Menu rozwijane

22 czerwca 2017
Orderu Virtuti Militari

Order Wojenny Virtuti Militari, potocznie zwany Krzyżem Virtuti Militari, najwyższe odznaczenie wojenne w Polsce, został wprowadzony 22 czerwca 1792 roku przez króla Stanisława Augusta po zwycięskiej bitwie pod Zieleńcami. Odbyła się ona 18 czerwca 1792 roku.

Początek odznaczenia związany jest z wojną polsko–rosyjską 1792 roku, podczas której wojska Rzeczypospolitej, w Koronie i na Litwie, w celu obrony ustroju wprowadzonego przez Konstytucję 3 maja z 1791 roku, walczyły z wojskami rosyjskimi wspierającymi konfederację targowicką. Wznowiony, nadawany był w wojnach Księstwa Warszawskiego i w Powstaniu Listopadowym.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, 1 sierpnia 1919 roku Sejm przyjął ustawę Orderu Wojskowego „Virtuti Militari”. Odznaczenie zostało uznane za nagrodę za wybitne męstwo i odwagę wykazane w boju, połączone z poświęceniem się dla dobra Ojczyzny. Order był nadawany w pięciu klasach: kl. I Krzyże Wielkie, kl. II Komandorskie, kl. III Kawalerskie, kl. IV Złote i kl. V Srebrne. W roku 1933 zmieniono nazwę na Order Wojenny „Virtuti Militari”.

Order przetrwał wraz z władzami Rzeczypospolitej na obczyźnie. Ostatnie nadania miały miejsce w 1990 r. W Polsce Ludowej istniało odznaczenie nazwane Order Virtuti Militari. 16 października 1992 roku Sejm uchwalił ustawę, na mocy której przywrócono w kraju Order Wojenny Virtuti Militari (nazwa pisana bez cudzysłowu). Nadawany jest przez Prezydenta RP na wniosek Kapituły Orderu lub Ministra Obrony Narodowej. Krzyż może być nadany tylko w czasie wojny lub nie później niż przez pięć lat od jej zakończenia.

W ramach stałej ekspozycji w Rezydencji Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w Belwederze znajduje się Gabinet Orderu Wojennego Virtuti Militari.