Wielce Szanowna Pani Prezydent,
Wielce Szanowni Ekscelencje Panie i Panowie Prezydenci,
Panie i Panowie Ministrowie,
Wszyscy Wielce Szanowni Państwo!

Chcę wyrazić wielką satysfakcję z tego, że po raz kolejny nasza grupa – państw należących do Sojuszu Północnoatlantyckiego, a państw położonych w Europie Centralnej – spotkała się po to, by przedyskutować kwestie bezpieczeństwa tak bardzo ważne dla naszych obywateli, przed spotkaniem całego Sojuszu Północnoatlantyckiego. To kolejne spotkanie tej grupy, którą nazywamy Bukaresztańską Dziewiątką, która po raz pierwszy spotkała się rzeczywiście w Bukareszcie tuż przed szczytem NATO w Warszawie zainicjowana w 2015 roku przez Pana Prezydenta Klausa Iohannisa i przeze mnie. Dzisiaj tutaj, w Bratysławie, goszczona przez Panią Prezydent Zuzanę Čaputovą kilka miesięcy zaledwie po poprzednim spotkaniu Grupy w Warszawie, u nas, z Panem Prezydentem Joe Bidenem, wtedy jako gościem naszego spotkania.

Bardzo mocno – proszę Państwa – chcę podkreślić: to dzisiejsze spotkanie to było nasze ostateczne, można powiedzieć, przygotowanie do zbliżającego się szczytu NATO w Wilnie. Przygotowanie bardzo dobre, wyjątkowe – powiem tak: właściwie najlepsze, jakie mogło być, albowiem było z nami dzisiaj dwóch gospodarzy tego szczytu. Z jednej strony – gospodarz NATO, czyli Sekretarz Generalny Jens Stoltenberg, który zasiadał z nami przy stole, ale z drugiej strony – także gospodarz miejsca, czyli Prezydent Litwy, Pan Gitanas Nausėda. Przedyskutowaliśmy zatem wszystkie te kwestie, które są najważniejsze.

A te najważniejsze no to przede wszystkim nasza sytuacja tutaj, w Europie Centralnej, wojna tocząca się na skutek rosyjskiej agresji na Ukrainę tuż za – można powiedzieć – naszymi granicami, nasze wsparcie, którego udzielamy Ukrainie, przyszłość Ukrainy, jeśli chodzi o jej aspiracje do Sojuszu Północnoatlantyckiego i czego oczekujemy od Sojuszu jako całości w tym kontekście, jak również i bieżąca sytuacja na Ukrainie. Dramatyczna, bo – jak wiemy doskonale – Rosjanie wysadzili tamę w Nowej Kachowce i w tej chwili katastrofa przyrodnicza, katastrofa ekologiczna dzieje się na Ukrainie, dotykając setki, tysiące ludzi. To kolejna tragedia, do jakiej Rosjanie doprowadzili na Ukrainie, której straty i obciążenie dla Ukrainy na przyszłość jest dzisiaj w ogóle trudne do oszacowania. Ale to pokazuje, jak bezwzględnie i okrutnie Rosjanie prowadzą tę wojnę, chcąc po prostu zniszczyć sąsiada Polski – Ukrainę – chcąc zniszczyć ukraińskie społeczeństwo, chcąc zniszczyć także przyszłość tego kraju.

Tym ważniejsza jest nasza wspólna postawa – postawa państw NATO, postawa także sąsiadów Ukrainy – aby wspierać ją i aby na to zniszczenie nie pozwolić, a także aby ci, którzy są sprawcami tego zniszczenia, ponieśli konsekwencje. Zarówno konsekwencje finansowe w postaci odszkodowań, które Rosja będzie musiała wypłacić Ukrainie, jak również w postaci odpowiedzialności karnej bezpośrednich sprawców zbrodni na Ukrainie – mamy nadzieję – przed specjalnie ustanowionym trybunałem ds. zbrodni, agresji i innych zbrodni wojennych popełnianych przez Rosjan na Ukrainie.

Ale dzisiaj – proszę Państwa – dyskutowaliśmy o tym wszystkim przede wszystkim z punktu widzenia naszego bezpieczeństwa; właśnie państw Bukaresztańskiej Dziewiątki, państw Europy Centralnej w kontekście także zbliżającego się szczytu NATO i wielkiego pytania, które sobie stawiamy, a mianowicie – jakie są nasze oczekiwania wobec tego szczytu? Otóż niewątpliwie chcemy tego, aby bezpieczeństwo naszej części Europy cały czas się wzmacniało – przede wszystkim poprzez sojuszniczą obecność. Mamy ją w ogromnym stopniu od szczytu NATO w Warszawie, w 2016 roku, ale chcemy, żeby ona się zwiększyła. Chcemy, żeby w miejsce Batalionowych Grup Bojowych pojawiły się Brygadowe Grupy Bojowe. Mówiliśmy o tym już na szczycie NATO w Madrycie. Mamy tutaj różne spojrzenia ze strony różnych państw na tę kwestię.

