6lipca 2005 r. w godzinach popołudniowych Prezydent Aleksander Kwaśniewskiz Małżonką zakończył wizytę w Republice Estońskiej i udał się z dwudniowąwizytą oficjalną do Republiki Łotewskiej.
Po przylocie Prezydent RP wziął udział w ceremonii oficjalnego powitania, anastępnie spotkał się z Prezydentem RŁ Vairą Vike – Freiberga zMałżonkiem.

Po spotkaniu odbyłysię rozmowy plenarne pod przewodnictwem Prezydenta RP i Prezydenta RŁ.

Następnieprezydent Aleksander Kwaśniewski i prezydent  Vaira Vike – Freiberg  spotkali się z dziennikarzami.

Oświadczenie Prezydenta RP

Jestem ogromnie uradowany, że mogędzisiaj być na Łotwie, gdzie odbywam wizytę oficjalną . Dziękuję Pani Prezydentza ciepłe słowa. Ta wizyta, poza tym, że ma bogatą treść i oprawę jest dla mniesentymentalna, ponieważ kończę dziesięć lat swojej prezydentury i jednym zwielkich sukcesów  jest to, że Polska iŁotwa są razem w UE, są razem w NATO. Bardzo dobrze współpracujemy dwustronnie.Świetnie rozwijają się nasze kontakty polityczne, naukowe, kulturalne, takżegospodarcze i handlowe. Chociaż Pani Prezydent mówiła o tym , że ta równowagahandlowa jest niezachowana, to same liczby są imponujące. Na dzisiaj eksport,import, w ogóle obroty handlowe wzrastają po kilkadziesiąt procent w ciąguroku. To normalnie się nie zdarza. Można powiedzieć, że odnieśliśmy wielki  sukces, który ma swoje symbole. Tym symbolembyło na pewno polskie wsparcie dla łotewskiej drogi do NATO, tym symbolem jestobecność polskich i  łotewskich żołnierzyw Iraku, tym symbolem będzie kontrola przestrzeni powietrznej przez  polskie lotnictwo w roku 2006 w ramach PaktuPółnocnoatlantyckiego  i niewątpliwie tymsymbolem jest nasza współpraca już jako członków UE, choćby ostatnio naszczycie w Brukseli wobec projektów, które dotyczą regionu Morza Bałtyckiego.Cieszę się, że mogłem wnieść swój wkład. Chcę również powiedzieć to, co miałaokazję powiedzieć już Pani Prezydent, że przez tych sześć lat naszych wspólnychspotkań, każde spotkanie  z PaniąViką-Freibergą było nie tylko pożyteczne, ale dla mnie ważne i zawsze bardzointeresujące i przyjemne. Zawsze było to wydarzenie. Za to też Pani Prezydentchcę serdecznie podziękować. Jestem przekonany, że ktokolwiek wygra wybory w Polsce,a jesienią mamy wybory parlamentarne i prezydenckie, niezależnie od wynikówtych wyborów to  stosunkipolsko-łotewskie będą   utrzymywane nabardzo wysokim poziomie, bo one są potrzebne. One są potrzebne Łotwie,  Polsce, one są potrzebne regionowi MorzaBałtyckiego. One są potrzebne całej Europie. To nie jest brak skromności. Tojest głębokie przekonanie, że od początku wielkich zmian, jakie zachodziłytutaj od roku 1989, w Polsce od roku 1990,  region Morza Bałtyckiego był regionem eksportu stabilności. Myśmyeksportowali stabilność. I to nie jest takie zwyczajne i to nie jest wcaletypowe. Wystarczy przejechać kilkaset kilometrów na południe,  nie więcej niż półtora godziny lotu i mamyBałkany i tam mieliśmy przez , całe lata eksport niestabilności. Tam mieliśmywielki dramat. My byliśmy tymi krajami, które krok po kroku budowały swojąpomyślność, eksportowały stabilność, dobrą współpracę, dobrosąsiedzkie kontaktyw naszym regionie. To jest wielka wartość. Jestem przekonany, że  powinna ona być przez Łotwę i Polskę z całąpieczołowitością kontynuowana.

