Pora na państwo służące wszystkim obywatelom. Na pełną, rzeczywistą równość wszystkich Polaków wobec prawa – bez względu na poglądy, pochodzenie, pozycję materialną czy status społeczny. Czas na bezwzględne respektowanie swobód obywatelskich, ale i równie konsekwentne egzekwowanie obywatelskich powinności. Pora na trwałe, dobre i wreszcie sprawiedliwe prawo. Na ład ustrojowy, w którym kompetencje władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej będą jasno rozgraniczone; w którym na konkretnych osobach sprawujących funkcje publiczne spoczywać będą konkretne, jasno określone obowiązki – za wypełnienie których trzeba będzie ponosić pełną osobistą odpowiedzialność. Obywatel powinien wiedzieć, że państwo, które buduje swoją codzienną pracą, na które płaci podatki i którego jest gotów bronić, to państwo bliskie mu i przyjazne – a jednocześnie budzące szacunek.

Orędzie Prezydenta Andrzeja Dudy przed Zgromadzeniem Narodowym, 5 grudnia 2017 r.

 

PREZYDENT BLISKO POLAKÓW

Jeszcze jako kandydat na Prezydenta w 2015 roku Andrzej Duda rozpoczął serię wizyt krajowych w Polsce. Cel: odwiedzić wszystkie powiaty. To były setki spotkań, tysiące uściśniętych dłoni i dziesiątki tysięcy przemierzonych kilometrów, a swoją obietnicę Prezydent spełnił 20 listopada 2019 roku, odwiedzając ostatni z powiatów – Brojce w woj. zachodniopomorskim. Mówił wtedy: – Bardzo chciałem spotkać się z moimi Rodakami na miejscu – tam, gdzie oni mieszkają, gdzie żyją, w ich rzeczywistości. Spotkać się, a czasem zderzyć się z ich problemami, troskami, z tym, co na co dzień leży im na sercu; żeby oni mi powiedzieli, czego oczekują, jakiej chcieliby Polski.

W kolejnych latach Andrzej Duda kontynuował spotkania z Polakami. Była to okazja to rozmowy o bieżących wydarzeniach i ważnych dla obywateli kwestiach np. programach socjalnych, bezpieczeństwie żywnościowym i militarnym, potrzebie realizacji wielkich inwestycji.

Najważniejszym zadaniem, jakie sobie postawiłem, jest to, aby przeciętna polska rodzina, która żyje w Człuchowie, w Chojnicach, Wałczu czy innym mieście, które nie jest największym miastem w Polsce, która do tej pory w głębi serca może pewnie myślała, że mieszka w Polsce B, czuła, że władza o nią dba, i że wreszcie Polska zmienia się na lepsze – mówił Prezydent na spotkaniu z mieszkańcami Człuchowa w 2019 roku.

– Właśnie dlatego został wprowadzony program 500 plus, żeby wzmocnić polską rodzinę, żeby pokazać jej: tak, Polska myśli o was, nie tylko wy myślicie o Polsce; nie tylko wy decydujecie się tu żyć i pracować, ale jeżeli zdecydowaliście się na to, to otrzymacie także świadczenie ze strony państwa, jakiego do tej pory nie było – akcentował.

W czasie swoich podróży po Polsce Prezydent wielokrotnie brał udział w ważnych dla lokalnych społeczności wydarzeniach. Spotykał się również z mieszkańcami terenów dotkniętych klęskami żywiołowymi.

Wyrazem troski o Polskę lokalną był obchodzony corocznie w Pałacu Prezydenckim Dzień Samorządu Terytorialnego, przypadający 27 maja. Podczas tych uroczystości Andrzej Duda zawsze wyrażał wdzięczność samorządowcom na ich pracę.

Każdemu z Państwa to powiedziałem: że dziękuję za pracę dla tej swojej Polski lokalnej, często Państwo mówicie – małej ojczyzny. Dla tej swojej Polski lokalnej, czyli gminnej, powiatowej. Dla tej Polski regionalnej, czyli wojewódzkiej. Ale także i przede wszystkim – i to podkreślam jako Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej – dla całej Rzeczypospolitej, dla jej rozwoju, dla rozwoju polskiego samorządu terytorialnego – mówił Prezydent 24 maja 2024 roku.

