We wtorek 18 grudnia Sekretarz Stanu KPRP Olgierd Dziekoński i Doradca Prezydenta RP Maciej Żylicz moderowali seminarium eksperckie pt. „Konsolidacja uczelni”. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego reprezentował Podsekretarz Stanu MNiSW Marek Ratajczak. W seminarium wzięli udział przedstawiciele władz uczelni, instytutów badawczych, think-tanków, firm oraz ekspertów była dyskusja nad konsolidacją uczelni w obliczu zbliżającego się niżu demograficznego.
Referaty wprowadzające do seminarium wygłosili Olgierd Dziekoński, prof. Jerzy Lis z AGH, prof. Maciej Żylicz, prof. Krzysztof Krasowski z UAM, prof. Tadeusz Luty z Politechniki Wrocławskiej oraz prof. Krzysztof Rybiński z Akademii Finansów i Biznesu Vistula. W ramach seminarium uczestnicy starali się odpowiedzieć na pytania w jaki sposób konsolidować uczelnie, w oparciu o jakie wskaźniki powinien ten proces być prowadzony, jaki jest cel konsolidacji, które jednostki powinny się konsolidować, oraz czy uczelnie mogą upaść.
Wśród głównych motywów konsolidacji wskazano potrzebę zwiększenia potencjału uczelni, tworzenia innowacyjnej oferty dydaktycznej oraz usprawnienia badań naukowych. Konsolidacja jest szansą na wzbogacenie oferty kształcenia, tworzenie interdyscyplinarnych studiów i osiągnięcie wyższej pozycji w międzynarodowych rankingach. Najważniejszymi czynnikami sprzyjającymi konsolidacji są niż demograficzny oraz potrzeba podniesienia jakości usług na uczelniach. W sektorze uczelni niepublicznych głównym motywem konsolidacji jest potrzeba uniknięcia upadłości. Większą dynamikę konsolidacyjną wykazują uczelnie niepubliczne, które pozbawione są wsparcia ze strony środków publicznych, jakimi dysponują uczelnie publiczne. Uczestnicy seminarium wskazali na przeszkody konsolidacji w postaci kultur organizacyjnych uczelni czy rozbieżnych oczekiwań ze strony kadry akademickiej. Rektorzy zwrócili uwagę, że konsolidacja przeprowadzona bez uzgodnienia środowiskowego będzie bardzo trudna.
Prof. Żylicz przedstawił, jak fińskie reformy szkolnictwa zwiększyły odpowiedzialność, wydajność i niezależność uczelni poprzez skuteczne przekształcenie wielu uczelni w fundacje i korporacje prawa publicznego i ich konsolidację. Konsolidacji uczelni w Finlandii przyświecał cel umiędzynarodowienia oraz zwiększenia innowacyjności gospodarki oraz usług naukowo-badawczych i dydaktycznych. W procesie konsolidacji państwo przekazało uczelniom kapitał statutowy w postaci ziemi i budynków, umożliwiając rozpoczęcie konsolidacji, pozyskanie zewnętrznych prywatnych i publicznych źródeł finansowania co umożliwiło uczelniom nowy start, uwarunkowany przekształceniami prawno-organizacyjnymi.
Obawom niektórych z uczestników, że uczelnie same z siebie nie będą w stanie się konsolidować z racji na brak motywacji i sprzeczność interesów wewnątrz uczelni, towarzyszyły głosy o potrzebie odgórnego stworzenia mechanizmów zachęcających do konsolidacji np. w postaci grantów ze środków strukturalnych UE, bądź w formie premii za przeprowadzaną konsolidację uczelni publicznych. Wskazano jednocześnie, że ograniczenie finansowania dla uczelni publicznych może być bardzo istotnym bodźcem do podjęcia konsolidacji i szukania zewnętrznych źródeł finansowania. W dyskusji wskazano na potrzebę zmiany finansowania uczelni w kierunku mniej dotacyjnego a bardziej rynkowo zorientowanego finansowania, które zapewni bodźce do poprawy jakości, zmian strukturalnych wewnątrz uczelni i konsolidacji jednostek.
Pliki do pobrania
Najnowsze
Najpopularniejsze
