5 lutego 1998 r., zgodnie z wcześniejszą zapowiedzią został przekazany do Trybunału Konstytucyjnego wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją RP ustawy z dnia 17 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw. Prezydent zarzuca ustawie naruszenie naczelnych zasad Konstytucji, w tym fundamentalnej zasady demokratycznego państwa prawnego oraz ustrojowych zasad dotyczących władzy sądowniczej. Zdaniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ustawa narusza wyrażoną w art. 180 Konstytucji RP zasadę nieusuwalności sędziów. Pozbawienie sędziego urzędu może nastąpić jedynie na mocy orzeczenia sądu. Sąd dyscyplinarny, który w myśl ustawy orzeka o wydaleniu ze służby sędziowskiej nie jest sądem w rozumieniu Konstytucji. Zgodnie z art. 175 Ustawy Zasadniczej wymiar sprawiedliwości sprawują jedynie, Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Oznacza to również, iż do sądów, a nie sędziów i ławników należy wydawanie wyroków. Tak samo było do 1989 r. Zakwestionowana ustawa narusza również zasadę nie działania wstecz. Decyzja Prezydenta poprzedzona była analizą wielu wystąpień organów sądowych, konsultacją za stowarzyszeniami działającymi w środowisku sędziowskim oraz głosami przekazywanymi bezpośrednio przez sędziów.