15 maja 1999
W dniach 14-15 maja 1999 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski uczestniczył w VI Szczycie Prezydentów Państw Europy Środkowej we Lwowie. W spotkaniu wzięli udział prezydenci Austrii, Bułgarii, Czech, Niemiec, Polski, Rumunii, Słowenii, Węgier i Ukrainy. Tematem, który zdominował spotkanie dziewięciu prezydentów, był kryzys w Kosowie i kierunki zacieśniania współpracy w regionie.
Prezydenci opowiedzieli się za opracowaniem Paktu Stabilizacyjnego dla Bałkanów i zwołaniem w tym celu konferencji, która miałaby się odbyć w Wiedniu. Zadaniem konferencji byłoby opracowanie planu odbudowy gospodarczej Europy Południowo-Wschodniej, wciągnięcie tego regionu w europejskie procesy integracyjne i wzmocnienia tam demokracji po ustaniu działań zbrojnych. We wspólnej deklaracji ogłoszonej na zakończenie dwudniowego szczytu prezydenci 9 krajów podkreślili, że " w zażegnaniu kryzysu w Kosowie dużą rolę powinna odegrać Rada Bezpieczeństwa ONZ."
Podczas Szczytu prezydenci rozmawiali także o tym, jak utrzymać swobodę podróżowania między krajami regionu po wejściu części z nich do Unii Europejskiej.
Rozpoczynając spotkanie z polskimi i zagranicznymi dziennikarzami prezydent Aleksander Kwaśniewski powiedział: Cieszę się, że ten szczyt miał miejsce we Lwowie. Mało jest miejsc w Europie, które symbolizują doświadczenia ostatnich kilkuset lat, które są miejscem tylu kultur, które w istocie najlepiej oddają ducha współpracy europejskiej i współpracy w Europie Środkowej. Różnorodność nie jest przekleństwem. Różnorodność może być bogactwem i sądzę, że Lwów jest dowodem właśnie na taką tezę, że im bardziej jesteśmy różni, a umiemy współpracować , tym więcej można stworzyć,, odbudować. Dziękuję Ukrainie, dziękuje prezydentowi Kuczmie, że zdecydował się na zorganizowanie tego spotkania we Lwowie. Myślę, że to miejsce dało nam szczególne poczucie zadania, jakie jest przed nami - dalszego integrowania Europy.
Prezydent Aleksander Kwaśniewski pytany przez dziennikarzy
- o inicjatywę prezydentów Słowenii i Austrii w sprawie zorganizowania międzynarodowej konferencji w Wiedniu, o odszkodowania dla Ukrainy, o integrację z Unią Europejską powiedział m.in
To jest w Pakiecie spraw związanych z kryzysem kosowskim. Mówiliśmy, że jest potrzeba ustanowić stabilny, długoterminowy pokój na Bałkanach, a to przede wszystkim oznacza po zakończeniu działań militarnych i po spełnieniu działań dyplomatycznych, porozumienie w duchu międzynarodowej solidarności pomocy i rozwoju dla Bałkanów. Jest austriacka propozycja, aby odbyło się spotkanie Wiedniu, i myślę, że jest to dobry pomysł. Po pierwsze Austria jest krajem neutralnym, Wiedeń jest miejscem siedzib wielu organizacji międzynarodowych. Konferencja pokojowa dla Bałkanów jest naszym wspólnym obowiązkiem, bo inaczej nie będziemy mieć stabilnego pokoju w regionie. To także oznacza gotowość podjęcia wysiłków finansowych na miarę możliwości (...).
Jeśli chodzi o odszkodowania dla Ukrainy, to jest to temat do dyskusji w czasie konferencji. Nie potrafię dziś powiedzieć, jakie to miałyby być odszkodowania, ile strat zostało poniesionych. To jest na pewno jeden z tematów, który w czasie takiej konferencji będzie omawiany. We Lwowie nie rozmawialiśmy na temat strat, jakie poszczególne kraje poniosły w związku z konfliktem kosowskim.
