27 października 1999 roku Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski z Małżonką rozpoczął dwudniową, oficjalną wizytę w Republice Azerbejdżanu. Wizyta rozpoczęła się od spotkania " w cztery oczy" prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego z prezydentem Republiki Azerbejdżanu Gajdarem Alijewem. Rozmowa obu głów państw trwała blisko półtorej godziny, przeciągając się znacznie ponad planowany czas. Następnie prezydenci przewodniczyli rozmowom plenarnym obu delegacji. Po ich zakończeniu odbyła się ceremonia podpisania dokumentów. Prezydent Aleksander Kwaśniewski i prezydent Gajdar Alijew podpisali "Wspólne oświadczenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i Prezydenta Republiki Azerbejdżanu". Prezydentowi RP Aleksandrowi Kwaśniewskiemu towarzyszy podczas wizyty w Azerbejdżanie grupa polskich przedsiębiorców. W obecności obu prezydentów podpisano "List intencyjny o współpracy między Polskim Górnictwem Naftowym i Gazowym a Państwowym Koncernem Naftowym Republiki Azerbejdżanu". Podczas rozmów plenarnych prezydent Aleksander Kwaśniewski podkreślił historyczne znaczenie tej wizyty - pierwszej wizyty prezydenta RP w wolnym i niepodległym Azerbejdżanie. Będziemy nadal utrzymywać bliskie kontakty, zapoczątkowane w 1997 roku wizytą Pana prezydenta Alijewa w Polsce. Podpisane wówczas umowy stworzyły dobry fundament dla rozwoju współpracy i dobrych kontaktów - powiedział Aleksander Kwaśniewski. Polska jest wdzięczna prezydentowi Republiki Azerbejdżanu za poparcie naszych starań o przyjęcie do NATO - stwierdził prezydent Aleksander Kwaśniewski przypominając wystąpienie prezydenta Alijewa na szczycie NATO w Waszyngtonie. Prezydent RP zapewnił, że Polska będzie wspierała realizację Partnerstwa dla Pokoju, w którym uczestniczy także Azerbejdżan. Z polskiej strony uczynione zostanie także wszystko, by konflikt wokół Górnego Karabachu znalazł szybkie i pokojowe rozwiązanie. Prezydent RP wyraził nadzieję, iż dobre rozwiązanie dla Górnego Karabachu może przynieść najbliższy szczyt OBWE w Stambule. Prezydent RP z satysfakcją odnotował rozwój współpracy gospodarczej. Zwrócił się przy tym do prezydenta Alijewa o patronat nad rozmowami biznesmenów obu krajów, bo to oni praktyką wypełnią ramy umów. Podpisany list intencyjny, jak następnie poinformował dziennikarzy prezydent Aleksander Kwaśniewski, dotyczy poszukiwania, eksploatacji i transportu ropy kaspijskiej. Polskie firmy są zainteresowane uczestnictwem w realizacji tych projektów. Republika Azerbejdżanu chciałaby ponadto rozwijać współpracę w innych dziedzinach, w których polskie przedsiębiorstwa mają duże doświadczenie, m. in. budowa cementowni i cukrowni. Delegacja polska potwierdziła poparcie Polski dla starań Azerbejdżanu o wejście do WTO. Podkreślono również konieczność dalszego zacieśniania więzów. Stoimy przed koniecznością prowadzenia konsultacji bezpośrednich - stwierdził prezydent Aleksander Kwaśniewski. W czasie rozmów delegacji padła propozycja, żeby konsultacje te rozpocząć już wiosną przyszłego roku od spotkania w Warszawie. Wieczorem prezydent RP Aleksander Kwaśniewski uczestniczył w obiedzie oficjalnym wydanym przez prezydenta Republiki Azerbejdżanu G. Alijewa. Przekazujemy tekst wspólnego oświadczenia Prezydenta RP i Prezydenta Republiki