Podczas obchodów Dnia Samorządu Terytorialnego Prezydent wręczał odznaczenia państwowe za wybitne zasługi w działalności na rzecz samorządu terytorialnego w Polsce.

 

PREZYDENT BLISKO POLSKICH RODZIN

Od początku swojej prezydentury Andrzej Duda dbał o poprawę sytuacji polskich rodzin. Po wygranych w 2015 roku wyborach podczas licznych spotkań z mieszkańcami zapewniał, że dotrzyma złożonych obietnic wyborczych, przede wszystkim dotyczących wprowadzenia programów socjalnych.

Jedną z nich był program „Rodzina 500 plus”, w sprawie którego ustawę Andrzej Duda podpisał 17 lutego 2016 roku.

To właśnie jest wzorzec najlepszy – to, że państwo pomaga rodzinom w wychowaniu dzieci – mówił Andrzej Duda.

Początkowo program „Rodzina 500 plus” zakładał, że świadczenie wychowawcze w wysokości 500 zł na drugie i kolejne dziecko otrzyma każda rodzina, bez względu na dochody. W przypadku rodzin z jednym dzieckiem trzeba było spełnić kryterium dochodowe – 800 zł na osobę w rodzinie lub 1200 zł w przypadku dzieci z niepełnosprawnością.

– Jestem dumny, że uczestniczę we wdrażaniu programów prorodzinnych – mówił Andrzej Duda na spotkaniu z mieszkańcami Choszczna 19 marca 2018 roku.

– To właśnie po to jest program 500 plus – żeby wydobyć z biedy te dzieci, które się w niej znalazły, żeby dać rodzicom lepsze możliwości zapewnienia dzieciom godziwego bytu. To po to jest program 500 Plus, żeby rodziny, które do tej pory nie miały możliwości, wreszcie mogły pojechać na wakacje – mówił na spotkaniu z mieszkańcami Strzelina 18 czerwca 2018 roku.

16 maja 2019 roku Prezydent podpisał ustawę o rozszerzeniu programu „Rodzina 500 plus”. Zgodnie ze zmianami, świadczenie w ramach programu „Rodzina 500 plus” przysługiwało również na pierwsze dziecko w rodzinie, bez względu na dochód. Ponadto ustawa objęła wsparciem dzieci przebywające w domach pomocy społecznej oraz w instytucjonalnych formach pieczy zastępczej. 

– Jeżeli chcemy podążać w tym samym kierunku, w którym podąża zachód Europy, to tego typu świadczenia, które wspierają rodzinę muszą być. Bo to jest standard w państwach na zachodzie Europy – podkreślał Andrzej Duda podczas uroczystości podpisania nowelizacji ustawy.

7 sierpnia 2023 roku Prezydent podpisał ustawę z dnia 7 lipca 2023 roku o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Na mocy nowelizacji wysokość świadczenia wychowawczego wzrosła od 1 stycznia 2024 r. z kwoty 500 zł do 800 zł.

14 lutego 2019 roku Prezydent podpisał ustawę o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Głównym celem ustawy było zapewnienie niezbędnych środków utrzymania osobom, które wychowywały dzieci w rodzinach wielodzietnych (co najmniej 4 dzieci), a które zrezygnowały z zatrudnienia lub innej działalności zarobkowej albo ich nie podjęły ze względu na wychowywanie dzieci i co za tym idzie nie spełniają warunków do otrzymania najniższej emerytury. Ponadto celem ustawy było uhonorowanie i docenienie trudu wychowania dzieci w rodzinach wielodzietnych oraz podkreślenie funkcji społecznej pełnionej przez rodziców.

18 czerwca 2020 roku Prezydent Andrzej Duda skierował do Sejmu projekt ustawy o Polskim Bonie Turystycznym. Zgodnie z inicjatywą, na każde dziecko miał przysługiwać bon o wartości 500 zł przeznaczony na finansowanie usług hotelarskich lub imprez turystycznych na terenie kraju. Osobom wychowującym dzieci niepełnosprawne ponadto miało przysługiwać dodatkowe świadczenie w formie bonu w wysokości 500 zł na każde dziecko. Projekt stanowił realizację zapowiedzi Prezydenta dotyczącej wsparcia polskich rodzin i polskiej branży turystycznej w związku z epidemią koronawirusa.