My – jako Bukaresztańska Dziewiątka – chcielibyśmy, żeby ta obecność Brygadowych Grup Bojowych była obecnością stałą. To znaczy aby to nie było uzupełnienie sił w sytuacji zagrożenia, ale by ta obecność była stała. I to jest właściwie nasz – śmiało można powiedzieć – wspólny postulat, który na pewno będziemy po raz kolejny w trakcie zbliżającego się szczytu NATO w Wilnie podnosili. Mamy nadzieję, że generalnie uzyskamy zwiększenie naszego bezpieczeństwa także w postaci umieszczenia w naszej części Europy magazynów uzbrojenia NATO; także w postaci zmiany funkcjonowania reformy łańcuchów dowodzenia, która te łańcuchy dowodzenia dostosuje w przyszłości właśnie do zwiększonej obecności natowskiej w naszej części Europy.

Ale mówiliśmy dzisiaj, proszę Państwa, również i o tym, żeby zacieśniać więzy euroatlantyckie. Mówiliśmy również o tym, żeby zwracać uwagę na to, co dzieje się na Białorusi. Po pierwsze – na to, co robi reżim białoruski Aleksandra Łukaszenki, ale również, a może przede wszystkim z punktu widzenia bezpieczeństwa na to, iż prawdopodobnie w tej chwili następuje relokacja rosyjskich sił nuklearnych właśnie na Białoruś. A więc rosyjska broń nuklearna wraca na Białoruś. W części zapewne do miejsc, gdzie dawniej, za czasów Związku Sowieckiego, była przechowywana. Natomiast ta sytuacja rzeczywiście w sposób oczywisty obniża poziom naszego bezpieczeństwa i wymaga tym samym zwiększenia aktywności ze strony Sojuszu Północnoatlantyckiego i zwiększenia tej odporności NATO. I o tym będziemy także mówili w trakcie szczytu wileńskiego.

Rozmawialiśmy – proszę Państwa – również o konieczności mobilizowania sojuszników do zwiększania wydatków na obronność. W tym kontekście tak bardzo ważna kwestia zacieśniania tych więzi transatlantyckich zbiega się niejako poprzez ten postulat zwiększenia bezpieczeństwa z tym, aby zwiększane były także wydatki na obronność. My powtarzamy cały czas: przede wszystkim powinniśmy starać się tak działać, żebyśmy mogli to bezpieczeństwo w jak największym stopniu zapewnić sobie sami – każde z naszych poszczególnych państw członkowskich. Choć – oczywiście – dla nas wszystkich niezwykle ważny jest art. 5 i kwestia kolektywnej obrony. Natomiast powtarzam jeszcze raz: trzeba realizować swoje zobowiązania. Te przyjęte przez NATO kilka lat temu umowne 2 proc. PKB to powinno być minimum – w naszym przekonaniu – powyżej którego powinny się kształtować budżety obronne państw Sojuszu Północnoatlantyckiego.

Ale to także, proszę Państwa, z naszego, polskiego punktu widzenia niezwykle ważna kwestia właśnie wzmocnienia więzi euroatlantyckich – w naszym przekonaniu bardzo ważna dla naszej części Europy. Cieszymy się z tego, że są w Polsce obecne oddziały armii amerykańskiej. W trakcie tej inwazji rosyjskiej na Ukrainę to właśnie obecność amerykańska była tym niezwykle ważnym czynnikiem stabilizującym sytuację w naszej części Europy – nie mamy co do tego żadnych wątpliwości. Jesteśmy wdzięczni amerykańskim sojusznikom za bardzo szybką reakcję i przemieszczenie dodatkowych sił do naszej części Europy. W przyszłości bardzo byśmy chcieli, aby te więzi euroatlantyckie się wzmacniały.

Mogę Państwu tak na marginesie tylko zasygnalizować, że w 2025 roku, kiedy będzie polska prezydencja w Unii Europejskiej, ten postulat zacieśnienia więzi euroatlantyckich będzie właśnie jednym z naszych postulatów, priorytetów polskiej prezydencji, które chcemy bardzo twardo w ramach Unii Europejskiej i w ramach swojej roli wówczas w Unii Europejskiej podnosić. Zapowiadaliśmy to zresztą w Polsce już kilkakrotnie i z całą pewnością będziemy to realizować.

Ale – proszę Państwa – to także i kwestia implementacji wszystkich ustaleń szczytów NATO podjętych do tej pory. Chcemy, żeby to zadanie było realizowane cały czas. I z całą pewnością to będą te główne elementy, które my będziemy podnosili w trakcie szczytu NATO.

Na zakończenie powiem tylko jedno: cieszy mnie ogromnie to spotkanie. Każde nasze spotkanie Bukaresztańskiej Dziewiątki, które zawsze odbywa się w komplecie wszystkich państw naszej wspólnoty, pokazuje naszą solidarność, naszą jedność – i razem tutaj, w naszej części Europy, i w ramach Sojuszu Północnoatlantyckiego.

Bardzo jeszcze raz dziękuję Pani Prezydent za organizację tego spotkania i bardzo dziękuję tutaj wszystkim Państwu za uczestnictwo. Cieszę się z tego, że pokazujemy naszą jedność i solidarność. Dziękuję też Sekretarzowi Generalnemu NATO za to, że był dzisiaj z nami, i Wołodymyrowi Zełenskiemu, Prezydentowi Ukrainy, za to, że zabrał głos w trakcie naszego spotkania, pokazując też, jakie nasza wspólnota ma znaczenie dzisiaj dla obrony i dla bezpieczeństwa Ukrainy.

Dziękuję bardzo.