Menu rozwijane

20 września 2016
List prezydenta na XIV Dorocznej Konferencji EFNIL odczytał Doradca Prezydenta RP Tadeusz Deszkiewicz (fot. Sylwia Rudolf) (1)
o982803677.png

Uczestnicy i Organizatorzy

XIV Dorocznej Konferencji EFNIL

Stereotypy i uprzedzenia językowe w Europie

Warszawa, Pałac Staszica

Szanowni Uczestnicy, Organizatorzy i Goście tego spotkania!

Panie i Panowie!

Z satysfakcją przyjąłem wiadomość, że XIV Doroczna Konferencja Europejskiej Federacji Narodowych Instytucji na Rzecz Języka odbywa się w Warszawie. To jedno z niewielu tego rodzaju forów służących wymianie informacji, opinii oraz doświadczeń w zakresie monitorowania i badań tak złożonej i dynamicznej rzeczywistości, jaką jest komunikacja językowa. Wspólny dorobek Federacji stanowi cenny wkład w integrację europejską,
w rozwój wieloaspektowej współpracy kulturalnej między członkami Unii Europejskiej. Jestem przekonany, że rezolucja, którą podsumują Państwo obrady tegorocznej konferencji, także i tym razem będzie niezwykle interesującą lekturą. Może Cię zainteresować XIV Doroczna Konferencja Europejskiej Federacji Narodowych Instytucji na rzecz Języka (EFNIL)

Szanowni Państwo! Żyjemy w dobie żywiołowego rozwoju komunikacji elektronicznej. Ilość różnorodnych treści, które na co dzień wytwarzamy, przetwarzamy, odbieramy i przekazujemy, nie ma precedensu w historii. Jednak nowoczesne technologie niosą ze sobą również zagrożenia, czego przykładem wydaje się być ogromny nacisk na krótkość i prostotę przekazu oraz pewna deprecjacja wartości, jaką jest kultura kontaktu osobistego.
Z kolei procesy globalizacyjne oraz problematyka współistnienia przedstawicieli odmiennych kultur rodzą szereg pytań dotyczących języka jako pomostu lub, przeciwnie, bariery i zarzewia potencjalnych konfliktów. Innym zagadnieniem, którego doniosłość jest dostrzegana także poza Unią Europejską, jest postępująca jurydyzacja stosunków społecznych oraz rosnąca rola języka prawniczego. A przecież to tylko niektóre
z ważkich kwestii, którą podnoszą dzisiaj językoznawcy.

Dlatego też sprawne i poprawne używanie, ale też nadużywanie języka powinno być przedmiotem stałej, wnikliwej analizy naukowej – nienagannej metodologicznie, prowadzonej zgodnie z regułą obiektywizmu. Szczególnie ważnym tematem tych dociekań jest problem języka
jako środka manipulacji, jawnej lub ukrytej agresji lub też jako wehikułu ideologicznej indoktrynacji. Cieszę się, że temat XIV Dorocznej Konferencji EFNIL, czyli stereotypy i uprzedzenia językowe w Europie, wychodzi naprzeciw realnym potrzebom i bolączkom, z którymi borykają się odbiorcy komunikatów medialnych, urzędnicy i petenci, użytkownicy mediów społecznościowych, czy wreszcie wszyscy, którzy chcą lub muszą dokonywać jakichkolwiek samookreśleń. Myślę, że pracując nad rozwiązaniami tych problemów warto poszukiwać złotego środka między dwiema postawami skrajnymi. Z pewnością istnieją takie zachowania użytkowników języka, w obliczu których bierność świata nauki, władz państwowych, organizacji ponadnarodowych oraz opinii publicznej jest niepożądana. Z drugiej strony aktywna polityka językowa rodzić może pokusy, które chyba najdobitniej ukazane zostały w utworach George’a Orwella. Język jako narzędzie przemocy symbolicznej, jako źródło podziałów i antagonizmów, ale też język spętany arbitralnie wyznaczanymi kanonami poprawności politycznej, poddawany zabiegom w istocie propagandowym, to kwestie, na które wielu Europejczyków jest ogromnie wyczulonych. Chyba najbardziej dotyczy to Polaków i innych narodów europejskich, które wyzwoliły się z jarzma totalitaryzmu.

Ostanie pięć wieków polskiej historii, ewolucja od demokracji szlacheckiej do nowoczesnej demokracji parlamentarnej, a szczególnie doświadczenie okupacji przez nazistowskie Niemcy i komunistyczną Rosję – wszystko to sprawiło, że wolność, także wolność osobista, pluralizm opinii i swoboda ich wyrażania, należą do wartości, które Polacy cenią najwyżej. Pogodzenie tych wartości z działaniami promującymi dobrze pojętą tolerancję, pokój społeczny i wzajemny szacunek między obywatelami państw Unii Europejskiej jest zadaniem, od którego nie możemy się uchylić. Ufam, że prace podejmowane przez Radę Języka Polskiego oraz inne szacowne gremia naukowe zrzeszone w EFNIL okażą się tu nieocenioną pomocą.

Życzę Państwu owocnych, inspirujących obrad, a naszym gościom zagranicznym – wielu miłych wspomnień z pobytu w stolicy Polski. Serdecznie wszystkich Państwa pozdrawiam.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

Andrzej Duda