Po zakończeniu konferencjiprasowej Prezydent RP i Prezydent Łotwy złożyli kwiaty pod Pomnikiem Wolności.

Na zakończenie pierwszego dnia wizyty Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski zMałżonką wziął udział w oficjalnym obiedzie wydanym przez Prezydenta RŁ VairęVike – Freiberga z Małżonkiem.

Po niżej przekazujemy tekst toastu wygłoszonego przezPrezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego podczas uroczystego obiadu wydanegoprzez Panią Prezydent Łotwy Vairę Vike-Freibergę

Szanowna PaniPrezydent!

Paniei Panowie!

Jestmi bardzo miło gościć na Łotwie  – wkraju, który łączą z Polską więzi wspólnej historii, europejskiejintegracji  i sojuszu atlantyckiego.Dziękuję, Pani Prezydent,  za serdeczneprzyjęcie, za ciepłe słowa. Pragnę przekazać Pani,  i wszystkim obywatelom Łotwy,  wyrazy wielkiej sympatii i przyjaźni – czynięto w imieniu milionów Polaków!

Naszekraje łączą wspólne  historycznedoświadczenia. Na początku XX wieku przeszliśmy trudną, pełną ofiar, drogę doniepodległości. Jednym z rozstrzygających momentów podczas kształtowania sięmłodego państwa łotewskiego była kampania łatgalska. Walczyliśmy wówczas ramięw ramię. W 1920 roku, wspierając Armię Łotewską w walkach przeciwko Armii Czerwonej, poległo w Łatgalii wielużołnierzy  Wojska Polskiego. Ich grobyotaczane są tutaj  pieczołowitą opieką.Dziękujemy za tę pamięć,  za nieprzerwanietrwającą solidarność.

DomCzarnogłowych, w którym się teraz znajdujemy, zajmuje szczególne miejsce  w dziejach mojego kraju. Tutaj w 1921 rokupodpisany został między Polską a radziecką Rosją tzw. Traktat Ryski, kończącywojnę polsko-bolszewicką  i ustanawiającyówczesne granice Rzeczypospolitej.

Narodynaszego regionu – w tym Polacy  i Łotysze– poddane zostały wielu ciężkim, bolesnym próbom. Poznaliśmy grozętotalitaryzmu i wojny. Kiedy oboje z Panią Prezydent udaliśmy się w tym roku doMoskwy na obchody  60. rocznicyzwycięstwa nad faszyzmem, uczyniliśmy to w pierwszym rzędzie po to, aby oddaćcześć milionom poległych,  ale także wtym celu, by zaświadczyć  o historycznejprawdzie,  o złowrogich skutkachPaktu  Ribbentrop–Mołotow,  o konsekwencjach wojny  i jałtańskiego podziału kontynentu.

Polskai Łotwa świętują w tym roku  także innedoniosłe rocznice. Czwartego maja gratulowaliśmy narodowi łotewskiemu z okazji15. rocznicy ogłoszenia Deklaracji o niepodległości  Republiki Łotewskiej. W Polsce wspominamypowstanie „Solidarności”, wielkiego ruchu obywatelskiego, który 25 lat temuzapoczątkował historyczne przemiany  wEuropie. To święto jednoczy wszystkich, którym drogie są takie wartości, jak wolność, prawa człowieka i demokracja.

SzanowniPaństwo!

