14 września 1998
14 września br. wizytę oficjalną w Rzeczypospolitej Polskiej rozpoczął prezydent Republiki Portugalskiej Jorge Sampaio z Małżonką.
Po ceremonii oficjalnego powitania i rozmowach plenarnych pod przewodnictwem obu prezydentów odbyła się konferencja prasowa, podczas której Prezydenci Polski i Portugalii wygłosili krótkie oświadczenia.
Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski powiedział m.in.: Panie Prezydencie, Szanowni Państwo, dziennikarze z Portugalii. Bardzo się cieszę z wizyty Pana Prezydenta i Jego małżonki oraz bardzo prominentnej delegacji politycznej i gospodarczej Portugalii w Polsce. Ta wizyta jest dowodem, że stosunki dwustronne między naszymi krajami rozwijają się znakomicie. Mamy te same cele. Wybraliśmy tę samą drogę i niezależnie od odległości geograficznej mamy sobie wiele do zaproponowania. Jest to, w niedługim czasie, moje trzecie spotkanie z Panem Prezydentem. We wrześniu ubiegłego roku odbyłem wizytę oficjalną w Portugalii. Spotykaliśmy się w czerwcu na Expo lizbońskim, a także był w Portugalii polski premier. Dzisiaj gościmy Pana Prezydenta. Gościliśmy Szefa Parlamentu portugalskiego, był nasz marszałek Sejmu, byli ministrowie obrony, spraw zagranicznych. A więc kontaktów w Portugalii politycznych jest bardzo dużo i wszystkie one wskazują iż Polska i Portugalia to kraje, które myślą podobnie o sprawach europejskich i euroatlantyckich, i że znajdziemy się wkrótce razem zarówno w Sojuszu Północnoatlantyckim jak i w Unii Europejskiej. Niewątpliwie poparcie polityczne Portugalii dla Polski jest ważne, a możliwość skorzystania z doświadczeń portugalskich jest dla nas bardzo pouczająca, jest bardzo cenna, bo ten kraj nie tak dawno, bo w 1974 roku, po rewolucji goździków wszedł na drogę demokracji i osiągnął na tej drodze duże sukcesy. Wraz z dialogiem politycznym rozwija się bardzo szybko współpraca gospodarcza. Dotyczy to zarówno dynamiki handlu jak i inwestycji gospodarczych, kapitałowych Portugalii w Polsce, a także współpracy bankowej między Bankiem portugalskim a Bankiem Inicjatyw Gospodarczych - Bankiem Gdańskim, zainteresowanie Portugalii procesami prywatyzacyjnymi w Polsce oraz budową np. systemu ubezpieczeń społecznych. Najkrócej mówiąc Portugalia uczestniczy w tych przeobrażeniach gospodarki polskiej, które będą decydować o naszej nowoczesności, o naszej konkurencyjności w świecie, co chciałbym bardzo mocno podkreślić. Także współpraca kulturalna, która jest bardzo ważnym elementem naszych kontaktów ma bardzo różne formy, a co ważne kultura polska jak i kultura portugalska w naszym kraju spotykają się z żywym, nie kłamanym zainteresowaniem. Mogłem obserwować to osobiście w czasie Expo, kiedy w słynnym klasztorze Hironimitów w Lizbonie naprawdę ogromne rzesze portugalczyków, lizbończyków słuchały "Nieszporów Ludźmierskich" i z wielkim entuzjazmem przyjęto ten koncert bardzo głęboko związany z Polską i z polską tradycją. Jestem przekonany, że wizyta Pana Prezydenta Sampaio to jest kolejny ważny krok w naszej współpracy. Chcę wyrazić myśl, która nie jest specjalnie prorocza. Ale jest to zapewne ostatnia wizyta Prezydenta Portugalii jeszcze jako partnera, bo następna, to będzie już wizyta sojusznika. Jesteśmy w przededniu zasadniczych decyzji o NATO, Unii Europejskiej. Z pełnym przekonaniem o poparciu portugalskim, za które wyrażam wdzięczność.