Integracja europejska to nie jest temat zamknięty. Ona będzie trwała. Trudno powiedzieć w jakim tempie i w jakim czasie. Natomiast chcę powiedzieć państwu, to co powiedziałem moim kolegom prezydentem, gdyby okazało się któregoś dnia, że Polska jest w Unii Europejskiej i przez to powstaje nowa kurtyna w Europie np. między Polską a Ukrainą, to traktowałbym ten dzień jako dzień osobistej klęski. My musimy zrobić wszystko, żeby te granice były otwarte, przyjazne. Musimy zrobić także wszystko by były one skuteczne(...). Cieszę się, że moje stanowisko zostało przyjęte w tym gronie, dlatego, że to może być wielki krok naprzód na najbliższe lata.
Wspólna Deklaracja (tłumaczenie robocze)
My, Prezydenci krajów Europy Centralnej, stanowczo potępiamy panujący w Kosowie terror, okrucieństwa przeciwko dzieciom, gwałty, rozboje i wypędzania, które stosuje się w ramach czystek etnicznych.
Wyrażamy swoje współczucie ofiarom i niewinnej ludności cywilnej cierpiącej w całej Federalnej Republice Jugosławii.
Przyjmujemy z zadowoleniem wszelkie międzynarodowe działania mające na celu doprowadzenie do szybkiego zakończenia tego głębokiego kryzysu. Wzywamy rząd w Belgradzie aby przyjął żądania społeczności międzynarodowej stawiane jako warunki wstępne pokojowego rozwiązania, a które zostały przedstawione, między innymi przez ministrów spraw zagranicznych krajów G8 w ich oświadczeniu z 6 maja, 1999 roku.
Przykładamy szczególną wagę do działań Rady Bezpieczeństwa ONZ na rzecz rozwiązania kryzysu w Kosowie we współpracy z innymi, właściwymi organizacjami międzynarodowymi.
Kraje graniczące z obszarem konfliktu są narażone na dotkliwe straty wynikające z obecnego rozwoju wydarzeń. Uznajemy wysiłek tych państw wkładany w ograniczenie cierpień ludzkich. Ogromna praca została wykonana przez międzynarodowe agendy pomocowe, szczególnie przez Urząd Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców oraz Międzynarodowy Czerwony Krzyż.
Nie możemy ograniczyć się do rozwiązania krótko-terminowych aspektów tego kryzysu. Trwały pokój w Południowo-Wschodniej Europie będzie możliwy jedynie gdy regionowi temu zaoferuje się na przyszłość: demokrację, społeczeństwo obywatelskie, rozwój gospodarczy i bezpieczeństwo. Konferencja na wysokim szczeblu w sprawie Południowo-Wschodniej Europy powinna wypracować Pakt Stabilizacyjny, obejmujący kompleksową strategię stabilizacji całego regionu poprzez odbudowę gospodarki, promocję demokracji i włączenie w europejskie i euro-atlantyckie struktury integracyjne.
Joint Declaration
We, the Presidents of the Central European countries, strongly condemn the systematic terror in Kosovo, cruelties against children, rapes, robberies, and expulsions which are used as the means for ethnic cleansing.
We express our sorrow for the victims and the sufferings of innocent civilians in the whole of the Federal Republic of Yugoslavia.
We welcome all international contributions to bring this grave crisis to a quick end. We call on the government in Belgrade to undertake the commitments which the international community demands as a precondition for a peaceful solution and which have been called for, in particular by the Ministers of Foreign Affairs of the G8 countries in their statement of 6 May, 1999.
We attch special importance to the United Nations Security Council in resolving the Kosovo crisis in cooperation with other relevant international organizations.
The countries bordering the area of conflict are exposed to severe burdens because of the recent developments. We recognise the contribution made by these countries to alleviate human suffering. Extraordinary work has been done by international relief agencies, especially the United Nations High Commissioner for Refugees and the International Committee of the Red Cross.
We must not limit ourselves to coping with the short-term aspects of the crisis. Lasting peace in South-Eastern Europe will only be possible if a future of democracy, civil society, prosperity, and security is offered to this region. A high-level confrence on South-Eastern Europe should elaborate a Stability Pact, including a comprehensive strategy for the stabilisation of the entire region through economic reconstruction, the promotion of democracy, and the inclusion in the European integration and the Euro-Atlantic structures.