Andrzej Duda podpisał ustawę o Polskim Bonie Turystycznym 16 lipca 2020 roku. Półtora roku później Prezydent podpisał ustawę przedłużającą ważność bonu. Na regulacji skorzystało ponad 6 mln dzieci.

W 2023 roku Prezydent podpisał również nowelizację Kodeksu pracy, na mocy której nastąpiło wydłużenie urlopu rodzicielskiego o 9 tygodni (z 32 do 41). Również w 2023 roku Andrzej Duda podpisał nowelizację Kodeksu pracy, wprowadzającą dodatkowy urlop opiekuńczy.

PREZYDENT NA STRAŻY PRAW PRACOWNIKÓW

Wierząc głęboko w to, co przekazywał mi Prezydent Lech Kaczyński, od samego początku starałem się jak najlepiej współpracować z „Solidarnością” i słuchać wszystkich sugestii (...) co trzeba zrobić, co jest potrzebne. Wierzyłem głęboko w słowa, które słyszałem wielokrotnie, które są logiczne, jasne i racjonalne, że żaden związek zawodowy, który rzetelnie realizuje swoje związkowe zadania, nie będzie działał przeciwko pracodawcom.

Prezydent podczas XXXII Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność” 24 kwietnia 2025 r., Kołobrzeg 

5 maja 2015 roku, Andrzej Duda, jeszcze jako kandydat na Prezydenta podpisał umowę programową z NSZZ „Solidarność”. Wśród najważniejszych reform, które w następnych latach Prezydent Andrzej Duda przeprowadził w porozumieniu z „Solidarnością” można wymienić:

• Obniżenie wieku emerytalnego – do 60 lat dla kobiet, do 65 lat dla mężczyzn (inicjatywa złożona do Sejmu we wrześniu 2015 r.)

Wielokrotnie, praktycznie na każdym moim spotkaniu słyszałem o potrzebie obniżenia w Polsce wieku emerytalnego, podniesionego do 67 roku życia. Zobowiązałem się, zawarłem taką umowę, dla mnie to umowa ze społeczeństwem – mówił wówczas Prezydent.

Podpisanie ustawy miało miejsce 19 grudnia 2016 roku. Przepisy weszły w życie 1 października 2017 roku. – To jest realizacja tego, na co większość polskiego społeczeństwa rzeczywiście czekała i likwidacja ewidentnej niesprawiedliwości – mówił Prezydent na Śląsku w listopadzie 2016 roku.

 

• Ustawa o dodatkowym rocznym świadczeniu dla emerytów i rencistów
  

Podczas uroczystego podpisania ustawy o trzynastej emeryturze Prezydent mówił: – Realizujemy to, co bardzo istotne w każdym praworządnym państwie, które chce, aby jego gospodarka była ukształtowana na zasadzie społecznej gospodarki rynkowej; chcemy, by każde pokolenie było w należyty sposób zabezpieczone.

• Ustawa o ograniczeniu handlu w niedzielę i w niektóre inne dni

Projekt ustawy, z poparciem ponad 500 000 Polaków, trafił do Sejmu jako inicjatywa obywatelska autorstwa Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej, w którego skład wchodzi m.in. NSZZ „Solidarność”. Andrzej Duda podpisał ustawę o ograniczeniu handlu w niedzielę i święta oraz niektóre inne dni 30 stycznia 2018 roku.– Ta ustawa przywraca normalność i jest faktycznym pokazaniem wewnątrzspołecznej, polskiej solidarności – powiedział Prezydent.

• Likwidacja tzw. syndromu pierwszej dniówki

22 czerwca 2016 roku Prezydent podpisał nowelizację Kodeksu pracy, której celem było wprowadzenie obowiązku pisemnego potwierdzenia pracownikowi przez pracodawcę ustaleń umowy o pracę (co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków) niezawartej w formie pisemnej, przed dopuszczeniem pracownika do pracy.

• Ustanowienie przepisów określających minimalną stawkę godzinową  – 2016 rok.

