W Pałacu Prezydenckim odbyło się we wtorek seminarium eksperckie podczas którego zostały zaprezentowane pierwsze efekty prac nad trzema częściami raportu „Przestrzeń życia Polaków”. Spotkaniu przewodniczył Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP Olgierd Dziekoński oraz senator RP Janusz Sepioł.
Prace nad raportem „Przestrzeń życia Polaków” zostały podjęte z inicjatywy Prezydenta Bronisława Komorowskiego w związku z dostrzeżeniem potrzeby diagnozy i stworzenia koncepcji w celu poprawy polskiej przestrzeni, krajobrazu i architektury, a także warunków mieszkaniowych Polaków.
Celem opracowania raportu jest zainicjowanie i ukierunkowanie szerokiej debaty na temat zmian w procesach rozwojowych polskich miast, ze zwróceniem szczególnej uwagi na kształtowanie krajobrazu kulturowego, ekonomiczny wymiar racjonalnej gospodarki przestrzennej oraz jakość polityki mieszkaniowej.
Raport, przedstawi w tym zakresie koncepcje i propozycje potrzebnych rozwiązań legislacyjnych, instytucjonalnych i inicjatyw programowych oraz katalog dobrych praktyk i poradników sposobów działania.
Podczas spotkania 4 marca zaprezentowano i dyskutowano nad następującymi zagadnieniami, które znajdą się w Raporcie:
- Tendencje w rozwoju polskich miast – diagnoza i kierunki rekomendacji - prof. Zbigniew Paszkowski, kierownik Zakładu Teorii Architektury, Historii i Konserwacji Zabytków Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie.
- Tendencje w rozwoju przestrzeni wiejskich – diagnoza i kierunki rekomendacji - Wojewoda Opolski Ryszard Wilczyński.
- Ekonomiczny wymiar urbanizacji - diagnoza i kierunki rekomendacji - prof. Tadeusz Markowski, prezes Towarzystwa Urbanistów Polskich.
Pierwsza publiczna prezentacja analiz grup ekspertów zajmujących się poszczególnymi dziedzinami związanymi z przestrzenią i krajobrazem pozwoliła na zdiagnozowanie trzech kwestii. Po pierwsze, że to co dzieje się dziś na obszarach wiejskich ma charakter daleko gwałtowniejszych w swoim przebiegu procesów, być może o groźniejszych skutkach niż to, co zachodzi w naszych miastach.
Po drugie, procesy decydujące o zmianach na terenach aglomeracyjnych, takie jak suburbanizacja, depopulacja (tzw. kurczenie się miast) czy metropolizacja mają bezpośrednie skutki albo ścisłe analogie na terenach wiejskich. Prowadzi to do tezy o głębokim podobieństwie czy wręcz wspólnocie wyzwań rozwojowych i potrzebie analogicznej zmiany filozofii planowania rozwoju. Musi być ona oparta o model rewitalizacji, dostosowania i ograniczenia ekspansji, model recyklingu. Oznacza to odejście od ocen poprzez wskaźniki ilościowe (tzw. wskaźniki produktu), które mogą nas mylnie informować o celowości i sukcesach podejmowanych działań.
Po trzecie, wskazano, że choroby na które cierpi przestrzeń naszych miast i naszych obszarów wiejskich są te same i wynikają z głębokiego rozejścia się instrumentów planistycznych i instrumentów finansowych w zarządzaniu rozwojem lokalnym. To rozejście się przynosi coraz większe wymierne straty i staje się wręcz barierą rozwoju. Nie oznacza to jednak, że system taki nie ma swoich bardzo poważnych beneficjentów i dlatego jego zmiana nie jest prostym zadaniem.
Wkrótce zostaną zaprezentowane kolejne prace nad raportem.