Menu rozwijane

05 czerwca 2001
5 czerwca 2001 roku odbyło się z udziałem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Aleksandra Kwaśniewskiego drugie posiedzenie Grupy Refleksyjnej nt. przyszłego kształtu Unii Europejskiej. W spotkaniu także udział wzięli m.in. Tadeusz Mazowiecki, Krzysztof Majka, Jan Kułakowski, Andrzej Wielowieyski, Jan Maria Rokita, Stanisław Jałowiecki, ksiądz Jarosław Mrówczyński, Janusz Reiter i Maria Kruk. Osią dyskusji były kwestie subsydiarności oraz tzw. katalogu kompetencji, tj. jednego z tematów debaty w ramach przyszłej Konferencji Międzyrządowej. Uczestnicy spotkania odnieśli się do następujących pytań:
  • Jak w poszerzonej Unii Europejskiej powinien się kształtować zakres odpowiedzialności poszczególnych organów i szczebli władzy: instytucji europejskich, rządów państw członkowskich, władz regionalnych?
  • Jakie kompetencje powinny zostać przekazane na wyższy szczebel władzy, a jakie pozostać domeną państw członkowskich/władz regionalnych?
  • Czy Unia Europejska powinna dążyć do uzyskania kształtu federalnego związku państw, czy utrzymać swój obecny, w dużym stopniu międzyrządowy charakter?
  • Czy katalog kompetencji powinien stanowić element przyszłej Konstytucji Europejskiej? Wymiana poglądów na te tematy pomiędzy uczestnikami Grupy Refleksyjnej powinna pomóc określić wspólny mianownik polskiego stanowiska, prezentowanego na arenie międzynarodowej.
Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski otwierając spotkanie powiedział m.in. Ostatnie tygodnie przyniosły intensyfikację debaty poświęconej zagadnieniu wizji przyszłej Unii Europejskiej [...]. Kształtowanie się UE jest procesem, który dokona się nie w ciągu najbliższych kilku lat, lecz w perspektywie dziesięcioleci. Z tym większą satysfakcją przyjmuję fakt, że w tym europejskim chórze głos Polski zabrzmiał jako jeden z pierwszych, że jest dostrzegany i doceniany przez naszych europejskich partnerów. Fundamentalne znaczenie ma jednak fakt, aby ta aktywność przełożyła się na społeczne zainteresowanie problematyką kształtowania modelu i mechanizmów funkcjonowania Unii Europejskiej XXI wieku. W tym kontekście kluczową rolę do odegrania mają zarówno polskie partie polityczne, środowiska naukowe jak i organizacje pozarządowe. Debata o przyszłości Unii, jak to podkreśliłem w swoim sztokholmskim wystąpieniu, odbywa się we właściwym momencie przyciągając uwagę opinii publicznej. Dlatego ważne jest abyśmy jako państwo kandydujące jak najlepiej wykorzystali ten czas dla przybliżenia i wyjaśnienia naszej opinii publicznej mechanizmów funkcjonowania polityki europejskiej. W odniesieniu do tematyki zasady subsydiarności i katalogu kompetencji Prezydent RP podkreślił: W pełni zgadzam się ze stwierdzeniem Ministra Władysława Bartoszewskiego, iż dla nowego kształtu Unii Europejskiej kluczowe znaczenie będą miały dwie zasadnicze kwestie: ustanowienie jasnego katalogu wspólnych wartości oraz zapewnienie strukturom unijnym pełnej legitymacji demokratycznej. Problematyka naszego dzisiejszego spotkania jest z tymi kwestiami ściśle związana: wynikający z zasady subsydiarności podział kompetencji między Unię Europejską a państwa członkowskie to jeden z fundamentalnych i tym samym najtrudniejszych problemów, jakimi ma zająć się przyszła Konferencja Międzyrządowa. Zgadzam się, że obecnie każde państwo biorące udział w europejskiej debacie prezentuje poglądy wynikające z ich wewnętrznych, konstytucjonalnych doświadczeń. W Unii składającej się z szeregu ośrodków decyzyjnych na poziomie wspólnotowym, narodowym i regionalnym zdecydowanie, kto powinien odpowiadać za podjęcie określonej decyzji nie jest rzeczą prostą. Zdajemy sobie sprawę, że aby sprostać wyzwaniom XXI wieku, poszerzona Unia Europejska powinna posiadać demokratyczną, efektywną i przejrzystą strukturę instytucjonalną.