Organizatorzy i Uczestnicy
warszawskich obchodów
Dnia Weterana Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej
Dostojni Weterani, Szanowni Państwo,
nie sposób nie pamiętać dzisiejszej daty – nie tylko dlatego, że w całym kraju płoną znicze, że składane są kwiaty, że przypomina się o niej podczas apeli rozpoczynających rok szkolny. 1 września jest po prostu w Polsce dniem szczególnym: nadal żywym odwołaniem do przeszłości.
W podręcznikach historii niemal całego świata data ta wymieniana jest jako dzień wybuchu II wojny światowej. Jednakże w Polsce, która była pierwszym państwem zaatakowanym zbrojnie przez hitlerowskie Niemcy, fraza „1 września” uruchamia głębsze skojarzenia. Przywołuje pamięć najazdu dwóch agresorów, tragicznej w skutkach okupacji, lat cierpień – ale też polskiego oporu zbrojnego i cywilnego. Czasu wytrwałości i niezłomności.
To 1 września 1939 roku Polska stanęła przed próbą ostateczną. Jako wspólnota nie ulegliśmy przemocy. Zdecydowaliśmy się czynnie przeciwstawić złu, stawić opór III Rzeszy, a 16 dni później także sprzymierzonemu z nią Związkowi Sowieckiemu. Wiemy, jak tragiczne skutki dla Polski, Europy – szczególnie Europy Środkowo–Wschodniej – i świata pociągnęło za sobą to przymierze dwóch totalitaryzmów. A jednak Polska zdołała przetrwać ten czas – mimo daniny krwi, mimo decyzji podejmowanych przez mocarstwa nad naszymi głowami. Od 1 września 1939 roku po 8 maja 1945 roku toczyliśmy wojnę sprawiedliwą. Wojnę w obronie naszych domów, naszych bliskich, naszych praw i naszej suwerenności.
Słowo „weteran” ma w Polsce długą tradycję. Przejęliśmy je z łaciny, w której oznaczało zasłużonego kończącego służbę legionistę. W XIX wieku określano w ten sposób bohaterów wojen napoleońskich, a następnie – kolejnych zrywów. Wolna Polska uhonorowała tym tytułem powstańców 1863 roku, a z upływem lat do grona weteranów włączała też przeniesionych w stan spoczynku żołnierzy i oficerów, którzy walczyli w I wojnie światowej i trwających aż do roku 1921 bojach o granice odrodzonej Ojczyzny, w tym toczących się na największą skalę zmaganiach
z bolszewikami. Później ta zaszczytna godność o antycznym rodowodzie przypadła również uczestnikom wojny obronnej 1939 roku, żołnierzom Armii Krajowej, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, Batalionów Chłopskich, Narodowych Sił Zbrojnych, a także innych formacji, które w otwartym polu albo w konspiracji walczyły przeciw niemieckim i sowieckim okupantom.
Nie ma odpowiedniejszego miejsca, by uczcić odwagę, poświęcenie i wytrwałość weteranów walk o niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej, niż plac przed Grobem Nieznanego Żołnierza.
Nie sposób zmieścić na tym szczególnym pomniku nazw wszystkich bitew, potyczek i akcji zbrojnych, w których brali udział żołnierze Wojska Polskiego. Niemniej jednak to narodowe mauzoleum symbolicznie upamiętnia każde miejsce walki o wolność Polski – od Cedyni z epoki Mieszkowej po Wilhelmshaven i Berlin oraz miejsca starć Żołnierzy Wyklętych.
W tym wyjątkowym dniu dziękuję wszystkim polskim weteranom za męstwo i dzielność, za oddanie i wierność, za wysiłek i ofiarę złożoną z myślą o następnych pokoleniach. Te pokolenia wyrastają teraz w wolnej Ojczyźnie: to uczestnicy dzisiejszych uroczystości, w tym najmłodsi, którzy są przyszłością naszego narodu. Ufam, że zawsze będą pamiętali, komu zawdzięczają swoją pomyślność, jakie dziedzictwo i jaka ofiara legły u podstaw wolnej i bezpiecznej Polski, w której żyją. Życzę naszym młodym rodakom, aby tworząc wolną Polskę w XXI wieku, oddawali cześć weteranom walk o niepodległość i nigdy nie zapomnieli o cenie, jaką za niepodległość musieli płacić ich przodkowie.
Cześć weteranom walk o wolną Rzeczpospolitą! Niech żyje Polska!
Z poważaniem
Karol Nawrocki
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
_____________________________________