W ramach oficjalnych uroczystości upamiętniających 70. rocznicę wydarzeń Czerwca 1956 roku, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki wziął udział w oficjalnych obchodach w Poznaniu, z udziałem głów państw Węgier, Albanii i Łotwy.
Wizyta rozpoczęła się na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza, gdzie Prezydent RP Prezydent Karol Nawrocki odbył dwustronne spotkania z przybyłymi na obchody zagranicznymi przywódcami: Prezydentem Republiki Węgier Tamásem Sulyokiem, Prezydentem Republiki Albanii Bajramem Begajem oraz Prezydentem Republiki Łotewskiej Edgarsem Rinkēvičsem. Po zakończeniu rozmów dyplomatycznych szefowie państw złożyli podpisy w Księdze Pamiątkowej w Sali im. Jana Lubrańskiego.
W przemówieniu wygłoszonym w Auli UAM Prezydent Nawrocki złożył głęboki hołd uczestnikom antykomunistycznego zrywu i podkreślił rolę Wielkopolski jako kolebki polskości – miejsca, gdzie od wieków broniono narodowej tożsamości i wartości.
Chylę czoła przed wami drodzy bohaterowie Poznańskiego Czerwca – zwrócił się do kombatantów Prezydent, wyrażając wdzięczność za ich walkę, dzięki której kolejne pokolenia Polaków mogą rozwijać się w wolnym kraju.
Sprzeciw wobec imperializmu i komunistycznego zniewolenia
W swoim wystąpieniu odniósł się do tragicznych realiów powojennej Polski, definiując system komunistyczny jako formę obcej i brutalnej okupacji, która dążyła do zniszczenia narodowego ducha.
Polska pozostała po roku 1945 niczym więcej tylko sowiecką kolonią. A kolonizatorzy z Moskwy chcieli nam zabrać nie tylko ciało, ale chcieli zabrać nam także ducha – wskazał.
Przypomniał, że system totalitarny okazał się niemożliwy do zreformowania, co zmusiło społeczeństwo do podjęcia otwartej walki. Karol Nawrocki podkreślił, że choć czerwcowy protest robotników z zakładów im. H. Cegielskiego i innych wielkopolskich fabryk pierwotnie miał podłoże socjalne, to błyskawicznie przerodził się w antykomunistyczne powstanie z udziałem stu tysięcy ludzi. Odnosząc się do brutalnej pacyfikacji Poznania, w której reżim użył setek czołgów i tysięcy żołnierzy przeciwko własnym obywatelom, Prezydent przypomniał o najmłodszych ofiarach, których symbolem stał się trzynastoletni Romek Strzałkowski, idący protestować w obronie religii w szkołach.
Nowa inicjatywa ustawodawcza Prezydenta RP
Wychodząc naprzeciw potrzebie godnego upamiętnienia wszystkich uczestników walki z reżimem, Prezydent Karol Nawrocki ogłosił podjęcie ważnej decyzji legislacyjnej. Poinformował o podpisaniu inicjatywy ustawodawczej, projektu Ustawy o ustanowieniu Dnia Działacza Opozycji Antykomunistycznej i Osoby Represjonowanej z Powodów Politycznych, mającej na celu ustanowienie 28 czerwca nowym świętem państwowym.
Jako prezydent Rzeczpospolitej Polskiej czuję się dzisiaj zobowiązany i podpisałem inicjatywę ustawodawczą, aby dzień 28 czerwca w polskim kalendarzu był dniem działacza opozycji antykomunistycznej i osób represjonowanych z powodów politycznych – oświadczył, wyrażając nadzieję na ponadpartyjny kompromis w parlamencie wokół tej daty.
Wspólnota państw Europy Środkowo–Wschodniej wobec współczesnych zagrożeń
W uroczystościach wzięli udział także przywódcy Węgier, Łotwy i Albanii. Prezydent RP przypomniał, że poznańska iskra wolności dała impuls m.in. do wybuchu Powstania Węgierskiego w 1956 roku, a pamięć o tamtych wydarzeniach spaja dziś kraje regionu, które doskonale rozumieją niebezpieczeństwo płynące ze strony rosyjskiego imperializmu.
