9 - 11 stycznia 1999 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski przebywał w Izraelu, gdzie wziął udział w posiedzeniu Międzynarodowej Rady Gubernatorów Centrum Peresa dla Pokoju, której jest członkiem. W pierwszym dniu wizyty Aleksander Kwaśniewski spotkał się z przedstawicielami polskich emigrantów, a późnym wieczorem uczestniczył w obiedzie wydanym przez Izraelsko - Polską Izbę Gospodarczą. W niedzielę - w drugim dniu pobytu - prezydent RP odwiedził Instytut Pamięci Yad Vashem w Jerozolimie. W uroczystej, przejmującej ceremonii Aleksander Kwaśniewski uczcił pamięć 6 milionów Żydów zamordowanych w czasie II Wojny Światowej. Polski prezydent zapalił symboliczny znicz i złożył wieniec na Płycie Pamięci, a następnie zwiedził ekspozycję. Podczas pobytu w Instytucie Aleksander Kwaśniewski odznaczył Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi prof. Israela Gutmana - byłego dyrektora Instytutu. Zwracając się do prezydenta prof. Gutman powiedział - Wiemy, że Pan i Pańskie otoczenie dąży do wzmocnienia więzów, wspólnoty i porozumienia. Dokonując wpisu do Księgi Pamiątkowej Yad Vashem Prezydent RP napisał: Poeta Polski Cyprian Kamil Norwid uświadomił nam, że " przeszłość - jest dziś, tylko cokolwiek dalej". Naród żydowski z pewnością nie potrafiłby utrzymać tożsamości - bez zachowania tradycji i pamięci. Pamięci niedoli i nieszczęść, lecz także pamięci czasów dobrych. A słynny Rabin Nachman z Bracławia, wypowiedział znamienne słowa: "Umiejętność zapominania uwalnia człowieka od ciężaru przeszłości". Ta myśl jest jakby uzupełnieniem obowiązku pamięci. Dziękuje Yad Vashem za pamięć, edukację i pracę na rzecz pokonania dramatów i tragedii przeszłości, na rzecz pokoju i dialogu między ludźmi. Po wizycie w Muzeum Holacoaustu Aleksander Kwaśniewski spotkał się z premierem Izraela B. Netanjahu i prezydentem E. Weizmanem Po rozmowach z izraelskimi politykami, w odpowiedzi na pytania dziennikarzy polskich i izraelskich prezydent powiedział m.in: rozmawialiśmy o sprawach dwustronnych,trwa żywy dialog polityczny między naszymi krajami, rozwija się handel, wkrótce będzie ratyfikowana umowa o handlu między Polską a Izraelem. Mamy bardzo interesujące kontakty kulturalne, wymianę młodzieży, którą chcemy rozwijać w przyszłości. Rozmawialiśmy także o sprawach bardzo drażliwych i trudnych, które związane są z przeszłością, ale na przeszłość trzeba przede wszystkim patrzeć przez pryzmat wspólnoty losów Polaków i Żydów, przez wielki dorobek jaki oba narody stworzyły, zarówno w Europie Środkowej jak i na całym świecie. Wspólnymi staraniami chcemy wyeliminować bolesne kwestie jak sprawy stereotypów, które w naszych narodach ciągle istnieją takie jak: antysemicki margines, który od czasu do czasu w Polsce się odzywa, problem żwirowiska niedobrych stereotypów. Dyskutujemy po to, żeby stosunki polsko-izraelskie były jak najlepsze, żebyśmy budowali je w oparciu o prawdę, pojednanie, o wspólną odpowiedzialność za losy naszych narodów. Pytany o sprawę "krzyży oświęcimskich" Aleksander Kwaśniewski odpowiedział, że " w najbliższych miesiącach zostanie przekazana do parlamentu ustawa w sprawie ochrony miejsc pamięci." WIZYTA W AUTONOMII PALESTYŃSKIEJ 11 stycznia br - w trzecim dniu wizyty - Prezydent RP spotkał się na terenach Autonomii Palestyńskiej w Ramallah z przywódcą Palestyńczyków Jaserem Arafatem. Witając polskiego prezydent Jaser Arafat powiedział jesteśmy bardzo dumni, że możemy was tu przyjmować. Wszyscy jesteśmy przyjaciółmi. Łączą nas ( Palestyńczyków i Polaków) stare i mocne więzy. Aleksander Kwaśniewski oświadczył po spotkaniu z Arafatem, że Polska cieszy się w Autonomii Palesytńskiej świetną opinią. Po spotkaniu z J. Arafatem prezydent Aleksander Kwaśniewski uczestniczył w posiedzeniu Rady Dyrektorów Międzynarodowego Funduszu Szymona Peresa. /Przekazujemy wystąpienia Prezydenta RP podczas wręczenia odznaczenia prof. I. Gutmanowi oraz wystąpienie Prezydenta RP na spotkaniu przedstawicieli Centrum Peresa dla Pokoju z władzami Autonomii Palestyńskiej / Address delivered by Aleksander Kwaśniewski during the ceremony of decorating Israel Gutman. 