Zadania każdego szczebla samorządu są bardzo odpowiedzialne, a od ich efektywnej i profesjonalnej realizacji zależy komfort życia mieszkańców danego regionu. Tę odpowiedzialność biorą na siebie władze samorządowe, a także organy administracji samorządowej oraz rządowej na terenie województwa. Poniższa tabelka przedstawia organy władzy samorządowej przyporządkowane do określonego szczebla administracji.

Organy stanowiące w samorządzie to organy kolegialne wybierane w wyborach, które odbywają się co cztery lata. Wśród wielu funkcji organów stanowiących zarówno gminy, powiatu, jak i województwa znajdują się przede wszystkim:

• stanowienie aktów prawa miejscowego, między innymi statutu gminy, powiatu lub województwa;
• wybór i odwołanie zarządu powiatu lub województwa;
• powołanie i odwołanie skarbnika oraz sekretarza gminy, powiatu lub województwa;
• uchwalenie budżetu gminy, powiatu, województwa oraz przyjmowanie sprawozdań z wywiązywana się z tego planu;
• uchwalanie podatków i opłat w granicach gminy, powiatu, województwa;
• kontrola i nadzór nad działalnością zarządu powiatu lub województwa.

Te wszystkie działania podejmują radni na cyklicznych spotkaniach zwanych sesjami rady, podczas których prezentowane są poszczególne inicjatywy, a następnie poddawane głosowaniu. W jaki sposób wybieramy radnych decydujących o sprawach dla nas kluczowych jak obciążenia podatkowe albo infrastruktura drogowa?

Do rad gmin wybieramy radnych w wyborach bezpośrednich. Oznacza to, że głosujemy na jednego kandydata lub kandydatkę i osoba, która otrzyma najwięcej głosów zostaje radną lub radnym. Wybory są ponadto powszechne, tajne i równe. Kandydować może każdy, kto w dniu wyborów ukończy 18 rok życia i jest obywatelem/obywatelką Polski posiadającym/ą pełnię praw publicznych.

Do rad powiatów i sejmików wojewódzkich wybory mają charakter pośredni. Oznacza to, że głosujemy na konkretną osobę, ale też na listę kandydatów.

Do organu przedstawicielskiego dostają się osoby, które uzyskały najwyższą liczbę głosów w ramach swoich list. Skład wybranego organu odzwierciedla sympatie partyjne, a nie popularność określonych kandydatów/kandydatek.

Organy wykonawcze w samorządzie to organy zarządzające jednostka samorządu terytorialnego zgodnie z wytycznymi ze strony organu stanowiącego. W przypadku gminy organem wykonawczym jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, którego wybieramy tak samo jak radę gminy w wyborach bezpośrednich. Na szczeblu powiatowym i wojewódzkim organy wykonawcze mają charakter kolegialny, a ich członkowie są wybierani spośród radnych przez członków rad powiatu lub sejmiku województwa. W ten sposób wyłaniany jest zarząd powiatu na czele ze starostą oraz zarząd województwa na czele z marszałkiem województwa.
 

Aleksandra Niżyńska