• Ustanowienie swobód zrzeszania się w policji, straży granicznej i służbie więziennej

W czerwcu 2019 roku, na wniosek NSZZ „Solidarność”, Prezydent skierował do Sejmu projekt ustawy o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej oraz ustawy o Służbie Więziennej dotyczący rozszerzenia prawa policjantów, funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz funkcjonariuszy Służby Więziennej w zakresie tworzenia i wstępowania do związków zawodowych. Dwa miesiące później ustawa została podpisana przez Andrzeja Dudę,

• Wyłączenie z wymiaru płacy minimalnej dodatku stażowego

7 sierpnia 2019 roku Andrzej Duda podpisał nowelizację ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, której celem było rozszerzenie katalogu elementów składowych wynagrodzenia za pracę, które nie będą brane pod uwagę przy obliczaniu wysokości minimalnego wynagrodzenia pracownika – o dodatek za staż pracy.

• Wprowadzenie prawa do zwolnienia od pracy z powodu siły wyższej, uregulowanie kwestii pracy zdalnej – nowelizacja Kodeksu pracy podpisana przez Prezydenta 23 marca 2023 roku.
• Wyłączenie z wymiaru płacy minimalnej dodatku za szczególne warunki pracy – zmiany w przepisach weszły w życie od 1 stycznia 2024 roku. Zostały wprowadzone w ustawie o emeryturach pomostowych. – Dziś dopełniliśmy kolejnego wielkiego postulatu. Ta ustawa przywraca sprawiedliwość – mówił Prezydent 16 sierpnia 2023 roku.

Jako patron Rady Dialogu Społecznego Prezydent wspiera dialog prowadzony w ramach RDS, jako porozumienie trzech stron: pracodawców, pracowników i strony rządowej.

Wraz z początkiem prezydentury weszła w życie ustawa z 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (ustawa weszła w życie 11 września 2015 roku). Inauguracyjne posiedzenie plenarne z udziałem Prezydenta Andrzeja Dudy, poprzedzone uroczystym powołaniem przez Prezydenta RP członków Rady Dialogu Społecznego, miało miejsce 22 października 2015 roku w Pałacu Prezydenckim. Rada Dialogu Społecznego jest najważniejszą instytucją krajowego dialogu społecznego w Polsce, która zastąpiła Komisję Trójstronną.

Jedna rzecz jest najważniejsza: wartości. Są te same! Obie strony – nawet jeżeli się spierają, ścierają – bazują na tych samych wartościach, one stanowią absolutny punkt wyjściowy. I jednego jestem 100–proc. pewien jako Prezydent, który stara się, by sprawy polskie były tak prowadzone, by jak najlepiej służyły dobru wszystkich Polaków. Jednego jestem pewien: że każda z tych dwóch stron, które do mnie przychodzą, ma najlepsze intencje – podkreślał Prezydent na XXX Krajowym Zjeździe Delegatów NSZZ „Solidarność

Prezydent Andrzej Duda wziął udział w 10 posiedzeniach plenarnych Rady Dialogu Społecznego. Podczas posiedzenia plenarnego w dniu 30 października 2017 roku Prezydent Andrzej Duda zaprezentował założenia swojego projektu noweli ustawy o RDS i innych instytucjach dialogu społecznego. Inicjatywa prezydencka została zwieńczona uchwaleniem Ustawy z 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego. Nowelizacja zwiększyła katalog kompetencji Rady oraz strony pracowników i pracodawców, wzmocniła organizacyjnie Radę oraz wprowadziła przepisy doprecyzowujące i proceduralne dotyczące wojewódzkich rad dialogu społecznego.

Prezydent kontynuuje i wspiera swoim patronatem konkurs „Pracodawca Przyjazny Pracownikom”, który zainaugurował w 2008 roku Prezydent Lech Kaczyński.

Jest to jedyny taki konkurs, w którym kandydatów do nagrody zgłaszają sami pracownicy. Ma na celu promowanie pracodawców, którzy wyróżniają się w zakresie przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności poprzez stabilność zatrudnienia, przestrzeganie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz prawa do zrzeszania się w związki zawodowe.

Od 2016 roku Prezydent Andrzej Duda wręczył statuetki i certyfikaty Pracodawca Przyjazny Pracownikom 256 podmiotom. Ostatnia gala XVII edycji konkursu „Pracodawca Przyjazny Pracownikom” odbyła się 31 marca tego roku.

Niektóre firmy były nagradzane w Konkursie więcej niż jeden raz – na przykład Kopalnia Wapienia „Morawica” S.A. z województwa świętokrzyskiego odbierała to wyróżnienie aż pięciokrotnie.

