15 stycznia 1999
15 stycznia 1999 roku - na zakończenie dwudniowej, roboczej wizyty prezydenta Ukrainy - odbyła się konferencja prasowa prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego i prezydenta Leonida Kuczmy. Podsumowano na niej rozmowy obu Prezydentów oraz stan stosunków polsko-ukraińskich.
Prezydent RP i Prezydent Ukrainy wygłoślili oświadczenia, których treść przekazujemy.
Oświadczenie Prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego
Spotkania Prezydentów: Polski i Ukrainy stały się tradycją ostatnich lat, a ich częstotliwość jest porównywana ze spotkaniami niemiecko-francuskimi, co sądzę, jasno świadczy, iż mają one szczególny i bardzo owocny charakter. Utarło się w ostatnich latach, że na początku roku spotykamy się, żeby ustalić plan działań na kolejny rok, wymienić opinie na temat sytuacji w naszych krajach i sytuacji międzynarodowej. To samo uczyniliśmy w ciągu ostatnich godzin.
Wczoraj prezydent Kuczma powiedział, że te kontakty wynikają z mojej osobistej, jak to nazwał, uporczywości i natarczywości, ale ja traktuję to jako komplement. Sądzę, że waga stosunków polsko - ukraińskich dla naszych krajów i waga tych stosunków dla współczesnej Europy i świata jest naprawdę wyjątkowa i każdy wysiłek jest tu potrzebny.
Cieszę się, że uzgodniliśmy, iż w tym roku odbędzie się oficjalna wizyta prezydenta Kuczmy w Polsce w dniach 22-24 czerwca i będzie to podsumowanie dotychczasowej współpracy, a także wyznaczenie kierunków na przyszłość. Uzgodniliśmy stałe poparcie Polski dla starań ukraińskich w instytucjach międzynarodowych takich, jak Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Bank Światowy i Unia Europejska. Jest to nasz obowiązek, aby pomóc w staraniach ukraińskich o niezbędne wsparcie, zarówno finansowe jak i stworzenie warunków dla stowarzyszenia Ukrainy z Unią Europejską. Jesteśmy zainteresowani rozwojem współpracy gospodarczej i bardzo liczymy na dobre skutki oficjalnej wizyty Prezesa Rady Ministrów Jerzego Buzka w lutym w Kijowie. Chcielibyśmy, aby w czasie tej wizyty otworzono nowe możliwości współpracy handlowej, gospodarczej, a także kulturalnej. Chcemy bardzo, aby śladem prezydentów i ich administracji również zostały nawiązane bardzo bliskie, zinstytucjonalizowane kontakty struktur rządowych Polski i Ukrainy.
W kwietniu, w Gdańsku, odbędzie się kolejne spotkanie komitetów prezydenckich poświęcone ważnej tematyce stosunków międzyludzkich, czy działań w szeroko rozumianej sferze stosunków społecznych i obywatelskich. Jak pamiętacie państwo, w czasie mojej oficjalnej wizyty na Ukrainie podpisaliśmy Deklarację o Pojednaniu i mam dzisiaj honor pokazać bardzo konkretne efekty takiej właśnie współpracy w tej dziedzinie. Ta kaseta powstała z inicjatywy Jerzego Giedroycia - twórcy Paryskiej Kultury i pod moim patronatem. Jest to film "Trudne braterstwo" mówiący o początkach niepodległości Polski i Ukrainy w XX wieku, o relacjach między marszałkiem Piłsudskim i atamanem Petrulą. Film był emitowany w polskiej telewizji. Mam nadzieję, że stanie się popularny, jako ważna informacja o naszej wspólnej polsko-ukraińskiej przeszłości. Inny dowód, iż ta nasza deklaracja o pojednaniu zaczyna mieć konkretny wymiar, to książka o bardzo dramatycznym okresie w naszych wspólnych dziejach, lata 39 - 41 - "Polskie podziemie" działające na terenach Ukrainy. Książka powstała pod patronatem prezydenta Kuczmy i moim. Jest zbiorem dokumentów w obu językach o wielkim znaczeniu dla historyków i dla badaczy tamtego okresu. Jest w tej książce słowo wstępne i prezydenta Kuczmy i moje. Mówię o tym, by pokazać, że naprawdę wiele się dzieje i są to niełatwe rzeczy do zrobienia, ale jednak je uczyniono. Chcę również powiedzieć, że uzgodniliśmy wczoraj nową płaszczyznę współpracy między strukturami regionalnymi, między samorządami. Chcemy, żeby w niedługim czasie w Polsce odbyło się spotkanie przedstawicieli samorządów miast i okręgów ukraińskich i polskich, po to żeby również między nimi nawiązała się znajomość i chęć bliskiej współpracy. Będzie to również miejsce wymiany doświadczeń, bowiem samorządy rozpoczęły nie tak dawno swoją działalność na Ukrainie, jako nowa struktura wybierana bezpośrednio, a w Polsce również mamy nowe struktury powiatowe i wojewódzkie, które od 1 stycznia br. rozpoczęły pracę.