Wskazując na współczesne wyzwania geopolityczne i agresywną politykę Federacji Rosyjskiej, Prezydent wezwał do jedności i budowania twardej odporności całego regionu.
Kiedyś komuniści doprowadzili do sytuacji, w której powstała żelazna kurtyna. A dzisiaj to my (...) jesteśmy zobowiązani do tego, żeby zbudować wielki mur odpowiedzialności, mur demokracji, mur infrastruktury naszego kawałka świata, mur odpowiedzialności za cywilizację europejską – podsumował Prezydent Karol Nawrocki.
Wystąpienie zakończył zawołaniem: „Cześć i chwała bohaterom! Precz z komuną!”.
Kluczowym punktem było podpisanie przez Prezydenta RP oraz Szefów Delegacji wspólnej deklaracji – Oświadczenia Prezydentów państw europejskich uczestniczących w międzynarodowych obchodach 70. rocznicy wydarzeń Czerwca 1956 r. w Poznaniu.
Następnie Prezydenci udali się na Apel Poległych oraz ceremonię złożenia wieńców przed Pomnikiem Ofiar Czerwca 1956.
Wieczorem w Murowanej Goślinie goście obejrzeli widowisko „Orzeł i Krzyż – największe w Polsce nocne widowisko historyczne, będące opowieścią o losach Polski i Polaków – od legend i założenia państwa polskiego, przez triumfy husarii i potop szwedzki, aż po odzyskanie niepodległości i Solidarność.
Po zmroku na fasadzie Pałacu Prezydenckiego została wyświetlona okolicznościowa iluminacja.
![001_Iluminacja_Poznanski_Czerwiec_56_20250628_OQ4A4681.jpg [938.39 KB]](https://www.przyszlosc.pl/storage/image/core_files/2026/6/29/46ed41fa1715692eb62c47a8384ae282/jpg/prezydent/preview/001_Iluminacja_Poznanski_Czerwiec_56_20250628_OQ4A4681.jpg)
Obchody 70. rocznicy Poznańskiego Czerwca 1956 roku, z uroczystym udziałem Prezydenta RP oraz zagranicznych delegacji, stanowią hołd dla pierwszego tak potężnego, narodowego zrywu przeciwko komunistycznemu zniewoleniu. To, co 28 czerwca 1956 roku rozpoczęło się jako robotniczy protest w Zakładach im. Stalina wywołany dramatycznymi warunkami ekonomicznymi, błyskawicznie przerodziło się w stutysięczną, patriotyczną demonstrację. Mieszkańcy Poznania, maszerując pod biało–czerwonymi sztandarami i śpiewając „Rotę”, rzucili otwarcie wyzwanie sowieckiej dominacji, domagając się chleba, wolności oraz suwerennej Polski.
Pokojowy protest zmienił się w krwawe starcia powstańcze, gdy funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa otworzyli ogień do bezbronnego tłumu. Symbolem bezwzględności reżimu stała się śmierć trzynastoletniego Romka Strzałkowskiego, który zginął z polską flagą w rękach, a także brutalna pacyfikacja miasta przez wojsko, która pochłonęła życie co najmniej 58 osób. Choć premier Józef Cyrankiewicz groził wówczas społeczeństwu „odrąbywaniem rąk podniesionych na władzę ludową”, brutalność reżimu i niezłomny list Emilii Wachowiak obnażyły moralną klęskę oraz głęboki strach komunistycznego aparatu przed własnym narodem.
Dzisiejsze uroczystości z udziałem Prezydenta RP oraz reprezentantów Węgier, Litwy, Łotwy i Albanii podkreślają międzynarodowy wymiar tamtych wydarzeń. Poznańska iskra wolności stała się bowiem impulsem dla całego bloku wschodniego, inspirując m.in. późniejsze Powstanie Węgierskie. Przelana na ulicach Poznania krew stała się fundamentem współczesnej Europy Środkowo–Wschodniej – regionu połączonego wspólnym doświadczeniem walki z totalitaryzmem oraz najwyższymi wartościami, jakimi są Wolność i Solidarność.
Może Cię zainteresować Projekt ustawy o ustanowieniu Dnia Działacza Opozycji Antykomunistycznej i Osoby Represjonowanej z Powodów Politycznych Wystąpienie Prezydenta RP podczas obchodów Poznańskiego Czerwca'56