Azerbejdżanu oraz tekst toastu. Wspólne oświadczenie Prezydenta Republiki Azerbejdżańskiej G.Alijewa i Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej A.Kwaśniewskiego W trakcie rozmów Prezydentów G.Alijewa i A.Kwaśniewskiego strony podkreśliły znaczenie dwustronnego i wielostronnego współdziałania w ramach Rady Partnerstwa Euroatlantyckiego i NATO-wskiego Programu Partnerstwo dla Pokoju. Strony zgodziły się, że będą także współdziałały w procesie integracji ich państw ze strukturami europejskimi i euroatlantyckimi. Strona polska wyraża popracie dla kandydatury Republiki Azerbejdżańskiej do Rady Europy i Światowej Organizacji Handlu. Strony potwierdziły wolę przestrzegania zasady niedopuszczalności użycia siły lub groźby jej użycia w stosunkach międzynarodowych, jak również wolę rozwoju współpracy w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych, Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie oraz innych organizacji międzynarodowych. Opowiedziały się za pokojowym rozwiązywaniem konfliktów, zgodnie z Kartą ONZ i dokumentami OBWE, na bazie poszanowania integralności i nienaruszalności granic państwowych. Obie strony podkreśliły znaczenie wartości demokratycznych, rządów prawa oraz respektowania podstawowych praw człowieka i wolności, w tym praw osób należących do mniejszości narodowych. Ład demokratyczny i gospodarka rynkowa pozostają fundamentem rozwoju współczesnych państw oraz dobrobytu i pomyślności ich obywateli. Czynniki te w rosnącym stopniu decydują także o pogłębianiu klimatu zaufania, umacniania stabilności i pokoju w stosunkach międzynarodowych. Strony opowiedziały się za dalszym rozwojem dialogu politycznego, w tym w rozwoju międzyparlamentarnych związków na różnych szczeblach i przeprowadzeniem konsultacji na temat zagadnień międzynarodowych i dwustronnych. Potwierdzone zostało zainteresowanie rozwojem współpracy pomiędzy Ministerstwami Spraw Zagranicznych, a także innymi resortami i instytucjami zaangażowanymi w poszerzanie stosunków między Republiką Azerbejdżańską a Rzeczypospolitą Polską. Strony zadeklarowały wolę istotnego zwiększenia dwustronnej wymiany handlowej, której obecny poziom i struktura nie odpowiadają interesom i możliwościom obu państw. Niewykorzystany potencjał istnieje w rozwoju współpracy w dziedzinie inwestycji, w tym także związanych z projektowanymi nowymi szlakami komunikacyjnymi i transportowymi, które mają połączyć Azję Środkową i Zakaukazie z Europą Środkową i Zachodnią. Obaj Prezydenci wyrazili przekonanie, że lepszemu poznaniu i zbliżeniu narodów dobrze służyłby również wzrost wzajemnych kontaktów kulturalnych, naukowo-technicznych i społecznych. Toast Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego Szanowny Panie Prezydencie! Szanowni Azerbejdżańscy Przyjaciele! Panie i Panowie! Wielki to dla mnie zaszczyt i ogromna przyjemność przebywać na gościnnej ziemi azerbejdżańskiej. Wizyta oficjalna Pana Prezydenta Gajdara Alijewa w naszym kraju w sierpniu 1997 roku, otworzyła nowy etap we wzajemnych stosunkach i miała niewątpliwie rangę symbolu. Podpisane wówczas Deklaracja oraz umowy międzypaństwowe stwarzają ramy prawne do rozwoju współpracy we wszystkich dziedzinach. Azerbejdżan nie jest dla Polski krajem nieznanym. Historia wzajemnych kontaktów