Cieszę się bardzo, że 14 i 15 maja odbędzie się spotkanie Prezydentów Europy Środkowej we Lwowie. Kilka lat temu gościliśmy tych prezydentów w Łańcucie. Wtedy honorowym gościem był pan prezydent Kuczma. Sądzę, że miarą drogi, którą przeszliśmy jest fakt, iż od statusu gościa honorowego Ukraina i prezydent Kuczma stali się gospodarzami takiego spotkania. Z wielką radością przyjąłem deklaracje prezydenta Kuczmy, iż przed tym spotkaniem międzynarodowym we Lwowie - dzień wcześniej- chcemy uczestniczyć w uroczystościach na Cmentarzu Orląt, na cmentarzu odbudowanym zgodnie z ustaleniami polsko-ukraińskimi. Sądzę, że jest to właściwe połączenie tego, co jest historią Lwowa z obecnym miejscem Lwowa na mapie europejskiej i z przyszłością, o której będziemy rozmawiać w czasie tego szczytu.
Rok 1999 jest bardzo ważnym rokiem dla Ukrainy i europejskiej orientacji Ukrainy, bowiem w październiku odbędą się wybory prezydenckie. Jest naszą, także polską, wspólną odpowiedzialnością, żeby pomóc w umacnianiu suwerenności, niepodległości i rozwoju ekonomicznego Ukrainy. Jestem przekonany, że to wszystko, co robiliśmy do tej pory było właśnie takim bardzo ważnym wzmocnieniem niepodległej Ukrainy i jej rozwoju, ale to trzeba z wielką aktywnością kontynuować. Chcę zapewnić pana prezydenta Kuczmę i naszych ukraińskich gości, że jest to głębokie przekonanie i wola, zarówno moje - Prezydenta RP jak i Rządu RP jak i wszystkich struktur politycznych i społecznych w naszym kraju.
Oświadczenie Prezydenta Ukrainy
Wczoraj już odnotował to pan prezydent Kwaśniewski i chciałbym potwierdzić to dzisiaj, że intensywność ukraińsko-polskiego dialogu na szczycie świadczy nie tylko o wysokim poziomie wzajemnego zainteresowania i zaufania, które istnieje w naszych stosunkach . Potwierdza, że udało się nam wypracować skuteczny i prawdziwy mechanizm rozszerzenia i rozwiązania konkretnych problemów w stosunkach ukraińsko-polskich. Chciałbym poprzeć opinię prezydenta Kwaśniewskiego, że wczoraj i dzisiaj omówiliśmy szeroki zakres problemów związanych ze stosunkami bilateralnymi, a także o znaczeniu globalnym. Witamy sukcesy, które osiągnęła Polska na drodze integracji europejskiej i euroatlantyckiej. Umówiliśmy się, że Polska będzie popierać dążenia Ukrainy, która chce iść tą samą drogą, którą kroczy Polska. Rozumiemy te obiektywne wymogi, które są stawiane przed Polską w kontekście negocjacji i rokowań na drodze do UE. Jednocześnie byliśmy jednomyślni - moim zdaniem - z prezydentem Kwaśniewskiem, że te dążenia, rozszerzenie, nie powinno wpływać negatywnie na stosunki partnerskie między Polską a Ukrainą, a tym bardziej prowadzić do powstania jakiś nowych linii podziałów. W tym kontekście jesteśmy wdzięczni Polsce za poparcie naszej inicjatywy rozpoczęcia konsultacji między Ukrainą i przyszłymi członkami Unii Europejskiej oraz Europejską Komisją w kwestii uniknięcia możliwych negatywnych - politycznych, gospodarczych oraz międzyludzkich skutków rozszerzenia Unii Europejskiej.
Sprawie rozwoju współpracy gospodarczej nadajemy ogromne znaczenie wiążąc je z wizytą premiera RP, która odbędzie się pod koniec lutego br. Współpraca gospodarcza między Polską a Ukrainą nie powinna ograniczać się tylko do poziomu, który osiągnęliśmy, a więc miliarda dolarów wymiany handlowej, dlatego zdecydowaliśmy, że powinna ona być rozszerzona o współpracę przygraniczną,. Umówiliśmy się również, że zostanie podpisany wspólny list do Komisji Europejskiej w sprawie rozszerzenia infrastruktury przygranicznej. Umówiliśmy się również, że zostanie podpisany wspólny list do Komisji Europejskiej w sprawie rozszerzenia i budowy rurociągu Odessa- Brody - Adamowa Zastawa. Spodziewamy się również, że polski biznes weźmie udział w budowie terminalu naftowego w Odessie.
Cieszymy się, że Lwów został wyznaczony jako miasto kolejnego szczytu krajów Centralnej Europy. Jesteśmy zadowoleni i cieszymy się, że Polska udzieliła nam wszelkiego poparcia w zorganizowaniu tego szczytu. Jesteśmy jednomyślni, że ogromną rolę w rozszerzeniu i umocnieniu kontaktów , które osiągnęły bardzo wysoki poziom odegrał dokument o porozumieniu i pojednaniu, który został podpisany między Polską a Ukrainą przez Prezydentów w Kijowie. Innej drogi niż ta nie widzimy.