 

PREZYDENT NA STRAŻY SPRAW WAŻNYCH DLA OBYWATELI

Efektem spotkań z rodakami w całym kraju były liczne inicjatywy i działania Prezydenta podejmowanie w sprawach istotnych dla Polaków.

Dudapomoc

W 2015 roku w jednym z haseł towarzyszących kampanii wy­borczej przyszły Prezydent Andrzej Duda podkreślał, że chce stać „zawsze po stronie obywateli”. W na­wiązaniu do tej deklaracji powstała inicjatywa nazywana powszechnie DudaPomocą. Podczas swoich kampanijnych podróży po Polsce przyszły Prezydent wielokrotnie zetknął się osobi­ście z ludźmi niewłaściwie potraktowanymi przez urzędy czy też wymiar sprawiedliwości. Urucho­mione w 2015 roku Biuro Interwencyjnej Pomocy Prawnej miało być odpowiedzią na potrzeby zwykłych obywateli bezradnych wo­bec państwowej lub urzędniczej machiny.

Biuro Interwencyjnej Pomocy Prawnej i Listów (wcześniej Biuro Interwencyjnej Pomocy Prawnej) od początku sprawowania najwyższego urzędu przez Andrzeja Dudę realizowało zadania priorytetowe dla prezydentury oraz funkcjonowania KPRP – to przede wszystkim wspieranie osób zgłaszających się w sprawach dotyczących konfliktów na linii jednostka – władza publiczna, w których obywatele są stroną słabszą, pokrzywdzoną, często niedostatecznie reprezentowaną, a także rozpatrywanie korespondencji i podejmowanie interwencji w sprawach prawnych zgłaszanych przez obywateli.

Od początku pierwszej kadencji Andrzeja Dudy do biura wpłynęło 710 tysięcy pism, pracownicy biura obsłużyli łącznie ok. 150.000 telefonów od obywateli, odbyli ok. 10 tysięcy spotkań z interesantami.

Wyłączenie „500 plus” spod egzekucji

Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wyłączała kwoty świadczenia wychowaw­czego spod egzekucji komorniczej. Przepisy te były jednak nieskuteczne w przypadku egzekwowania należności z rachunku bankowego. Wśród spraw zgłaszanych do Biura Interwencyjnej Pomocy Prawanej KPRP zdarzały się skargi na zajęcie przez komornika pieniędzy uzyskanych z tytułu 500+. W projekcie ustawy znalazła się więc propo­zycja jednoznacznego wyłączenia kwot świadcze­nia wychowawczego z tytułu 500+ oraz świadczeń wskazanych w ustawie o wspieraniu rodziny i sys­temie pieczy zastępczej z egzekucji komorniczej prowadzonej z rachunku bankowego. Prezydent podpisał nowelizację Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego 26 lipca 2016 roku.

Nowelizacja Kodeksu karnego zwiększająca ochronę małoletnich

Ustawa została podpisana przez Prezydenta RP w dniu 11 kwietnia 2017 roku Propozycję dokonania zmian w ustawie przedstawił Prezydentowi RP Rzecz­nik Praw Dziecka w ramach Zespołu Analiz Sys­temowych. Celem było podwyższenie poziomu ochrony małoletnich, a także osób nieporadnych ze względu na ich stan psychiczny lub fizyczny. Propozycja spotkała się z szeroką aprobatą opi­nii publicznej oraz parlamentarzystów.

Te przepisy wzmacniające, zwiększające odpowiedzialność karną za takie przestępstwa, jak: ciężki uszczerbek na zdrowiu, a więc przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, przestępstwa przeciwko wolności, przestępstwa przeciwko rodzinie, a więc także przestępstwo uprowadzenia, przestępstwo porzucenia, przestępstwo wobec osób małoletnich, przestępstwa o charakterze pedofilskim, ale także niezawiadomienie o fakcie popełnienia przestępstwa gwałtu kwalifikowanego – to te, które są właśnie objęte tą regulacją. I chcę bardzo mocno zaznaczyć: ona została stworzona z dużym wyczuciem – wyczuciem sytuacji osoby pokrzywdzonej – mówił Prezydent.