sięga w głąb historii, sięga czasów Średniowiecza. Wówczas to przywożono do Rzeczypospolitej tak cenione azerbejdżańskie dywany, jedwabie, broń i biżuterię, zostawiając u wybrzeża Morza Kaspijskiego polski bursztyn i srebro. Na początku XX wieku azerbejdżańska bawełna stała się podstawą rozwoju przemysłu tekstylnego na ziemiach polskich. Oba nasze narody z godnością przeszły ciężką próbę dziejową, jaką stanowiła utrata państwowości. Przed 200 laty do Azerbejdżanu przybyło, dobrowolnie lub na skutek represji carskich, wielu przedstawicieli polskich elit intelektualnych. Byli wśród nich inżynierowie i technicy, architekci i lekarze, pisarze i poeci, naukowcy i badacze. Oddali swe kwalifikacje i talenty sprawie rozwoju gospodarczego i kulturalnego Waszego gościnnego kraju - geologowie Karol Bogdanowicz i Michał Abramowicz. Architekci Eugeniusz Skibiński i Kazimierz Skórewicz pozostawili w Baku trwały ślad w postaci pięknych budowli, w których dziś mieszczą się szanowane instytucje niepodległej Republiki Azerbejdżańskiej. Wybitni orientaliści Aleksander Chodźko i Ludwik Spitznagel, dzięki którym między innymi świat poznał kulturę azerbejdżańską, strofy najwybitniejszego poety azerbejdżańskiego, Nizaniego. Takie rodziny jak Rylskich, Potockich, Zglinieckich na trwałe zapisały się w historii materialnej Azerbejdżanu. Dla nich Azerbejdżan był drugą ojczyzną. Za gościnę jakiej udzielał naszym rodakom Azerbejdżan Polska mogła się odwdzięczyć w okresie międzywojennym. Wielu azerbejdżańskich patriotów zamieszkało w Polsce, na czele z wybitnym działaczem niepodległościowym, Mehmetem Eminem Rasulzade. Szanowny Panie Prezydencie, Szanowni Państwo! Nie zapominając o przeszłości, pragnę abyśmy zwrócili się przede wszystkim ku przyszłości. Pragnę wyrazić radość z możliwości realizowania przez oba nasze państwa swoich aspiracji narodowych. Moja wizyta w Baku przypada w bardzo ważnym dla Polski momencie historycznym. Polska przystąpiła do Sojuszu Północnoatlantyckiego a obecnie oczekuje na przyjęcie do Unii Europejskiej. Przeżywamy czas przyspieszonego redefiniowania swojego miejsca w świecie, budowy lub odbudowy powiązań międzynarodowych. Zwróciliśmy się w stronę naszego naturalnego środowiska - euroatlantyckiego kręgu kulturowego, którego cząstkę zawsze stanowiliśmy. Z satysfakcją odnotowuję zrozumienie ze strony azerbejdżańskich Przyjaciół dla polskiego stanowiska wobec głównych problemów bezpieczeństwa europejskiego. Jestem przekonany, że atmosfera zaufania i szczególnej bliskości między naszymi państwami stanowi bardzo istotny wkład do umacniania dobrego klimatu politycznego na naszym kontynencie i jego pokojowej przyszłości. U progu nowego stulecia rejon Kaukazu i Morza Kaspijskiego staje się jednym z najważniejszych obszarów na świecie. Istnieją tam ogromne zasoby surowców energetycznych, przebiegają tamtędy kluczowe szlaki komunikacyjne łączące Europę z Azją. Coraz wydatniej zaznacza się aktywność Azerbejdżanu na arenie międzynarodowej. Wasz kraj współdziała z innymi państwami w ramach ONZ i OBWE, w ramach NATOwskiego programu "Partnerstwo dla Pokoju" oraz współpracuje z Unią Europejską i Radą Europy. Pragnę zapewnić o wsparciu działań Azerbejdżanu w dążeniu do umocnienia obecności na forum międzynarodowym, w trudnym i żmudnym procesie