Organizatorzy i Uczestnicy

konferencji Polskie powstanie 1863 roku, 

jego odbiór w Szwajcarii i „Prowadzenie wojny
przez Polaków w roku 1863” J. Franza von Erlach

w Warszawie

Ekscelencjo Panie Ambasadorze!
Panie i Panowie!

Pragnę serdecznie pozdrowić organizatorów, znakomitych prelegentów oraz publiczność dzisiejszej konferencji w Warszawskim Domu Technika NOT, której tematem jest Polskie powstanie 1863 roku, jego odbiór w Szwajcarii i „Prowadzenie wojny przez Polaków w roku 1863” J. Franza von Erlach. Z satysfakcją objąłem honorowy patronat nad tym spotkaniem – wraz z Panem Ueli Maurerem, Prezydentem Konfederacji Szwajcarskiej.

Powstanie Styczniowe 1863 roku było ważnym wydarzeniem przede wszystkim dla Polaków, wciąż zabiegających o odzyskanie suwerennej państwowości. Jednak zmagania te odbiły się echem także na zachodzie Europy i na innych kontynentach. Trzeba obiektywnie stwierdzić, że stopień zainteresowania polską insurekcją, a także oceny politycznych i moralnych racji powstańców bywały wówczas dość różne. Istotnym tematem zagranicznych opinii i komentarzy o powstaniu był spór o miejsce mniejszych narodów i grup etnicznych w światowym ładzie politycznym.

Wśród obcokrajowców, którzy z szacunkiem i podziwem towarzyszyli walczącym Polakom, znalazł się także szwajcarski obserwator wojskowy, Franz von Erlach. To, co ujrzał, wywarło na nim niezatarte wrażenie. Swoje spostrzeżenia dotyczące tego, co i jakimi sposobami mogą osiągnąć zdeterminowani patrioci, jeśli okoliczności zmuszą ich do prowadzenia wojny partyzanckiej, zawarł najpierw w swoim raporcie służbowym, a następnie w obszernej publikacji pod przywołanym wyżej tytułem. Trudno przecenić wartość tej pracy w kontekście badań historycznych nad Powstaniem Styczniowym, nad dziejami stosunków polsko-szwajcarskich oraz w aspekcie rozwoju doktryny wojskowej Konfederacji Szwajcarskiej. Cieszę się, że w roku obchodów 150. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego odbywa się konferencja, która przypomina główne wątki i znaczenie tej książki. Dla polskich znawców i miłośników historii szczególnie interesująca jest recepcja dzieła Franza von Erlacha w jego ojczyźnie. Ufam, że również nasi goście szwajcarscy chętnie zapoznają się z polskim spojrzeniem na tę pracę, powstałą w czasach kształtowania się nowoczesnej tożsamości i Polaków, i Szwajcarów.

Raz jeszcze wyrażam uznanie dla tej wspólnej, cennej inicjatywy Ambasady Szwajcarii oraz Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego. Życzę wszystkim Państwu prawdziwej satysfakcji z udziału w przedsięwzięciu, które, ukazując historyczne i ideowe korzenie przyjaźni polsko-szwajcarskiej, z pewnością przyczyni się do umocnienia dobrych relacji
między naszymi państwami i narodami.