Nowelizacja Kodeksu wykroczeń eliminująca nieuzasadnione blokowanie numerów ratunkowych

Inicjatywa powstała na bazie spraw zgłaszanych do DudaPomocy oraz Biura Interwencyjnej Pomocy Prawnej KPRP. Jej celem jest prze­ciwdziałanie blokowaniu numerów alarmowych, takich jak 112, które powinny być dostępne dla potrzebujących rzeczywistej pomocy i będących w trudnej sytuacji. Zaproponowane zmiany umożliwiają karanie za blokowanie numerów alarmowych nie tylko wte­dy, gdy w konsekwencji takiego działania nastąpi narażenie człowieka na bezpośrednie niebezpie­czeństwo utraty życia, lecz także gdy ktoś stwa­rza w ten sposób potencjalne zagrożenie. Omawiane zmiany spotkały się z szeroką apro­batą opinii publicznej oraz parlamentarzystów. W Sejmie za projektem ustawy głosowało 432 po­słów, jeden był przeciw, trzech się wstrzymało od głosu. Natomiast Senat prezentowaną noweliza­cję przyjął bez poprawek. Ustawa została podpi­sana przez Prezydenta RP 12 października 2017 roku w przeddzień Święta Ratownictwa Medycznego.

Uregulowanie kwestii „błędnych przelewów”

Projekt ustawy przygotowała Kancelaria Prezy­denta RP we współpracy z Rzecznikiem Finan­sowym. Projekt był konsultowany z Ministerstwem Finansów, Związkiem Banków Polskich, Komisją Nadzoru Finansowego oraz Narodowym Bankiem Polskim. Projekt przewidywał zmiany dwukierunkowe. Po pierwsze mające na celu ochronę danych osób, które zdecydują się oddać pieniądze dobrowolnie. W oddaniu środków pośredniczy bank, przez co dane osoby, która dobro­wolnie odda pieniądze, nie zostaną ujawnione. Po drugie, w przypadku gdy odbiorca przelewu nie chce dobrowolnie oddać pieniędzy, któ­re trafiły na jego rachunek przez pomyłkę, moż­liwe będzie wystąpienie do sądu z powództwem w celu odzyskania środków tytułem bezpodstaw­nego wzbogacenia. Bank, po wezwaniu odbiorcy do zwrotu środków i pouczeniu go o skutkach niezwrócenia pieniędzy, przekazuje zlecającemu przelew dane odbiorcy, aby mógł on wystąpić do sądu o zwrot środków. Zaproponowane przez Prezydenta RP rozwiązania legislacyjne przyjęte zostały w Parlamencie jed­nomyślnie – w Sejmie za przyjęciem ustawy gło­sowało 436 posłów, w Senacie za przyjęciem usta­wy głosowali wszyscy Senatorowie – 79, nikt nie był przeciw oraz nikt nie wstrzymał się od głosu. Prezydent podpisał nowelizację ustawy o usługach płatniczych 27 kwietnia 2018 roku.

Nieodpłatna pomoc prawna dla każdego

Wpływające do KPRP informacje od obywateli dotyczące funkcjonowania dotychczasowego systemu nieodpłatnej pomocy prawnej spowodowały, że Prezydent RP zdecydował się na przygotowanie i skierowanie do Sejmu projektu ustawy, która weszła w życie 1 stycznia 2019 roku. Nie tylko zmieniła ona zasady organizowania nieodpłatnej pomocy prawnej, ale właściwie zbudowała ten system zupełnie od nowa. Pomocne w realizacji tego zadania było Ministerstwo Sprawiedliwości. Współpraca wielu środowisk zaowocowała uchwaleniem ustawy z dnia 15 czerwca 2018 roku o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej oraz niektórych innych ustaw, którą Andrzej Duda podpisał 30 lipca 2018 roku.

Chcemy, aby te rozwiązania jak najlepiej służyły zwykłemu człowiekowi – właśnie temu w potrzebie, który bardzo często tej pomocy otrzymać nie jest po prostu w stanie w inny sposób niż tylko poprzez taką nieodpłatną, a jednak profesjonalną pomoc prawną. I na tym nam ogromnie zależy – mówił Prezydent na spotkaniu poświęconym nieodpłatnej pomocy prawnej.