Rok,jaki upłynął od wejścia naszych krajów do Unii Europejskiej, potwierdził,  że było to przedsięwzięcie ze wszech miarudane, korzystne dla wszystkich członków Wspólnoty. Niestety obecnie pojawiłysię problemy  z ratyfikacją traktatukonstytucyjnego  i uchwaleniem budżetu.To dla nas poważne wyzwanie. Wierzę jednak, że Unia 25 państw  wyjdzie z obecnych kłopotów wzmocniona. Żenadal urzeczywistniać będzie ideę integracji europejskiej, pozostając  spójnym i sprawnym organizmem. Wiele tuzależy także od naszej postawy – tych krajów, które niedawno weszły do Unii; odnaszego współdziałania, odpowiedzialności, poczucia wspólnoty interesów. Razem stajemy również przed wyjątkowąszansą współkształtowania  unijnejpolityki wschodniej. Możemy coraz skuteczniej oferować naszym sąsiadom wsparciew umacnianiu demokracji, reformach gospodarczych  i budowaniu społeczeństwa obywatelskiego.Dotyczy to szczególnie Ukrainy,  takodmienionej w wyniku  „PomarańczowejRewolucji”, mającej proatlantyckie i prounijne aspiracje. Także Rosji, z którąprowadzić powinniśmy oparty na poszanowaniu historycznej prawdy, ale zwróconyku przyszłości dialog. Wyzwaniem pozostaje dla nas również sytuacja naBiałorusi oraz ciągle nierozwiązany konflikt w Naddniestrzu.

Trzylata temu, goszcząc w Waszym kraju, zgłosiłem tzw. Inicjatywę Ryską,  której celem jest utrzymanie współpracypaństw Europy Środkowej, Wschodniej  iPołudniowej po rozszerzeniu  UniiEuropejskiej.  Uważałem bowiem iuważam,  że państwa naszego regionu  mają istotne wspólne interesy. Dlategopowinniśmy ofiarowywać sobie solidarność i pomoc, łączyć się  we współpracy, która w efekcie umożliwiwszystkim krajom regionu integrację  wramach struktur euroatlantyckich  ieuropejskich. Wierzę, że bliskie współdziałanie Polski  i Łotwy pomoże w dalszej realizacji tej idei.

SzanownaPani Prezydent!

SzanowniPaństwo!

Chcęwyrazić wielką satysfakcję z tego,  żepomyślnie rozwija się nasza współpraca gospodarcza. Cieszę się z licznychspotkań Polaków  i Łotyszy w świeciekultury,  nauki i edukacji. A także zfaktu, że coraz więcej polskich turystów odwiedza Łotwę.

Świadectwemprzyjaźni w relacjach polsko-łotewskich jest także sytuacja żyjącej tutajmniejszości polskiej. Jest ona dobrze zintegrowana ze społeczeństwem łotewskim.Polskie szkolnictwo, polskie organizacje społeczno-kulturalne rozwijają siędzięki sprzyjającej atmosferze i wsparciu ze strony państwa łotewskiego.

Polskai Łotwa zawsze były sobie bliskie, lecz dziś odczuwamy to szczególnie mocno.Pragnę wznieść toast:

-  za zdrowie i powodzenie Pani Prezydent!

-  za polsko-łotewskie partnerstwo i przyjaźń;

-  za pomyślnąprzyszłość naszych narodów  w jednoczącejsię Europie.

• Drugi dzień wizyty oficjalnej Prezydenta RP na Łotwie.

7 lipca 2005roku, w drugim dniu oficjalnej wizyty Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego zMałżonką w Republice Łotewskiej,  wPolskiej Szkole Średniej im. Ity Kozakiewicz odbyło się spotkanie Prezydenta RPi Prezydenta Łotwy z Polonią.

Podczasspotkania prezydent Aleksander Kwaśniewski powiedział m.in:

