W 70-tą rocznicę powstania Związku Młodzieży Wiejskiej RP "Wici", na podstawie artykułu 138 Konstytucji RP oraz ustawy o orderach i odznaczeniach prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski w uznaniu wybitnych zasług w działalności w wiejskim ruchu młodzieżowym i za kultywowanie tradycji ruchu ludowego 19 czerwca 1998 roku odznaczył: - Leona Jańczaka - Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, - Józefa Kukułkę - Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, - Waldemara Michnę - Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, - Mieczysława Młudzika - Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, - Stanisława Ozonka - Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, - Władysławę Pietruczuk-Kurkiewicz - Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, - Józefa Szaflika - Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, - Waldemara Winkila - Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, - Władysława Chlebnego - Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, - Rocha Kostrzewę - Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, - Mieczysława Oleszka - Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, - Mieczysława Rybaka - Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, - Alicję Więzik - Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, - Marię Biernacką - Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. W uroczystości wzięli udział m.in. prezes Polskiego Stronnictwa Ludowego Jarosław Kalinowski, przedstawiciele Kancelarii Prezydenta RP, władz partii i klubu parlamentarnego PSL oraz Zarządu Krajowego ZMW. Aleksander Kwaśniewski powiedział do odznaczonych: Ze szczególną serdecznością i satysfakcją witam Państwa w Pałacu Prezydenckim w związku z doniosłą rocznicą obchodów 70-lecia powstania Związku Młodzieży Wiejskiej RP ?Wici?. Organizacji którą, bez żadnej przesady, uznać należy za fenomen oświatowy i wychowawczy. W życiu tak się składa, że chwile wspaniałe i miłe łączą się z dramatami. Otrzymałem informację, że wczoraj zmarł jeden z najwybitniejszych działaczy ludowych, wnuk Wincentego Witosa, Wincenty Stawarz, którego miałem okazję znać, którego ogromnie ceniłem. Chciałbym, żeby przy tej szczególnej okazji, w tym miejscu, w Pałacu Prezydenckim, wspomnieć jego osobę, jego dorobek i rolę, jaką odegrał w ruchu ludowym. "Wici" to był młodzieńczy zapał, romantyzm, gotowość do poświęceń i ofiar, ciekawość świata, otwartość umysłu, krytyka wobec zastanej rzeczywistości - te cechy charakteryzują każde młode pokolenie i charakteryzowały także postawy młodych mieszkańców wsi. Najpełniej uzewnętrzniały się w dążeniach i działaniach ?wiciowego? pokolenia polskich chłopów. Choć tradycje działalności wiejskiego ruchu młodzieżowego sięgają swymi korzeniami okresu zaborów, ZMW ?Wici? nie miał równych sobie poprzedników ani godnych naśladowców. Dwie daty wyznaczają dzieje tej organizacji. Pierwsza - 29 czerwca 1928 roku. Podczas Zjazdu Delegatów Kół Młodzieży Wiejskiej w Warszawie ukonstytuował się ruch jako samodzielna organizacja. Druga - 22 lipca 1948 roku, kiedy to nastąpił kres istnienia ?Wici? w związku z narzuconą decyzją o zjednoczeniu działających w kraju organizacji młodzieżowych i powołaniu Związku Młodzieży Polskiej. ?Uzgadnianie i ogniskowanie pracy nad podniesieniem duchowego i gospodarczego poziomu oraz poczucia obywatelskiego młodzieży wiejskiej? - to był główny, wyznaczony statutem cel działania ?Wiciowców?. Bogaty i niezwykle różnorodny był dorobek Związku. Początkowo ruch uważał się za organizację apolityczną, spełniającą funkcje oświatowe i wychowawcze, nie angażował się w spory i walki partyjne na terenie wsi ale współdziałał z organizacjami ruchu ludowego. Jednakże pod wpływem zaostrzającej się sytuacji politycznej w kraju i pogarszających się warunków życia na wsi, krystalizowała się ideologia ?Wici?. Stał się on ośrodkiem radykalnego ruchu ludowego. W marcu 1931 roku, zastrzegając sobie całkowitą niezależność organizacyjną ?Wiciowcy? uznali Stronnictwo Ludowe za jedynego reprezentanta ruchu ludowego. Wielu z Państwa dziś tu obecnych, lepiej niż ktokolwiek wie, jak ?Wiciarze? walcząc o żywotne interesy wsi angażowali się pośrednio lub bezpośrednio w latach II Rzeczypospolitej w strajki, manifestacje i wiece. Szczególne znaczenie miało wypracowanie zasad polskiego agraryzmu, który stał się podstawą ideologiczną zarówno programów ?Wici? jak i Stronnictwa Ludowego. Z wielkim szacunkiem i uznaniem, wspominamy dorobek ?Wiciowców?. Przyspieszyli oni proces dojrzewania politycznego i obywatelskiego młodzieży wiejskiej. Związek ?Wici? uczył pracy zespołowej, wyrabiał poczucie wzajemnego szacunku i równości. Wielką wagę ?Wiciarze? przywiązywali do działalności oświatowej i kulturalnej w środowisku wiejskim, rozbudzali ambicje i marzenia, propagowali czytelnictwo, stawiali sobie za cel podnoszenie prestiżu zawodu rolnika w świadomości społecznej. W przededniu wybuchu II Wojny Światowej Związek Młodzieży Wiejskiej liczył blisko 100 tysięcy członków, a jego oddziaływanie obejmowało nierzadko społeczność całych wsi. Zostawiło to trwałe ślady w kultywowaniu tradycji, demokracji, poczucia sprawiedliwości społecznej, równości obywatelskiej i godności chłopskiej. Również wspólnego działania na płaszczyźnie ekonomicznej. Lata II Wojny Światowej to równie chwalebna karta historii ?Wici?. Z tych środowisk jawili się licznie uczestnicy ruchu oporu, członkowie Batalionów Chłopskich. Po zakończeniu działań wojennych Związek Młodzieży Wiejskiej ?Wici? był jedną z pierwszych reaktywowanych organizacji polityczno-społecznych, ale niestety nie mógł działać zbyt długo. Dzisiejszą uroczystość zechciejcie traktować jako wyraz uznania Prezydenta Rzeczypospolitej dla tradycji młodzieżowego ruchu chłopskiego. Wiele zawdzięczamy osobom dziś odznaczanym i ich waszym koleżankom i kolegom z organizacyji. Panuje przeświadczenie, że fenomenu ZMW ?Wici? nie da się już powtórzyć. Zapewne wiele w tym racji. Ale mają rację i ci, którzy twierdzą, że dorobek i tradycję ?Wiciowców? powinny być lepiej wykorzystane. Osobiście za takim poglądem się opowiadam. Dziś Polska, wszystkie jej środowiska społeczne i zawodowe stają przed nowymi wyzwaniami, przed nową historyczną szansą. Chcemy na trwałe wpisać nasz kraj do grona demokratycznych, zasobnych, wykształconych i nowoczesnych państw. Wielkie to zadanie, które obejmuje także głębokie przekształcenia wsi i jej mieszkańców. Sprostać temu zadaniu będziemy mogli tym skuteczniej, im więcej młodych ludzi będzie w nie zaangażowanych. Tak żarliwych jak ongiś ?Wiciowcy?.