Od 1 stycznia 2019 roku, zgodnie z nowelizacją ustawy przygotowanej w ramach prezydenckiej inicjatywy ustawodawczej, usługi są świadczone każdej osobie fizycznej, która złoży oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej. Jest to zasadnicza zmiana w porównaniu z dotychczasowym stanem prawnym. System nieodpłatnej pomocy został otwarty na osoby, które nie zaliczały się dotychczas do żadnej z grup beneficjentów ustawy, jednak znajdują się w takiej sytuacji materialnej, która uniemożliwia im skorzystanie z odpłatnych usług prawniczych.

Centra Usług Społecznych

23 sierpnia.2019 r. Prezydent RP podpisał ustawę o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych. 

Wierzę, że powstała dobra ustawa, która powoduje, że nasze państwo staje się państwem coraz nowocześniejszym – mówił Andrzej Duda podczas uroczystości w Pałacu Prezydenckim.

Prezydencka inicjatywa ustawodawcza została przygotowana przez Kancelarię Prezydenta RP i ekspertów z Narodowej Rady Rozwoju. Ustawa o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (CUS) pozwala na stworzenie miejsca, którego zadaniem jest koordynacja i integracja usług społecznych na poziomie lokalnym. Dzięki temu usługi społeczne są szerzej dostępne dla mieszkańców, a samorządy gminne zyskały możliwość trafniejszego i bardziej kompleksowego odpowiadania na rosnące i zmieniające się potrzeby mieszkańców – nie tylko tych znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, jak w przypadku pomocy społecznej. Utworzenie centrum jest możliwością, a nie obowiązkiem gminy.

14 marca 2025 roku Prezydent wniósł do Sejmu projekt nowelizacji ustawy o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych, który ma usprawnić funkcjonowanie CUS–ów. Przewidziano w niej m.in. zastrzeżenie nazwy „centra usług społecznych”, zmiany w sposobie zatrudniania dyrektorów centrów usług społecznych oraz uchylenie przepisu, na podstawie którego w strukturze organizacyjnej centrum nie mogą funkcjonować jednostki zapewniające pobyt całodobowy.

Podczas podczas VII Forum Deinstytucjonalizacji podsumowano rozwój i działanie centrów usług społecznych. Dyskutowano również o ich przyszłości.

Doradca Prezydenta prof. Marek Rymsza wskazywał, że widać wyraźnie rozwój ilościowy centrów usług społecznych. – Gdy przygotowywaliśmy dane w listopadzie, to było ich ponad 80. Na początku kwietnia 2025 roku działało ich już 121 – mówił. W tej chwili kolejne gminy tworzą centra widząc, jakie są rezultaty w tych społecznościach, gdzie one istnieją. To jest bardzo pozytywny proces. Jeśli samorządy widzą sens i celowość w tworzeniu kolejnych centrów, to dla nas jest to potwierdzenie trafności zaproponowanego formatu – zaznaczył.

Asystencja osobista

W marcu 2024 roku Prezydent RP Andrzej Duda wniósł do Sejmu projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami.

Projekt ustawy zmierza do systemowego uregulowania w Polsce korzystania przez osoby z niepełnosprawnościami z usługi asystencji osobistej i stworzenia w ten sposób trwałych warunków dla osób z niepełnosprawnościami do realizacji możliwie pełnego samodzielnego życia.

Projekt realizuje jedno ze zobowiązań, jakie państwo polskie przyjęło na siebie, ratyfikując w 2012 r. Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzoną w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r.

Proponowane regulacje mają wprowadzić do polskiego systemu wsparcia skierowanego do osób z niepełnosprawnościami nowe świadczenie w postaci usługi asystencji. W projekcie uregulowane zostały warunki nabywania prawa do usługi asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami, zasady przyznawania oraz realizacji usługi asystencji, a także właściwość organów w sprawach usługi asystencji.

