Dziś w Pałacu Prezydenckim odbyła się konferencja prasowa ministra Marka SIWCA, w czasie której dokonał on prezentacji zgłoszonych przez prezydenta RP projektów ustaw: o stanie wojennym, stanie wyjątkowym i stanie klęski żywiołowej. W uzasadnieniach dołączonych do każdej z trzech ustaw czytamy: 1/ Ustawa o stanie wojennym /.../ Opracowując ją przyjęto założenie, że stan wyjątkowy może być wprowadzony tylko w sytuacji, gdy zawiodły, bądź też okażą się niewystarczające dotychczasowe, przysługujące organom państwowym, uprawnienia i środki - w przypadku wystąpienia zagrożenia konstytucyjnego ustroju państwa, bezpieczeństwa obywateli lub porządku publicznego. /.../ Zakłada się, iż środki te przyznane będą istniejącym organom administracji rządowej funkcjonującym w dotychczasowych strukturach organizacyjnych państwa, łącząc ich dotychczasowe kompetencje z dodatkowymi upoważnieniami wynikającymi z ustawy. Ustawa jednoznacznie określa procedurę wprowadzenia stanu wojennego, zakładając, iż może on być wprowadzony przez prezydenta RP, na wniosek Rady Ministrów, na czas nie dłuższy niż 90 dni, z możliwością jednokrotnego przedłużenia czasu obowiązywania o 60 dni. /.../ Proponowany w ustawie zespół skutków prawnych stanu wyjątkowego przewiduje możliwości wprowadzenia różnego rodzaju ograniczeń lub obowiązków osób fizycznych, osób prawnych oraz podmiotów gospodarczych. /.../ Ustawa przewiduje, iż szczegółowy zakres obowiązywania niektórych ograniczeń w czasie stanu wyjątkowego zostanie określony w rozporządzeniach właściwych ministrów, stosownie do konkretnego rodzaju i stopnia zagrożenia, będącego przyczyną wprowadzenia stanu wyjątkowego. Przyjęcie ustawy nie spowoduje wydatków finansowych z budżetu państwa. 2/ Ustawy o stanie wojennym /.../ Przyjęte w projekcie ustawy rozwiązania wynikają z generalnych zasad, definiujących stan wojennych, zawartych w konstytucji, a mianowicie: - stan wojenny może być wprowadzony w razie zewnętrznego zagrożenia państwa, zbrojnej napaści na terytorium RP lub gdy z umowy międzynarodowej wynika zobowiązanie do wspólnej obrony przeciwko agresji, - stan wojenny może być wprowadzony tylko na podstawie ustawy, w drodze rozporządzenia, na części lub na całym terytorium państwa, - postanowienia art. 233 ust. 1 i 2 określające zakres ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela w czasie stanu wojennego. Opracowując ustawę kierowano się założeniem, że stan wojenny może być wprowadzony tylko w sytuacji szczególnego zagrożenia, jeżeli zwykłe środki, przewidziane w konstytucji, nie są wystarczające do przeciwstawienia się temu zagrożeniu i należy bezwzględnie zastosować nadzwyczajne środki ochrony suwerenności i niepodległości państwa. Zakłada się, iż środki te przyznane będą w szczególności prezydentowi RP jako jednoosobowemu organowi wykonującemu konstytucyjne funkcje stania na straży suwerenności i bezpieczeństwa państwa oraz nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium. W ramach tych funkcji prezydentowi powierza się kierowanie obroną państwa, jeżeli w czasie stanu wojennego zajdzie konieczność podjęcia takiej obrony. /.../ W projektowanej ustawie przesądza się, iż prezydentowi będzie podlegał Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych, powołany na czas wojny, który obejmie dowodzenia nad Siłami Zbrojnymi RP. /.../ W przepisach projektu upoważnia się prezydenta RP do określenia - na wniosek Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych - granic stref bezpośrednich działań wojennych oraz zasad współdziałania określonych organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego z organami wojskowymi. /.../ Przyjęcie ustawy nie spowoduje wydatków finansowych z budżetu państwa. 3/ Ustawa o stanie klęski żywiołowej /.../ W projekcie ustawy przyjęto ogólną zasadę, że w czasie stanu klęski żywiołowej organy władzy publicznej powinny działać w dotychczasowych strukturach organizacyjnych oraz w ramach przysługujących im kompetencji. Od zasady tej przewiduje się jednak wyjątki uzasadnione potrzebą skutecznego zwalczania klęski żywiołowej. W projekcie zawarta została również zasada daleko posuniętej decentralizacji decyzji podejmowanych w trakcie zwalczania klęski żywiołowej oraz zapobieganiu jej skutkom: na obszarze gminy działaniami kieruje wójt (burmistrz, prezydent miasta) przy pomocy gminnego sztabu kryzysowego. /.../ W czasie stanu klęski żywiołowej działaniami prowadzonymi w celi zapobieżenia skutkom klęski żywiołowej i ich usunięcia kieruje Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przy pomocy Centralnego Sztabu Kryzysowego. /.../ W ramach ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela projekt przewiduje również katalog świadczeń osobistych i rzeczowych, jako obowiązków nakładanych w przypadku, gdy siły i środki, którymi dysponuje wójt (burmistrz, prezydent miasta) są niewystarczające. /.../ Ustawa nie wywołuje skutków finansowych wynikających z samego jej wejścia w życie.