10.01.1999 Esteemed Professor, Ladies and Gentlemen Today´s ceremony arouses my sincere happiness since I have the honour to grant this high decoration to an outstandingly merited and courageous person. Professor Israel Gutman was a member of the Jewish Fighting Organisation, took part in the Warsaw ghetto uprising and was a prisoner of Majdanek, Auschwitz and Mauthausen death camps. What he then experienced remains with him to this day. He is someone who survived. He is someone who decided to devote his life to the memory of his kin who were not to survive the tragedy of the Holocaust. As an historian, professor of the Hebrew University in Jerusalem and, for many years, Director of the Scientific Centre of the Yad Vashem Institute of National Remembrance, he is not allowing the world to forget the lesson of the Holocaust and is attempting to explain the unimaginable tragedy of the Jewish nation during the Second World War. Our meeting today, of which Israel Gutman is the central figure, a person much merited for the Polish-Jewish dialogue, offers a moment to reflect on the state of relations between our two peoples. Though the starting point was difficult, much has proved possible to achieve. Mutual trust has been rebuilt, openness to dialogue has been displayed while an authentic and sincere desire exists for understanding and reconciliation. The authorities of independent Poland have condemned the vile deeds committed in the post-war period. Essential legislation has been approved in recent years, creating the legal grounds for the activity of Jewish religious communities in Poland and the restitution of their property. Jewish groups are present in public life. Their activity is adding to the achievements of Poland´s civic society. The positive development of Polish-Israeli relations and Poland´s relations with the Jewish Diaspora supplement this state of affairs. But all that has not taken place by itself. Concrete people like Israel Gutman have caused this to come about. It is of essential importance that a grand coalition of common sense has emerged among Polish and Jewish organisations, comprising persons who avoid extremist attitudes and who feel responsible for relations existing between our two nations. The substance of our relations is complex, rooted in the depths of centuries past and is a blend of the most diverse matters. When one thinks of the past, one recalls the memory of the Holocaust tragedy. The annihilation to which the Nazis subjected millions of Jews on Polish land is a horrifying wound in the history of the Jewish people and a grim reminder to all mankind. Poland feels responsible that the memory of the Holocaust victims be properly protected and places of martyrology be the object of very special respect and care. Ladies and Gentlemen Mr Israel Gutman points to the past where the origin of magnificent ties between Jews and Poles exists. He protects memories of the Holocaust and also of the heroism of those who, in diverse ways, defied a horrible fate and evil. I have the honour today to display admiration for a person who has filled relations between Jews and Poles with good, warmth and understanding. Wystąpienie Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego na spotkaniu przedstawicieli Centrum Peresa z władzami Autonomii Palestyńskiej, 11.01.99 Szanowny Panie Przewodniczący Autonomii Palestyńskiej, Szanowny Panie Przewodniczący Palestyńskiej Rady Ustawodawczej, Szanowni Państwo! Jest dla mnie zaszczytem i satysfakcją, że mogę tu, w Ramallah, zabrać głos w imieniu Rady Gubernatorów The Peres Center for Peace. Serdecznie dziękuję Panu