przemian demokratycznych. Jesteśmy gotowi dzielić się swoimi doświadczeniami w zakresie szeroko pojętej transformacji. Niezmiennie podejmujemy działania na rzecz ukształtowania systemu współpracy i bezpieczeństwa na obszarze wytyczonym zasięgiem OBWE. Pragniemy pomóc w przywróceniu pokoju i stabilizacji w regionie Zakaukazia. Popieramy działania, mające na celu wznowienie rokowań i pokojowe uregulowanie konfliktu w Górnym Karabachu. Uważnie śledzimy i popieramy inicjatywę Azerbejdżanu odbudowy "Jedwabnego Szlaku" podjętą na ubiegłorocznym spotkaniu w Baku przeprowadzonym na zaproszenie Prezydenta Alijewa i kontynuowaną w tym roku na konferencji w Jałcie. We wszystkich tych sprawach jesteśmy nie tylko obserwatorami, ale w miarę naszych możliwości chcemy się w nie angażować. Panie Prezydencie, Szanowni Państwo! Znaczna odległość dzieląca nasze kraje nie powinna być przeszkodą w rozwijaniu wzajemnych kontaktów gospodarczych, dialogu politycznego i współdziałania na arenie międzynarodowej. Widać obszary, na których moglibyśmy zaofiarować sobie o wiele więcej niż dotychczas. Opowiadamy się za znaczącym zwiększeniem naszej wymiany handlowej, ożywieniem współpracy gospodarczej, jak również za pełniejszym wykorzystaniem możliwości, jakie stwarza położenie geograficzne obu państw. Będzie to szczególnie zadaniem zaplanowanego na jutro Forum Biznesu. Niechaj w naszych poczynaniach towarzyszy nam atmosfera wzajemnego zrozumienia i życzliwości. Azerbejdżan postrzegamy jako czynnik stabilizujący sytuację w regionie Kaukazu. Z satysfakcją odnotowujemy wzrost znaczenia Azerbejdżanu w stosunkach międzynarodowych. Z uwagą i pełną życzliwością śledzimy proces umacniania się państwowości Republiki Azerbejdżańskiej, jej demokratyczno-prawnego ustroju oraz przemiany gospodarcze. Życzymy władzom i narodowi Azerbejdżanu osiągnięcia założonych celów. Deklarujemy naszą gotowość do wzajemnie korzystnej współpracy gospodarczej i współdziałania w innych dziedzinach. Z wielkim szacunkiem obserwuję działania podejmowane przez stronę azerbejdżańską w dziedzinie przebudowy gospodarki i przystosowania jej do reguł rynku i międzynarodowej konkurencji. W procesie wprowadzania przemian gospodarczych i zacieśniania stosunków z instytucjami pomocowymi Polska ma wiele doświadczeń. Jesteśmy gotowi dzielić się Wami doświadczeniami i wspierać Was w tych działaniach. Szanowny Panie Prezydencie! Jest Pan w Polsce dobrze znany i wysoko ceniony jako wybitny mąż stanu i przywódca zaprzyjaźnionego państwa, jako jeden z architektów tego wielkiego przełomu, jaki dokonał się przed laty w Europie Środkowo wschodniej.Wiemy, jak leży Panu na sercu stabilizacja sytuacji w rejonie Morza Kaspijskiego. Proszę pozwolić mi wznieść toast: - za zdrowie Pana Prezydenta Gajdara Alijewa i za pomyślność narodu azerbejdżańskiego - za rozwój przyjaźni i współpracy między Rzeczpospolitą Polską i Republiką Azerbejdżańską, także w nowym, nadchodzący, tysiącleciu. *** Niepodległy od 1991 roku Azerbejdżan jest członkiem najważniejszych organizacji międzynarodowych: Organizacji Narodów Zjednoczonych, Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, Banku Światowego. Jest także członkiem organizacji regionalnych m.in: Wspólnoty Niepodległych Państw, Organizacji Konferencji Islamskiej, Organizacji