18 listopada 1999 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski uczestniczył w obradach szczytu Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, w Stambule. Prezydent RP przewodniczył I sesji plenarnej szczytu, w trakcie której wygłosił przemówienie. W trakcie obrad szczytu OBWE prezydent Aleksander Kwaśniewski odbył rozmowy bilateralne z premierem rządu Irlandii E. Athertonem oraz prezydentem Ukrainy L. Kuczmą. Wystąpienie Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego na spotkaniu głów państw i szefów rządów na szczycie OBWE: Pragnę serdecznie podziękować przedstawicielom władz Turcji za gościnność i organizację naszego spotkania. Chciałbym też wyrazić głębokie współczucie wszystkim rodzinom ofiar trzęsień ziemi, które w niedawnym czasie przyniosły Turcji tak wiele cierpienia. Łączę się w bólu i solidarności z wszystkimi osobami, które dotknął ten straszliwy kataklizm. Niedługo rozpocznie się ostatni rok dwudziestego wieku. Za sprawą głębokich przemian dziejowych mamy jednak poczucie, że w świat przyszłego stulecia, w nową lepszą polityczną rzeczywistość, weszliśmy już dekadę wcześniej. Przegrał i zbankrutował totalitaryzm. Przemijają podziały z okresu ?zimnej wojny?. Europa jednoczy się. Sukcesy demokracji, praworządnego ładu, społeczeństwa obywatelskiego i gospodarki wolnorynkowej wyznaczają rytm codzienności na coraz większych obszarach tej części świata. Polacy są szczęśliwi i dumni, że w tych dokonaniach mają swój znaczący udział. Zarówno w tym, co jest już fascynującą kartą historii - jak polski Sierpień 1980 roku, ruch ?Solidarności?, porozumienie Okrągłego Stołu i zapoczątkowanie przełomowych reform ustrojowych ? jak i tym, co stanowi dzisiaj o cywilizacyjnym sukcesie w wymiarze regionalnym. Cała Europa Środkowa jest postrzegana jako obszar stabilności i przewidywalności, jako region partnerskiej współpracy, jako miejsce intensywnego rozwoju. Gdy ogarniamy myślą przemiany w Europie i jej sąsiedztwie, widzimy, jak istotny jest wkład OBWE w kształtowanie nowej rzeczywistości. Potrafiliśmy pomagać Europie w procesie zarastania blizn po dawnych podziałach. OBWE udowodniła, że jest potrzebna. Wypełnia swoje funkcje zapobiegania i zażegnywania konfliktów wynikające z Karty Narodów Zjednoczonych. OBWE, wykorzystując swój szczególny potencjał, będzie potrafiła w sposób twórczy współpracować z innymi organizacjami, w ramach przyjmowanej właśnie Karty Bezpieczeństwa Europejskiego. Sama OBWE - mimo podejmowanych działań - nie była w stanie zapobiec eskalacji konfliktu bałkańskiego. Korzystam z okazji, jaką stwarza to spotkanie, aby serdecznie podziękować wszystkim partnerom za wsparcie i współpracę w okresie naszego przewodnictwa w OBWE. Polska wyraża satysfakcję z przyjęcia Karty Bezpieczeństwa Europejskiego. Jest ona dobrą odpowiedzią na wyzwania przyszłości. Liczymy, że Karta będzie skutecznym instrumentem wobec zjawiska tzw. ?zamrożonych konfliktów?. Nowe misje eksperckie OBWE typu ?REACT? pozwolą zwiększyć cywilne uczestnictwo w rozwiązywaniu tego rodzaju konfliktów. Ważne jest, aby działania misji ?w terenie? oraz wysiłki kompetentnych instytucji OBWE przyczyniały się do pobudzania procesów demokratyzacji i pojednania narodowego. O takiej potrzebie świadczy, np. sytuacja na Białorusi. Mówię to, jako prezydent państwa sąsiedzkiego, gotowego rozwijać dobre stosunki z Białorusią. Tym