Przekazujemy treść wystąpienia Ministra zgodnie ze stenogramem sejmowym:
„Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie i Panowie Posłowie!
Mam zaszczyt w imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, pana profesora Lecha Kaczyńskiego, przedstawić projekt ustawy o zmianie ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, wniesiony do Sejmu w dniu 10 października br. Wysoki Sejmie! Wystąpienie przez prezydenta Rzeczypospolitej z inicjatywą ustawodawczą dotyczącą ujawnienia raportu o działaniach żołnierzy i pracowników Wojskowych Służb Informacyjnych, wykraczających poza ustawowe obowiązki tej służby, to konsekwencja wyjaśnienia w trakcie prac zarówno komisji weryfikacyjnej, ale też komisji likwidacyjnej, rażących naruszeń prawa w działaniach Wojskowych Służb Informacyjnych i jej poprzedników prawnych. Zakres tych naruszeń i wynikające z nich zagrożenia dla porządku prawnego państwa polskiego oraz demokratycznego systemu sprawowania władzy nakazują podjęcie działań, które doprowadzą do pełnego, publicznego wyjaśnienia wszystkich szkodliwych oddziaływań wojskowych służb specjalnych na życie polityczne i gospodarcze.
Nie ulega wątpliwości, że jest to decyzja bez precedensu, jednak skala zjawisk, które leżą u jej podstaw w opinii prezydenta Rzeczypospolitej, nie pozwala na inne rozwiązanie. Konieczność uchwalenia specjalnej ustawy wynika z istniejących ograniczeń prawnych, zawartych w ustawie o ochronie informacji niejawnych, a także zakazów ujawniania osób udzielających pomocy służbom specjalnym, ustanowionych przez ustawy szczególne. Za ujawnieniem treści raportu przemawia to, że państwo polskie, które jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli, musi być państwem prawa, w którym gospodarka, media i życie polityczne są wolne od nieformalnych wpływów, w tym przypadku od wpływów służb specjalnych. Nie będzie możliwe osiągnięcie tych konstytucyjnych wartości bez pełnego wyjaśnienia działań służb specjalnych, w tym prowadzonych po 1989 r.
Panie Posłanki! Panowie Posłowie!
Dzisiejsza debata byłaby bezprzedmiotowa, gdyby doszło do pełnej weryfikacji służb specjalnych po 1989 r. Nie wystąpiłyby wówczas tak drastyczne naruszenia prawa przez służby, których najważniejszym zadaniem jest ochrona państwa i instytucji, na których jest ono oparte. Dzisiejsza debata, mająca szczególne znaczenie dla przyszłości, nie byłaby możliwa bez determinacji prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz rządu w likwidacji Wojskowych Służb Informacyjnych. To właśnie likwidacja służb wojskowych, dokonana na podstawie ustaw uchwalonych z inicjatywy prezydenta Rzeczypospolitej, uniemożliwia w przyszłości łamanie prawa, a poprzez nakaz kwerendy w zasobach archiwalnych Wojskowych Służb Informacyjnych oraz mechanizm składania oświadczeń przez jej funkcjonariuszy i pracowników, pozwala na wyjawienie działań prowadzonych wbrew prawu.
Wysoki Sejmie!
Projektowana nowelizacja ustawy, wprowadzającej ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz o Służbie Wywiadu Wojskowego, nakłada na komisję weryfikacyjną i jej przewodniczącego obowiązek przygotowania w terminie wyznaczonym przez prezesa Rady Ministrów raportu o działaniach informacji wojskowej, które wykraczały poza jej ustawowe obowiązki, obejmujące wyłącznie sprawy bezpieczeństwa, obronności państwa i bezpieczeństwa sił zbrojnych. Ta cezura wyznaczona prawem jest czytelna i nie budzi wątpliwości. Wszystko, co wykraczało poza nią, było łamaniem konstytucyjnej zasady legalizmu działania organów państwa, zgodnie z którą działają one na podstawie i w granicach prawa. W tym przypadku było zdecydowanie inaczej.