Jest tradycją wizyt Prezydenta RP, żespotyka się z polskimi środowiskami, które rozsiane są po całym świecie. To sązawsze spotkania zostające mocno w pamięci, bardzo wzruszające, które wzbudzająnasz podziw. Bowiem,  kiedy słyszymy jakpo polsku mówią, śpiewają ludzie urodzeni często w trzecim, czwartym pokoleniuna tej swojej nowej ziemi, w tej swojej nowej ojczyźnie, to nie sposób ukryćłez, nie sposób nie podziękować tym wszystkim, którzy starają się, aby polskatradycja, kultura, język były kultywowane. Dlatego chcę zacząć przede wszystkimod wyrazów wdzięczności dla nauczycieli, dla Pani dyrektor, dla duchownych, dlawszystkich Państwa, którzy krzewią polskość, którzy z polskości są dumni,którzy tak wspaniale splatają polskość i łotewskość, w ten sposób dając nowąwartość naszej europejskiej rodzinie. Wielkie dzięki za to. Cieszę się, żedobre stosunki Polski i Łotwy również dobrze wpływają na sytuację łotewskichPolaków. Szerokie możliwości kontaktów z krajem przodków, jakie w Polsce i naŁotwie powstały po historycznym przełomie lat 80 i 90, sprzyjają zacieśnianiunaturalnych, wręcz rodzinnych kontaktów z Polską, pogłębiają świadomośćnarodowych korzeni. Jest dziś szczególna okazja by w tym pięknym budynku, którypowstał przy pomocy władz miasta Rygi, podziękować władzom łotewskim na ręcePani Prezydent za głębokie zrozumienie tych spraw, za znakomity, otwartystosunek do potrzeb miejscowej, polskiej społeczności. To, że Polacy tak dobrzeczują się na Łotwie, to, że mogą rozwijać swoją kulturę jest Pani, PaniPrezydent i wielu naszych łotewskich przyjaciół zasługą  za co również proszę przyjąć naszepodziękowania. Drodzy Państwo, Polskę i część Łotwy łączy długa tradycjawspólnego bytu państwowego. Przez ponad 230 lat, między rokiem 1561 do 1795Inflanty Polskie należały do Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Zasłużone inflanckierody jak  Manteufflowie,  czy Platerowie wydały wiele znaczących postacipolskiego życia politycznego, gospodarczego, naukowego i kulturalnego. Ale tonie całość naszej tradycji. Mamy przecież również wspólne doświadczenia walki owyzwolenie i niepodległość. Ta ziemia, ziemia łotewska pełna jest historycznychpamiątek, które pokazują jak bardzo bliskie i splecione bywały polsko –łotewskie losy. Chciałbym, aby takie dziedzictwo działało inspirująco. Żebybyło bazą dla umocnienia współpracy polsko – łotewskiej, żeby było silnymfundamentem budowy wspólnej europejskiej drogi. Cieszę się, że w ostatnimczasie rośnie dążenie do odnowienia związków z kulturą narodową, że myślicie onastępnych pokoleniach i  to właśnie widaćw szkolnictwie, w rozwoju szkolnictwa z językiem polskim na Łotwie. Wiemydobrze, że język jest pierwszym nośnikiem narodowych tradycji i ważnymelementem poczucia narodowej tożsamości. Przy Waszej szkole, najstarszej inajznaczniejszej na Łotwie z językiem polskim działa również przedszkole dlanajmłodszych rodaków i to także jest działalność niezwykle potrzebna, którąwarto docenić. Chcę także pogratulować, że pierwsi maturzyści, którzy zaledwiecztery lata temu wyszli z tej szkoły, dziś studiują na łotewskich i polskichuczelniach, a także że sama szkoła, nosząca imię, już tu wspomniane, jakżezasłużenie, niezapomnianej działaczki polonijnej Julity Kozakiewicz, jest nietylko placówką edukacyjną, ale także cenionym centrum kultury polskiej naŁotwie. Ta sytuacja polskiej oświaty na Łotwie jest dowodem wielkich zmian,które się dokonały i daje nam powody do satysfakcji. Wiem wszakże, że są ciąglepotrzeby i nowe wymagania. Potrzeba dalej wsparcia, gdy chodzi o sytuacjęmaterialną i lokalową. Jestem przekonany, że potrafimy te problemy rozwiązać,że Polska i odpowiednie instytucje w naszym kraju, zarówno państwowe jak izwiązane z działalnością społeczną, pozarządową, będą znakomicie wspierać waszewysiłki tutaj w Rydze i na całej Łotwie. Dzisiaj chciałbym jedynie symboliczniewesprzeć szkołę i niech tym symbolem będzie multimedialny rzutnik, którychciałbym przekazać. Mam nadzieję, że przyda się zarówno na lekcjach jak i naspotkaniach kulturalnych, że pomoże młodemu pokoleniu Polaków na Łotwiezapoznawać się z coraz większą, rosnącą multimedialną biblioteką światowegoInternetu. Ten rzutnik stoi tutaj, on wygląda skromnie, ale jest niezwykleużyteczny. Proszę go przyjąć.