Przewodniczącemu Jaserowi Arafatowi za okazaną nam gościnność i życzliwe słowa powitania. Pragnę także podziękować społeczności palestyńskiej i przekazać wszystkim Palestyńczykom najlepsze pozdrowienia.Na spotkanie z Państwem - przedstawicielami Autonomii Palestyńskiej - przybywamy po wczorajszych obradach Rady Gubernatorów Centrum Peresa. Skład Rady, w której zasiada wiele znakomitych osobistości z licznych krajów świata, jest świadectwem zaangażowania, z jakim społeczność międzynarodowa traktuje sprawy Bliskiego Wschodu i dokonującego się tu procesu pokojowego. Wszyscy mieszkańcy tej ziemi, którzy pragną trwałego pokoju, zbudowanego na porozumieniu, sprawiedliwości i pojednaniu, powinni mieć poczucie, że nie są w swych pragnieniach i dążeniach osamotnieni. Ludzie dobrej woli na całym świecie chcą, aby zasadzone oliwne drzewo pokoju rozrastało się, aby pomyślny los i sąsiedzka zgoda stały się udziałem wszystkich narodów i społeczności zamieszkujących ten region świata.Postaciami, które symbolizują dążenie do pokoju i wychodzenie sobie naprzeciw w poszukiwaniu historycznego porozumienia, są - obecni tu razem na tej sali - Przewodniczący Jaser Arafat i Shimon Peres; laureaci Pokojowej Nagrody Nobla. Będę wyrazicielem uczuć nas wszystkich, składając im najgłębsze uszanowanie za to, czego dokonali, budując mosty porozumienia i pojednania między Izraelczykami i Palestyńczykami, i za wysiłki, jakie nadal podejmują dla utrwalenia pokoju. Szanowni Państwo,O ludzkich losach, o warunkach życia krajów i narodów, rozstrzyga w dużym stopniu polityka - ale przecież nie tylko ona. Umacnianie narodowego bytu, a zarazem dialog, porozumienie i współpraca dokonywać się mogą w wielu sferach ludzkiej aktywności - w obszarze demokracji lokalnej, gospodarki, rolnictwa, edukacji, badań naukowych. Poprzez inicjowanie i wspieranie takiej właśnie działalności The Peres Center for Peace przyczynia się do utrwalenia procesu pokojowego, do przybliżania ku sobie ludzi różnych narodowości, religii i kultur. Można na tej drodze osiągnąć bardzo wiele, niezależnie od przeszkód, na jakie napotykają rozmowy polityczne.Projekty podejmowane przez Centrum Peresa są ważnym krokiem na drodze budowy nowego ładu w regionie Bliskiego Wschodu. Są one efektem odważnej i dalekowzrocznej wizji. Cenne jest, by polityka nie przesłaniała nam wszystkiego, co jest w danej chwili możliwe do osiągnięcia; byśmy umieli wyjść poza myślenie w kategoriach: zwycięzca - pokonany. Korzystne rozstrzygnięcia mogą zapaść nie w konfrontacji, a we wzajemnym otwarciu. Do tego, oczywiście, potrzeba dobrej woli obu stron. Oznacza to również wolę poszukiwania możliwego do przyjęcia dla obu stron kompromisu.Takie podejście koresponduje z zasadniczym stanowiskiem, jakie społeczność międzynarodowa zajmuje wobec procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie. Polega ono na przekonaniu, że trwałe rozwiązanie konfliktu uwzględniać musi prawa narodów, a więc w równym stopniu także narodu palestyńskiego, do samostanowienia oraz do bytu pokojowego i bezpiecznego. Potrzebna jest realizacja porozumienia z Wye Plantation oraz kontynuacja rozmów w duchu uzgodnień z Oslo.Szanowni Państwo,Pozwólcie mi podzielić się z Wami również polskimi doświadczeniami. Mój kraj miał niełatwą, a bywało, że i tragiczną historię. Przez ponad 120 lat - w tym całe XIX stulecie - Polacy pozbawieni byli suwerennego bytu państwowego. Odzyskanie przez Polskę niepodległości, co nastąpiło 80 lat temu, było w wielkim stopniu wynikiem wysiłków ludzi pracy pozytywnej. Zajmowali się oni budową instytucji obywatelskich, angażowali się w rozwój życia społecznego, umacniali struktury gospodarcze i finansowe, rozwijali samorządność, szkolnictwo, ochrony zdrowia. Dzięki temu, państwo polskie wkroczyło w niepodległy byt z dorobkiem, który dawał mu siłę trwania i umacniania się.Pragnę także przywołać inne wydarzenie