Prezydent Portugalii Sampaio powiedział m.in: : Panie i Panowie chciałbym skorzystać z tej okazji, aby pozdrowić cały naród polski. Znamy bardzo dobrze waszą historię, znamy ewolucje ostatnich dekad i wcześniejszych dekad, w których wykazaliście się godnością i dumą w tej części Europy i na całym kontynencie europejskim. Była nasza rewolucja goździkowa ale potem było jeszcze wiele innych faktów, również upadek muru berlińskiego. To wszystko pozwoliło na to żeby obecna sytuacja w Europie wyglądała tak jak wygląda. Ta wizyta dla mnie jest wyrazem solidarności z narodem polskim. Chciałbym podkreślić owocną politykę i stosunki gospodarcze, które ciągle się rozwijają we wszystkich dziedzinach. Są to bardzo ważne kontakty, współpraca dwustronna między krajami. Jeśli chodzi o ewolucje Polski, integrację z Unią Europejską, sądzę że znajdujemy się na, niezwykle pozytywnym etapie, naszych stosunków i kontakty te będą wzmacniane. Spotkanie, które przed chwilą miało miejsce pozwoliło mi ocenić nasze stosunki dwustronne i wskazać na pewne drogi, które potem jeszcze będą dyskutowane przez ministrów. Przedstawiciele rządu polskiego i portugalskiego z pewnością będą mieli okazję jeszcze je przedyskutować szczegółowo. Również parlamentarzyści portugalscy będą mieli okazję spotkania w Sejmie polskim. Ja będę miał okazję spotkań z przywódcami politycznymi waszego kraju i poprzez te kontakty będziemy mogli wzmocnić nasze stosunki, abyśmy mogli brać udział we wspólnej Europie. Proces integracji obecnie jest na pewno inny niż był dawniej, ale na pewno negocjacje mają wiele wspólnego i w ten sposób możemy pomóc, jeśli uznacie to za stosowne. Ze strony Portugalii chcieliśmy przedstawić również nasze stanowisko co do przystąpienia do grupy Euro.
Jesteśmy razem również w dziedzinie wojskowej. Byliśmy wspólnie z żołnierzami polskimi w Bośni. Ta dziedzina też jest bardzo ważna. Również bacznie śledzimy wysiłki polskie jeśli chodzi o Radę Bezpieczeństwa, o konsolidację ważnych, delikatnych procesów mających miejsce na kontynencie europejskim. Będziemy mieli okazję wymienić nasze opinie na tematy, w których nasi polscy przyjaciele są specjalistami. Jesteśmy też zainteresowani, aby kontakty pokojowe miały miejsce z Ukrainą, z Rosją i krajami bałtyckimi bo musi to być obszar współpracy dwustronnej i wzajemnej, aby te kontakty krajów europejskich były pozbawione napięć. Mogę tutaj zapewnić państwa, że Parlament portugalski zdecyduje w środę 16 września w czasie naszej obecności jeszcze w Polsce, o przystąpieniu Polski, Republiki Czeskiej i Węgier do NATO. Jestem pewien, mogę to powiedzieć tutaj, że Parlament pozytywnie zagłosuje za tą integracją Polski w NATO i jeszcze sam będę mógł pogratulować Panu prezydentowi Polski i uściskać Go. Moja przyjaźń z Panem prezydentem jest bardzo bliska. Jestem przekonany, że ta wizyta, dla całej delegacji portugalskiej, będzie ważnym krokiem dla wzmocnienia we wszystkich dziedzinach, również kulturalnej, między naszymi krajami.
TOAST PREZYDENTA RP ALEKSANDRA KWAŚNIEWSKIEGO WYGŁOSZONY PODCZAS OBIADU WYDANEGO NA CZEŚĆ PREZYDENTA PORTUGALII JORGE SAMPAIO
Szanowny Panie Prezydencie! Szanowna Pani Sampaio!
Szanowni Państwo!