Drodzy przyjaciele, pragnę zapewnićWas, Polaków mieszkających na Łotwie, że wobec wszystkich środowisk polonijnychRzeczpospolita Polska stosuje politykę partnerstwa. Kierujemy się w niejzasadą: nic o was bez was. Oznacza to, że szanujemy Wasze przywiązanie, Wasząlojalność wobec kraju, którego jesteście obywatelami. Stwarzamy naszym rodakomszanse na włączania się w sprawy polskie, ale w tym zakresie, w którym samiuznajecie to za stosowne i zawsze w ramach prawa międzynarodowego. Wiemybowiem, że tylko w ten sposób nasi rodacy będą najlepszym naturalnym łącznikiemmiędzy Polską a krajem ich zamieszkania, między kulturą polską i kulturami tychkrajów. Tu na Łotwie, to Wy właśnie z Waszego wolnego wyboru jesteścienajlepszymi przedstawicielami Rzeczpospolitej. Jesteśmy z Was dumni, dziękujemyWam za godną reprezentację naszego kraju. Jako obywatele partnerskich krajówUnii Europejskiej, Polacy i Łotysze wierzą, że na takich właśnie zasadach,zasadach współpracy i pełnego wzajemnego szacunku, na zasadzie porozumieniazjednoczona Europa powinna oprzeć swą przyszłość i to zapewni jejbezpieczeństwo i dobrobyt.

            Drodzymłodzi przyjaciele, chcę Wam podziękować, że tak pięknie i z takim oddaniemzaśpiewaliście zarówno hymn polski jak i hymn łotewski. Myślę, że to jestdowód, iż można być patriotą i Polski i Łotwy, że można kochać i Polskę i Łotwęi można cieszyć się, że jesteśmy tu razem i razem budujemy dobrą przyszłośćEuropy. Tradycja, różne kultury, różne języki nie powinny być źródłemkonfliktów. One powinny nas wzajemnie wzbogacać, one powinny nas wzmacniać, onepowinny stanowić dla nas tą tarcze obrony przed jakimkolwiek nacjonalizmem,przed ksenofobią, przed tym wszystkim, co nie tylko narodom, ale takżeposzczególnym ludziom przeszkadza żyć w zgodzie i budować dobre jutro. Myślę,że ta szkoła, szczególnie w nowym budynku, która jest tak pełna światładzisiaj, jest symbolem, że stosunki polsko – łotewskie są właśnie pełneświatła, pełne dobrej nadziei, pełne znakomitych ludzi i dobrych wysiłków tychludzi. Mówię to z tym większą satysfakcją, że po dziesięciu latach swojejprezydentury kończę pracę i kończę tę pracę właśnie w przekonaniu, że wstosunkach polsko – łotewskich zrobiliśmy to wszystko, co należy. Swoją misjąambasadorską również kończy Pan ambasador Tadeusz Fiszbach. Dzisiaj rano wpolskiej ambasadzie rozmawialiśmy o tym, że bardzo wiele udało nam sięosiągnąć. Chcielibyśmy, aby w tym dziele współpracy polsko – łotewskiej byłojak najwięcej dobrych kontynuatorów i po wizycie w szkole jestem pewny, żebędzie bardzo wielu godnych kontynuatorów wśród was drodzy Państwo, a przedewszystkim wśród tych młodych ludzi, którzy tu dla nas tańczyli i śpiewali, aprzede wszystkim sercem przemawiali do nas, sercem mówili o przyjaźni polsko –łotewskiej. Niech tak będzie dalej.