ze współczesnej historii Polski. Dziesięć lat temu w Warszawie, przy wspólnym Okrągłym Stole, zasiedli ludzie, których wiele dzieliło. Ponad podziałami udało się dostrzec dobro wspólne i zawrzeć porozumienie, które zapoczątkowało w Polsce ogromne przemiany. Dokonał się demokratyczny przełom i radykalne reformy. Polska zyskała sposobność do nowego, w pełni suwerennego budowania swej pozycji na arenie międzynarodowej. Nasz dzisiejszy sukces, jakim jest stabilne, demokratyczne i praworządne państwo oraz prężna gospodarka, to w dużym stopniu rezultat odwagi ludzi, którzy umieli zawrzeć mądry kompromis, a siłę argumentów przedłożyć ponad argument siły. Wiele zyskaliśmy, odrzucając zakorzeniony w polskim myśleniu stereotyp, iż nasze problemy rozwiąże ktoś inny niż my sami.Ważnym naszym doświadczeniem było także historyczne pojednanie z naszymi sąsiadami, zwłaszcza z Niemcami i z Ukrainą. Przełamaliśmy dawne stereotypy, zbudowaliśmy klimat zaufania. Ani stulecia wojen, ani nawet ciągle żywa pamięć o krwi przelanej za życia pokolenia naszych ojców nie przeszkodziły nam w budowie przyjaznych i partnerskich stosunków. To także dzięki temu cała Europa Srodkowo - Wschodnia przekształciła się w region zdolny do współdziałania na rzecz rozwoju i szybko rozwijający się, region zdolny do sprostania wyzwaniom współczesności.W ubiegłym roku Polska przewodniczyła Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Nasza dyplomacja stanęła bezpośrednio w obliczu dramatu Kosowa, konfliktów na Kaukazie, niełatwych problemów Azji Srodkowej. Doskonale wiemy jak trudno o postęp w rozmowach, gdy słychać strzały. Wiemy jednak także, że dopóki jest wola rozmów, wola porozumienia - nie należy rezygnować!Mówiąc o Polsce, mam pełną świadomość, że nie wszystkie nasze doświadczenia dają się zestawić z rzeczywistością Bliskiego Wschodu, z całą jej złożonością. Dla nas, Polaków, będzie jednak wielką radością i satysfakcją, gdy niektóre z naszych doświadczeń okażą się pomocne jako wkład w rozwiązywanie konfliktów i napięć. Polska pragnie nadal uczestniczyć we wspieraniu procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie, poprzez rozwój kontaktów z tym regionem, w tym także rozwój kontaktów z Autonomią Palestyńską. Chcemy rozwijać współpracę gospodarczą, kulturalną, naukową, turystyczną. Będziemy także brali udział w programach The Peres Center for Peace - poprzez, w miarę możliwości, zaangażowanie finansowe oraz udział polskich ekspertów. Przykładem naszego poparcia dla idei porozumienia i pokojowego współistnienia Palestyńczyków i Izraelczyków było goszczenie przez Polskę w zeszłym roku mieszanej grupy inwalidów z Autonomii Palestyńskiej i z Izraela - ofiar działań zbrojnych prowadzonych w przeszłości przez Palestyńczyków i Izrael. Ich wspólna rehabilitacja zdrowotna w polskich ośrodkach stworzyła im możliwość bezpośredniego spotkania, poznania, zrozumienia się w swoim człowieczeństwie i swoim cierpieniu. Ten przykład przywołuję także jako symbol, jako szczególną syntezę polskiego stosunku do bolesnych spraw i tragicznych wydarzeń, które są udziałem innych ludzi i narodów. Polacy wiele wycierpieli w swej historii - i mamy szczególny szacunek dla cierpienia innych, dla przelanej krwi i bólu, który pozostaje w zranionej pamięci.Szanowni Państwo!Istotą człowieczeństwa jest przede wszystkim to, że potrafimy tworzyć i budować. Wszystkim nam dana jest nadzieja pomyślnego jutra, bo wielokrotnie pokazaliśmy, że umiemy przezwyciężyć złą przeszłość. Tak będzie również i tutaj, na Bliskim Wschodzie. Na nowym Bliskim Wschodzie.Życzę wszystkim mieszkańcom Autonomii Palestyńskiej, wszystkim Palestyńczykom, aby spełniały się Wasze słuszne aspiracje do życia w pokoju, do samodzielnego kształtowania Waszych losów. Życzę, aby Bliski Wschód stał się dla świata przykładem, jak odnajdować drogę porozumienia, zaufania i pojednania. Dziękuję za uwagę.