Organizatorzy i Uczestnicy konferencji naukowej
„Horodło (1413-2013). Królestwo Polskie
i Wielkie Księstwo Litewskie
w dobie unii horodelskiej”
w Krakowie i Niepołomicach
Panie i Panowie Profesorowie!
Czcigodni i Mili Goście!
Szanowni Państwo!
Pragnę serdecznie pozdrowić wszystkich przybyłych na dzisiejszą konferencję. Jako Prezydent Rzeczypospolitej, ale też jako historyk, cieszę się, że 600. rocznica zjazdu Polaków i Litwinów w Horodle ponownie gromadzi przedstawicieli elit obu krajów. Radzić będą Państwo wprawdzie o przeszłości, wiemy jednak, jak wielkie bywa jej znaczenie dla przyszłych losów państw i narodów. Dlatego badania i dyskusje o ważnych wydarzeniach z historii wymagają wzajemnej wrażliwości, szukania porozumienia i sposobów zbliżania się razem do prawdy. Jestem przekonany, że spotkanie najwybitniejszych znawców przedmiotu stanie się kolejnym przykładem takiego owocnego dialogu.
Z tym większą satysfakcją patronuję konferencji ponieważ, podobnie jak szereg innych organizowanych w tym czasie wydarzeń, jest ona świadectwem, iż 400-letni związek państwowy Polski Litwy pozostaje tematem istotnym dla nas, współczesnych. Jest to nasze wspólne dziedzictwo i jedno z najważniejszych dziejowych doświadczeń. Doświadczenie to, dodajmy, unikatowe i prekursorskie wobec późniejszych wspólnot politycznych, także dzisiejszej Unii Europejskiej. Unia horodelska wraz z pozostałymi – od krewskiej do lubelskiej –
oraz z Konstytucją 3 maja i aktem Zaręczenia Wzajemnego Obojga Narodów należy do momentów zwrotnych w historii, które decydowały wówczas i nadal wywierają wpływ na losy całego naszego regionu. Polemik, które nasi przodkowie wiedli w tamtych czasach i które –
już jako debata naukowa – toczą się do dziś, nie przerwała nawet noc zaborów. Po odrodzeniu się w XX wieku niepodległej Polski i Litwy nabrały zaś one jeszcze intensywności.
Nasza literatura i sztuka, religijność i obyczaje, przywiązanie do tradycji i poszukiwanie jej nowoczesnego kształtu – wszystko to przeniknięte jest wiedzą, przeżyciami, nadziejami i obawami wyniesionymi z tego wielkiego doświadczenia unii. I nie jest od tego wolna
również polityka. Stąd uważam, że praca, którą Państwo – uczeni – wykonują, ma olbrzymie znaczenie nie tylko czysto poznawcze, ale też jako ważki czynnik w budowaniu wspólnego jutra Polaków, Litwinów i innych narodów w tej części Europy. To, jak pojmujemy wspólną przeszłość, nie jest obojętne dla naszych zasadniczych wyborów, podejmowanych przecież w perspektywie lat i dekad, ale też wieków.
Pragnę wyrazić szacunek i uznanie dla Państwa i całego środowiska badaczy polsko-litewskich dziejów. Nie przypadkiem jednym z najtrwalszych owoców unii jest tutejsza wszechnica, odnowiona przez dwoje królów: świętą Jadwigę Andegaweńską i Władysława Jagiełłę.
Jest dla mnie wielką radością widzieć krakowski uniwersytet – wierny swoim korzeniom – wśród głównych organizatorów sympozjum. Życzę Państwu, by obfitowało ono w ciekawe odczyty i inspirujące rozmowy. I głęboko wierzę, że nasze wspólne wysiłki – akademickie
i polityczne – przyczyniają się do zbliżenia między narodami polskim i litewskim oraz do twórczego rozwijania idei unijnej w Europie XXI wieku.