Menu rozwijane

23 lipca 1998
Prezydent RP Aleksander KWAŚNIEWSKI przesłał 23 lipca 1998 roku, w 75 rocznicę Traktatu Przyjaźni podpisango w Lozannie 23 lipca 1923 roku, na ręce prezydenta Republiki Turcji Süleymana Demirela list, w którym czytamy: W ciągu minionych 75 lat potwierdziło się przyjęte w Traktacie założenie o wspólnych dążeniach naszych państw i narodów. Niezależnie od zmieniających się warunków, układów politycznych i wahań koniunktur, pozostaliśmy wierni wzajemnej przyjaźni i najważniejszym wartościom: wolności, suwerenności i demokracji. Traktat sprzed 75 lat był wyrazem wspólnej woli budowy nowej Europy po kataklizmie I wojny światowej. Był także wyrazem wdzięczności Polaków za powszechnie w Polsce znany i trwale zapisany w historii fakt, że Turcja przed 123 lata naszej niewoli nie uznawała rozbiorów - jako jedyne spośród państw europejskich. Dlatego też Lozanna posiada dla obu narodów symboliczny i zarazem ciągle żywy charakter. Traktat ten sprawdził się w czasie II wojny światowej, kiedy Turcja mimo swej neutralności okazywała pomoc wszystkim Polakom, którzy znaleźli się na jej terytorium. Jeszcze raz w latach 1939-45 ciągłość polskiego bytu państwowego została podtrzymana przez wsparcie dla działającej w Ankarze Ambasady RP. Także później, mimo podziałów narzuconych przez porządek jałtański, potrafiliśmy ze sobą współpracować, zwłaszcza w sferze gospodarki, przemysłu, handlu i kultury. Potrafiliśmy utrzymać i rozwijać nici przyjaźni i wzajemnego szacunku. Po 1989 roku przemiany w Europie Wschodniej pozwoliły na ponowne ożywienie naszych stosunków, także w dziedzinie politycznej, i współdziałanie dla osiągania wspólnych celów. Traktat z Lozanny wzbogaciliśmy nowym Traktatem z 1994 roku. Wkrótce już Polska znajdzie się w NATO, we wspólnym z Turcją systemie bezpieczeństwa. Intensywnie dążymy też do integracji z Unią Europejską. Z tego procesu budowy wspólnego europejskiego domu nikt w Europie nie powinien być wyłączony. Mamy w tej dziedzinie jeszcze wiele do zrobienia. Przyjaźń i dynamicznie rozwijające się powiązania między naszymi krajami to wkład w budowę Europy wspólnych wartości i wspólnych celów pozwalających przezwyciężać istniejące jeszcze podziały. Wierzę, że Polska i Turcja - państwa, których przyjaźń ostała się wobec najcięższych przejść dziejowych - także w nowym stuleciu będą coraz lepiej i wszechstronniej współpracować ze sobą we wszystkich dziedzinach. Żywimy dla Turcji ogromną sympatię, rozumiemy ją, szanujemy jej dążenia i wierność ataturkowskiej zasadzie ?pokój w kraju, pokój w świecie?. Jestem głęboko przekonany, że 75-letni Traktat Przyjaźni z Lozanny spełnił pokładane w nim nadzieje. Proszę przyjąć, Panie Prezydencie, zapewnienia o szczerej przyjaźni Narodu Polskiego i szczerego szacunku dla Pana, Panie Prezydencie i dla Narodu Tureckiego.