Raport obejmować będzie także informacje o osobach, które współdziałały z żołnierzami, funkcjonariuszami i pracownikami służb wojskowych w prowadzeniu działań wykraczających poza obronność i bezpieczeństwo sił zbrojnych, oraz o osobach, które nakłaniały do takich działań, jeżeli godziły się na działania niemające związku z zadaniami Wojskowych Służb Informacyjnych. Chodzi tutaj o bezprawne ujawnianie tajemnicy państwowej i jej bezprawne wykorzystywanie, zatajenie przestępstw, stosowanie przemocy i innych bezprawnych działań wobec osób i organów państwa, pomawianie, w efekcie czego następowała utrata zaufania opinii publicznej, a także tajną współpracę w sferze gospodarki i środków publicznego przekazu. Tak określony zakres wynika z odesłania zawartego w projekcie do przepisu dotyczącego informacji objętych oświadczeniem składanym przez funkcjonariuszy i pracowników Wojskowych Służb Informacyjnych.
Nakaz pełnego wyjaśnienia tych spraw, oraz identycznego traktowania wszystkich, którzy dopuścili się naruszeń prawa, przesądza w opinii prezydenta Rzeczypospolitej o konieczności ujawnienia zachowań osób uczestniczących w sprawowaniu władzy, które wiedząc o nielegalnych działaniach Wojskowych Służb Informacyjnych, nie zrobiły nic, by ich zaprzestano. Bierność w tym zakresie zasługuje na szczególnie negatywną ocenę, bowiem wprowadzała ona poczucie bezkarności w sposób szczególnie dotkliwy zagrażając demokracji. Przyjęty w projekcie tryb upublicznienia raportów przewiduje jego przekazanie przez przewodniczącego komisji weryfikacyjnej prezydentowi Rzeczypospolitej i prezesowi Rady Ministrów. Przed publikacją raportu prezydent Rzeczypospolitej przekazuje raport marszałkom Sejmu i Senatu, reprezentującym władzę ustawodawczą. Po przedstawieniu opinii przez marszałków obu Izb, raport zgodnie z projektem zostanie podany do publicznej wiadomości na podstawie postanowienia prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Ten akt urzędowy głowy państwa stanowić będzie z mocy prawa zniesienie klauzuli tajności. Projektowana ustawa określa także tryb współdziałania komisji weryfikacyjnej z komisją likwidacyjną oraz szefami kontrwywiadu wojskowego i wywiadu wojskowego w procesie przygotowania raportu.
Szanowne Panie Posłanki i Szanowni Panowie Posłowie! Wysoki Sejmie!
Podanie do publicznej wiadomości raportu zawierającego informacje o naruszeniu prawa w działaniach Wojskowych Służb Informacyjnych, to nie tylko potrzeba rozliczania przeszłości. To przede wszystkim konieczność uświadomienia niebezpieczeństwa, jakie grozi instytucjom demokratycznym w przypadku alienacji służb specjalnych. Dzisiaj barierą uniemożliwiającą im wkraczanie w sferę polityki, mediów i gospodarki są przyjęte przez Sejm w czerwcu tego roku ustawy tworzące nowe służby wywiadu i kontrwywiadu wojskowego, które zakazują tajnej współpracy z osobami działającymi w sferze mediów i gospodarki. W przekonaniu prezydenta Rzeczypospolitej proponowany tryb ujawnienia informacji stanowi kompromis pomiędzy wymogiem jawności i koniecznością ochrony danych dotyczących metod i środków pracy służb specjalnych. Ujawnione zostanie wyłącznie to, co wykraczało poza ustawowe zadania Wojskowych Służb Specjalnych.
Powierzenie prezydentowi Rzeczypospolitej obowiązku upublicznienia raportu w pełni odpowiada jego konstytucyjnej roli. Zgodnie z art. 126 konstytucji Rzeczypospolitej, prezydent czuwa nad przestrzeganiem tejże konstytucji i stoi na straży bezpieczeństwa państwa. Właśnie to konstytucyjne umocowanie przesądzić powinno o roli prezydenta Rzeczypospolitej w procesie ujawniania nieprawidłowości w działaniach Wojskowych Służb Informacyjnych. Innym, istotnym zapisem konstytucji, który uprawnia prezydenta do podejmowania działań w tym zakresie, jest jego zwierzchnictwo nad siłami zbrojnymi. My dzisiaj rozmawiamy o działaniach byłych Wojskowych Służb Informacyjnych. Wyrażam przekonanie, że podjęta przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej inicjatywa ustawodawcza, której celem jest ujawnienie niezgodnych z prawem działań Wojskowych Służb Informacyjnych i jej poprzedników godzących w instytucje demokratycznego państwa i jego obywateli, zostanie przez Wysoką Izbę poparta i przyjęta w trakcie prac legislacyjnych. Dziękuję bardzo”.
Najnowsze
Najpopularniejsze