1 października 2024 roku w Sejmie odbyło się pierwsze czytanie prezydenckiego projektu. Szef KPRP Małgorzata Paprocka, przedstawiając główne założenia projektu, wyraziła nadzieję, że prace nad ustawą będą przebiegały w szybkim tempie. Poinformowała, że w pierwszym etapie z usługi asystencji osobistej mogłoby skorzystać ok. 50 tysięcy osób. Małgorzata Paprocka podkreśliła, że projekt był szeroko konsultowany i wychodzi naprzeciw oczekiwaniom środowisk osób z niepełnosprawnościami

Konkurs Architektoniczno–Urbanistyczny „Lider Dostępności”

To inicjatywa, której od początku patronuje i którą wspiera Prezydent Andrzej Duda. Konkurs jest organizowany od 2016 r. przez Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji oraz Towarzystwo Urbanistów Polskich. Idea Konkursu „Lider Dostępności” została zapoczątkowana przez śp. Piotra Pawłowskiego, założyciela i wieloletniego prezesa Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji i Fundacji Integracja, który przez całe życie działał na rzecz osób z niepełnosprawnościami.

Konkurs przyczynił się do zmiany postrzegania osób z niepełnosprawnościami, poprawy ich jakości życia i spowodował trwałe zmiany w przepisach prawa budowlanego i architektonicznego. Konkurs promuje ideę projektowania uniwersalnego, które przyczynia się do budowania bardziej inkluzywnego, gdzie każdy może swobodnie korzystać z oferowanych rozwiązań, niezależnie od indywidualnych potrzeb.

Nowoczesne państwo to takie, które dostrzega potrzeby każdego człowieka i czyni wszystko, aby nie było wykluczenia – akcentował Prezydent Andrzej Duda podczas Gali IV edycji Konkursu Architektoniczno Urbanistycznego „Lider Dostępności” 8 maja 2019 roku.

Nagroda Prezydenta RP Andrzeja Dudy „Dla Dobra Wspólnego”

Ustanowiona przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę w 2016  roku nagroda promuje postawy, działania i projekty obywatelskie na rzecz dobra wspólnego. Ma honorować szczególnie zaangażowane osoby, organizacje pozarządowe i wartościowe przedsięwzięcia społeczne budujące wspólnotę obywatelską.  

To jest swoisty papierek lakmusowy, to właśnie na ile państwo i społeczeństwo jest obywatelskim, czyli takim, które się angażuje w sprawy społeczne, które się interesuje swoim otoczeniem, bliźnimi, które działa w sposób inkluzywny, starając się likwidować bariery, starając się ze wszech miar likwidować wykluczenie – powiedział Prezydent podczas Gali I edycji Nagrody „Dla Dobra Wspólnego” w 2016 roku.

Dorobek dziewięciu edycji Nagrody to uhonorowanie 27 wspaniałych osób w kategorii: Człowiek–lider, 27 organizacji w kategorii: Instytucja–organizacja, 27 projektów w kategorii: Dzieło – przedsięwzięcie, projekt. Prezydent przyznał również 9 Nagród Specjalnych im. Piotra Pawłowskiego w uznaniu wybitnych zasług i osiągnięć, obejmujących swym zasięgiem więcej niż jedną kategorię.

Andrzej Duda w czasie 10 lat swojej prezydentury wspierał liczne projekty na rzecz potrzebujących m.in. „Banki Żywności”, „Szlachetna Paczka”, a tak, że projekty i konkursy, którym patronuje i które aktywnie wspiera Pierwsza Dama tj. Konkurs „Razem dla Seniorów”, akcja „Pomóż Dzieciom Przetrwać Zimę”, liczne akcje charytatywne.

21 maja 2025 roku w Pałacu Prezydenckim odbyła się uroczystość z okazji Dnia Pomocy Humanitarnej. W trakcie uroczystości Prezydent Andrzej Duda wręczył odznaczenia osobom szczególnie zaangażowanym w działania humanitarne. Przedstawiciele dwóch największych polskich organizacji prowadzących szeroką działalność humanitarną w kraju i za granicą (Caritas Polska i Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie”) otrzymali godła państwowe z tabliczką Prezydenta RP.

OBYWATELSTWA

Zgodnie z art. 137 Konstytucji Prezydent RP nadaje obywatelstwo polskie i wyraża zgodę na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego.

W okresie od dnia 6 sierpnia 2015 r. do dnia 17 lipca 2025 r. w Biurze Obywatelstw i Prawa Łaski przygotowano 3 784 postanowień Prezydenta RP w sprawach o nadanie i wyrażenie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego.

Co roku, 2 maja, podczas obchodów Dnia Flagi RP i Dnia Polonii i Polaków za Granicą Prezydent uroczyście wręczał Akty Nadania Obywatelstwa Polskiego.