2022 roku, a także gościć Państwa przed czterema miesiącami w Pałacu Prezydenckim.

Od początku agresji rosyjskiej na Ukrainę współpracowałam z Pierwszą Damą Ołeną Zełenską. Nasze wysiłki, przy wsparciu odpowiednich urzędów i instytucji z obu krajów, zaowocowały zorganizowaniem m.in. szkoleń dla ukraińskiej kadry medycznej, w tym również z zakresu zdrowia psychicznego. Te ostatnie odbyły się w Klinice Psychiatrii, Stresu Bojowego i Psychotraumatologii WIM, która od 2014 r. ma doświadczenie w prowadzeniu kursów dla ukraińskich specjalistów zajmujących się traumą wojenną i następstwami stresu bojowego.  

Jestem przekonana, że wsparcie polskich ekspertów i współpraca polsko–ukraińska w dziedzinie psychologii i psychiatrii wykreują przyszłe zmiany. Korzystamy na tym również my, Polacy, bo doświadczenia z tego rodzaju współpracy i zaczerpnięte inspiracje pomogą doskonalić także nasz model opieki zdrowotnej.

Serdecznie pozdrawiam wszystkich Państwa i składam podziękowania organizatorom spotkania. Refleksja i wyciągnięcie ogólniejszych wniosków z Państwa obrad są bardzo oczekiwane. Ufam, że przedstawiane tu analizy i postulaty przyczynią się do stworzenia konkretnych dalekosiężnych rozwiązań systemowych, dzięki którym pomoc w cierpieniu psychicznym będzie łatwiej dostępna i skuteczniejsza.

Życzę Państwu owocnych obrad, a naszym ukraińskim gościom dobrych i krzepiących wrażeń z pobytu w Polsce. Życzę także powodzenia w podjętym przez Państwa niezwykle ważnym dziele. Pragnę zapewnić, że Polska będzie nadal wspierała Ukrainę i kontynuowała wszelkie działania pomocowe jak długo będzie to potrzebne.

Agata Kornhauser–Duda