Współpracy Gospodarczej Morza Czarnego oraz Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju. Od czerwca 1996 roku posiada status specjalnego obserwatora w Radzie Europy. W kwietniu 1996 roku Republika Azerbejdżanu podpisała Umowę o partnerstwie i współpracy z Unią Europejską oraz NATO w ramach programu Partnerstwo dla Pokoju. Ropa naftowa i gaz ziemny to podstawowe filary gospodarcze Azerbejdżanu. Po podpisanym w 1994 roku tzw. kontrakcie stulecia z międzynarodowym konsorcjum AIOC, firmy zachodnie zawarły pięć kolejnych umów na eksploatację złóż ropy naftowej i gazu. AIOC obejmuje trzy pola: Azeri, Czyrag i Guneszli. Ich zasoby oblicza się na 511 mln. ton. Republika Azerbejdżanu odgrywa kluczową rolę w projekcie szlaku transportowego TRACECA, którego celem jest modernizacja i odbudowa połączeń komunikacyjnych Europy z Azją ( tzw. jedwabny szlak XXI wieku). W 1998 r. w Baku odbyły się dwie konferencje ekspertów opracowujących dokumentację prawną TRACECA, w której uczestniczyli także polscy eksperci. Polska nawiązała stosunki dyplomatyczne z niepodległym Azerbejdżanem w 1992 roku. W dniach 26-28 sierpnia 1997 roku na zaproszenie Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego odbyła się pierwsza w Polsce od momentu uzyskania przez ten kraj niepodległości - wizyta prezydenta Azerbejdżanu H. Alijewa. Był to zarazem jego pierwszy oficjalny pobyt w państwach regionu Europy Środkowo-Wschodniej. Podczas wizyty podpisano m. in. umowy: o współpracy gospodarczej i handlu, o unikaniu podwójnego opodatkowania, o wzajemnych popieraniu i ochronie inwestycji, o cywilnej komunikacji lotniczej, o współpracy w dziedzinie turystyki oraz deklarację o rozwoju przyjaznych stosunków i współpracy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Azerbejdżańską. Do ponownego spotkania prezydentów Polski i Azerbejdżanu doszło podczas II szczytu Rady Europy w Strasburgu w grudniu 1997 roku. W latach 1995 - 1997 szybko zwiększał się polski eksport do Azerbejdżanu wynosząc:w 1995 r. - 9, 3 mln USD, w 1996 - 19,6 mln USD, w 1997 r 40,3 mln USD. Import w tych latach osiągnął ok. 500 tys. USD rocznie. W roku 1998 wzajemne obroty handlowe ukształtowały się następująco / w tys. USD/: eksport - 42890, import - 826. Główne pozycje w eksporcie w 1998 r.: meble (18%), wyroby mięsne (10%), wyroby czekoladowe i cukiernicze (10%), wyroby papiernicze (4%), preparaty do włosów i środki higieny osobistej ( 5%), leki (3%). Główne pozycje w imporcie: orzechy ( 45%), bawełna ( 29%), urządzenia dla lotnictwa ( 9%), pompy ( 5%). Polska zainteresowana jest programem wydobycia i transportu azerskiej ropy do Europy. W tym celu podejmowany jest temat ew. budowy wspólnie z Ukrainą ropociągu Odessa - Brody - Gdańsk. W kwietniu 1999 roku oddano do eksploatacji ropociąg Baku - Supsa ( gruzińskie wybrzeże Morza Czarnego) o przepustowości 8 mln ton. Dalej ropa mogłaby być przewożona tankowcami do Odessy, a następnie ropociągiem przez Ukrainę do Gdańska. Nad tym wariantem Polska już współpracuje z Ukrainą. Prezydent Azerbejdżanu potwierdził podczas Szczytu Czarnomorsko-Bałtyckiego w Jałcie 10 - 11 września 1999 r, w którym brał udział także prezydent Aleksander Kwaśniewski, iż jego kraj jest zainteresowany współpracą w sektorze energetycznym z Ukrainą.