Serdecznie witam Pana, Panie Prezydencie, w imieniu własnym, mojej Małżonki i wszystkich Polaków. Witam Szanowną Panią Sampaio oraz wszystkie osobistości, które Panu towarzyszą. Spotykamy się, Panie Prezydencie, już po raz trzeci w ciągu ostatniego roku. Z przyjemnością myślę, że jest to naturalna kontynuacja historycznej tradycji licznych związków między naszymi krajami. Mówiliśmy o tym wiele podczas mojej ubiegłorocznej wizyty oficjalnej w Portugalii. Z tej wizyty, a także z pobytu na EXPO w Lizbonie wywieźliśmy z Małżonką najlepsze wspomnienia. Chciałbym bardzo, by wizyta w Polsce podobnie miło zapisała się w pamięci Pana i Pańskiej Małżonki.
W ożywieniu polsko-portugalskich kontaktów dostrzegam, Panie Prezydencie, wyraźny znak czasu. Głębokie przemiany przełomu lat 80 i 90 otworzyły Polskę na świat. Zaowocowały integracją Polski ze wspólnotą euroatlantycką. Naszym gospodarczym, prawnym i społecznym działaniom dodało to wyraźnego dynamizmu. I tym samym jakby - skróciło geograficzne dystanse. Także - dystans między Lizboną i Warszawą.
Szanowny Panie Prezydencie!
Polska przygląda się Portugalii z wielkim zainteresowaniem. Widząc podobieństwa doświadczeń historycznych - z satysfakcją obserwujemy, że współczesna Portugalia to kraj nowoczesny, stabilny politycznie i dynamicznie rozwijający się. Portugalska integracja ze strukturami europejskimi uchodzi za modelowe w skali naszego kontynentu osiągnięcie. Nowe oblicze Portugalii świadczy o Waszym wielkim sukcesie. Zbudowały go entuzjazm narodu oraz dobrze przemyślany wysiłek reformatorski i pracowitość Portugalczyków.
Wierzymy w Polsce głęboko, że już wkrótce i nam dana będzie możliwość budowania wspólnej, europejskiej przyszłości. Integracja z Unią Europejską i Paktem Północnoatlantyckim jest dla Polski jednym z najważniejszych zadań o wymiarze historycznym. Rozszerzenie Sojuszu Północnoatlantyckiego oznacza definitywną likwidację skutków powojennych podziałów kontynentu. Zapobiegnie powstaniu szarej strefy bezpieczeństwa w środku Europy. Do Unii Europejskiej chcemy wnieść nie tylko nasz potencjał gospodarczy i wielomilionowy rynek, ale także przywiązanie do idei europejskiej. Do obu tych struktur wniesiemy dorobek naszej aktywnej polityki regionalnej - przyjaźń i współpracę z naszymi wszystkimi sąsiadami.
Szanowny Panie Prezydencie!
Portugalskie doświadczenie wzbudza powszechne uznanie. Miałem okazję osobiście podziwiać niezwykle efektowny przykład Waszego sukcesu: lizbońską wystawę EXPO `98. Imponuje ona jako przykład sprawności portugalskiej gospodarki i udanej współpracy na światową skalę. Jest wizytówką nowoczesnej Portugalii u progu XXI wieku. Jednocześnie - przypomina o wartościach narodowego dziedzictwa i o szacunku należnym starej kulturze i wielkiej tradycji Pana kraju.
Największy jednakże podziw Polaków budzi to, że ten imponujący wizerunek współczesnej Portugalii, wyrósł na gruncie niezwykle odmienionej w krótkim czasie portugalskiej gospodarki. Udziałem wszystkich sfer portugalskiego życia stał się wielki skok rozwojowy. Dał on możność zbudowania solidnego fundamentu Waszej przyszłości.
Z uwagą obserwujemy Waszą drogę i Wasze dokonania. Przykład, jak wiele można osiągnąć w niedługim czasie, utwierdza nas w naszych nadziejach i dodaje otuchy.
W przeświadczeniu, że współpraca Portugalii i Polski przyniesie wiele satysfakcji obu naszym krajom i jednocześnie przyczyni się do umocnienia i pogłębienia procesu budowy nowego, demokratycznego ładu europejskiego, wznoszę toast:
- za Pana, Panie Prezydencie i za Pana Małżonkę,
- za przyjaźń i współpracę naszych krajów,
- za wspólną, zjednoczoną Europę!