większym niepokojem napawa nas fakt łamania podstawowych praw człowieka i powszechnie obowiązujących zasad demokracji w tym kraju. W szczególny sposób OBWE musi zatem angażować się tam, gdzie zagrożone bywają elementarne prawa człowieka. Miarą naszego sukcesu będzie umacnianie bezpieczeństwa jednostki ludzkiej (human security). Trzeba dać nadzieję mieszkańcom Bałkanów ? nie tylko uwolnić ich od strachu o swoje życie, zdrowie i mienie, ale także zaproponować im perspektywę. OBWE ma tu do odegrania istotną rolę, zarówno bezpośrednio ? co czyni konsekwentnie w Bośni i Hercegowinie oraz w Kosowie ? jak również biorąc udział w Pakcie Stabilności dla Europy Południowo ? Wschodniej. Polska liczy także na to, że dzięki Karcie Bezpieczeństwa Europejskiego przyszłość będzie wolna od tak dramatycznych wydarzeń jak te, które rozgrywają się na Północnym Kaukazie. Społeczność międzynarodowa nie może bowiem patrzeć bezczynnie na tragedię mieszkańców Czeczenii, którzy ponoszą największe ofiary trwających tam działań zbrojnych. Nagła decyzja o przekroczeniu pułapów flankowych przez stronę rosyjską w związku z wybuchem konfliktu na tym obszarze tworzy niedobry precedens. Dobrą wiadomością dla europejskiego pokoju, bezpieczeństwa i zaufania jest adaptacja Traktatu o siłach konwencjonalnych w Europie (CFE). Jako kraj położony w centrum kontynentu; Polska ma szczególne powody, aby z tego ważnego porozumienia czerpać satysfakcję oraz optymizm, co do przyszłości. Strony Traktatu udowodniły, że tzw. reżim CFE oraz proces poszerzenia NATO nie stoją ze sobą w sprzeczności. W okresie ?zimnej wojny? kwestie militarne należały do kwestii najwrażliwszych, wywołujących szczególne obawy i spory. Jest dziś miarą normalności w stosunkach europejskich, że sprawy te ? nadal przecież ważne ? potrafimy regulować w duchu zaufania i współpracy, ze zrozumieniem dla logiki procesów integracji europejskiej. Patrząc w przyszłość, chcielibyśmy widzieć OBWE jako organizację elastyczną, służącą zarówno potrzebom ludzi, jak i państw oraz całej społeczności międzynarodowej. Cele i zadania OBWE nie powinny być w swej naturze wyłącznie ?eurocentryczne?. Chcemy, aby nasze doświadczenia ? w budowaniu i umacnianiu instytucji demokratycznych, przejrzystości działań rządów, poszanowaniu praw człowieka, współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa ? promieniowały na zewnątrz. Chcemy współdziałać z naszym otoczeniem, z innymi organizacjami i centrami cywilizacyjnymi w ramach uniwersalnego systemu Narodów Zjednoczonych, aby świat XXI wieku był światem pokoju, wolności, sprawiedliwości i dobrobytu. OBWE powinna nadal dawać dobry przykład, jako organizacja dialogu i demokratycznych, przejrzystych procedur, pomnażających zaufanie między partnerami. Nasze spotkanie w Stambule odbywa się w czasie, gdy proces jednoczenia Europy nabiera intensywności i gdy znacząco łączy się to z kwestią udziału Turcji w tym procesie. W Stambule ? ważnej europejskiej metropolii ? towarzyszy więc naszemu spotkaniu symbolika współpracy, dialogu, otwartości i gotowości do podejmowania historycznych wyzwań. Są to podstawy, na których ufundowana jest OBWE. W nowe stulecie wchodzimy z nadzieją, że ład międzynarodowy XXI wieku będzie odwzorowaniem tych uniwersalnych wartości. Na koniec chciałbym podziękować przewodnictwu Norwegii w OBWE za wielką pracę, jaka została wykonana w tym roku.